Qazaqstannyń Ulttyq banki bes jyldan soń Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qorynda zeinetaqy tóleýge qarajat qalmaidy degen aqparatty teriske shyǵardy. Qarjy regýliatorynyń aitýynsha, BJZQ-ǵa túsetin qarajat kólemi zeinetaqyǵa tólenetin mólsherden tórt ese kóp, dep jazady Sputnik.
Juma kúni qazaqstandyq BAQ-tyń birinde sarapshynyń osyndai pikiri jariialandy.
"Bul maqala jurtshylyqty birden eleń etkizgeni belgili edi. Óitkeni bárimiz BJZQ salymshylarymyz. Osy materialǵa bailanysty Qazaqstan Ulttyq banki sarapshynyń pikiri eshqandai esepke negizdelmegen, sol sebepti bilikti emes ekenin málimdeidi. Áitpese, bul esepteýler usynylatyn edi", — dep pikir bildirdi Ulttyq bank.
Atalǵan maqalany bas bank arandatýshy dep baǵalaidy.
"Maqalada kórsetilgen BJZQ-nyń zeinetaqy aktivteri týraly derekter men olardyń saraptamasy durys emes, sebebi biýdjet jetispeýshiligin joiý nemese ekonomikanyń basqa da salalaryn qarjylandyrý maqsatynda qordan qarajat bólinbeidi. Maqalada kórsetilgendei, 2017 jyly Ulttyq bank kelisimin qarjylandyrý úshin 2 trillion teńge somada BJZQ-nyń zeinetaqy aktivi paidalanylǵan joq", — dep málimet berdi Ulttyq bank.
Aita ketsek, BJZQ-nyń zeinetaqy aktivteri investitsiialaý kezinde jai ǵana paidalanylyp qoimai, ártúrli qarjy instrýmentine salynyp, naryqtyq sharttar jáne BJZQ Investitsiialyq deklaratsiiasynda bekitilgen talaptar men shekteýlerge sáikes ýaqytyly qaitarylyp otyrady.
Búkil zeinetaqy aktivi ár tulǵanyń jeke basyna bekitilgen. Ár salymshy óziniń jeke zeinetaqy shoty boiynsha qarajatyn qalaǵan ýaqytynda qadaǵalai alady.
Qor qyzmetiniń printsipteri men áreket etý erejeleri, sondai-aq BJZQ-nyń sońǵy kórsetkishteri saitta ashyq kórsetilgen. BJZQ ýaqytyly baspasóz habarlamalaryn taratyp otyrady. 2018 jyldyń 1 qazanyndaǵy ahýal boiynsha derekterdi esterińizge sala keteiik: BJZQ zeinetaqy aktivteriniń kólemi 8,9 trillion teńge. Portfel ósimi jyl basynan beri 1,1 trillion teńge boldy, iaǵni 14,3%.
Qorǵa túsetin qarjy kólemi, iaǵni zeinetaqy salymdary, jyl ótken saiyn ósip, qordyń shyǵysynan – zeinetaqy tólemderi men aýdarymdary – tórt ese asyp otyr.
"Tólemderdiń jalpy somasy jyl basynan beri 130,9 mlrd teńge boldy, oǵan saqtandyrý uiymdaryna aýdarylǵan 15,5 mlrd teńge de kiredi. Ai saiynǵy tólemder jyl basynan beri 3,7 milliard teńgeni qurady (bul da 130,9 mlrd teńge jalpy somaǵa kiredi). Nazar aýdaratyn bir nárse – bul tólemder biyl zeinetke shyǵyp, keste boiynsha zeinetaqy alatyn zeinetkerlerge tólenip otyr.
Bes jyldan soń qazaqstandyqtardyń zeinetaqy jinaǵyna ne bolady?
BJZQ esepteýlerine súiensek, aldaǵy bes jylda qorǵa túsip jatqan zeinetaqy jarnalary ósýin jalǵastyryp, shyǵys kóleminen artyp otyrady. 2019 —2023 jyldar aralyǵynda, BJZQ boljamy boiynsha, zeinetaqy jinaǵynyń jalpy kólemi 5 trillion teńge bolsa, al tólemder kólemi 1,3 trillion teńgege ǵana jetedi.
"Sonymen birge qor portfeliniń investitsiialyq áleýetin de eskergen abzal. 1 qazandaǵy ahýal boiynsha sońǵy 12 aidaǵy zeinetaqy aktivteriniń túsimdiligi BJZQ salymshylary úshin 9%-dy qurady. Al infliatsiia — 6,1%. Demek, osy ýaqyt aralyǵynda infliatsiiany esepke alǵandaǵy BJZQ-nyń zeinetaqy aktivteriniń naqty túsimdiligi 2,9% boldy", — dep habarlaidy mamandar.
Bastapqy derekter boiynsha 9 ai ishinde BZJQ zeinetaqy aktivteriniń túsimdiligi BJZQ salymshylaryna shaqqanda infliatsiianyń 3,3% mólsherinde 7,75% boldy. Sonymen, 2018 jyldyń basynan beri BJZQ zeinetaqy aktivteri boiynsha shynaiy túsimdilik 4,45% mólsherinde qamtamasyz etilgen.
Olardyń ishinde qor portfelindegi aktivterdiń 30,9%-y sheteldik valiýtamen qarjy instrýmentterine investitsiialanǵan. 1 qazandaǵy ahýal boiynsha ekinshi deńgeili bankterdiń qarjy instrýmentteriniń úlesiniń BJZQ zeinetaqy aktivterindegi úlesi 17,9%. Olar boiynsha ortasha túsimdilik — jylyna 9,8%. 2016 jyldyń basynan beri bank sektorynyń úlesi 33,9%-dan tómendegen.
