قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكٸ بەس جىلدان سوڭ بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىندا زەينەتاقى تٶلەۋگە قاراجات قالمايدى دەگەن اقپاراتتى تەرٸسكە شىعاردى. قارجى رەگۋلياتورىنىڭ ايتۋىنشا, بجزق-عا تٷسەتٸن قاراجات كٶلەمٸ زەينەتاقىعا تٶلەنەتٸن مٶلشەردەن تٶرت ەسە كٶپ, دەپ جازادى Sputnik.
جۇما كٷنٸ قازاقستاندىق باق-تىڭ بٸرٸندە ساراپشىنىڭ وسىنداي پٸكٸرٸ جارييالاندى.
"بۇل ماقالا جۇرتشىلىقتى بٸردەن ەلەڭ ەتكٸزگەنٸ بەلگٸلٸ ەدٸ. ٶيتكەنٸ بەرٸمٸز بجزق سالىمشىلارىمىز. وسى ماتەريالعا بايلانىستى قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸ ەشقانداي ەسەپكە نەگٸزدەلمەگەن, سول سەبەپتٸ بٸلٸكتٸ ەمەس ەكەنٸن مەلٸمدەيدٸ. ەيتپەسە, بۇل ەسەپتەۋلەر ۇسىنىلاتىن ەدٸ", — دەپ پٸكٸر بٸلدٸردٸ ۇلتتىق بانك.
اتالعان ماقالانى باس بانك ارانداتۋشى دەپ باعالايدى.
"ماقالادا كٶرسەتٸلگەن بجزق-نىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ تۋرالى دەرەكتەر مەن ولاردىڭ ساراپتاماسى دۇرىس ەمەس, سەبەبٸ بيۋدجەت جەتٸسپەۋشٸلٸگٸن جويۋ نەمەسە ەكونوميكانىڭ باسقا دا سالالارىن قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا قوردان قاراجات بٶلٸنبەيدٸ. ماقالادا كٶرسەتٸلگەندەي, 2017 جىلى ۇلتتىق بانك كەلٸسٸمٸن قارجىلاندىرۋ ٷشٸن 2 تريلليون تەڭگە سومادا بجزق-نىڭ زەينەتاقى اكتيۆٸ پايدالانىلعان جوق", — دەپ مەلٸمەت بەردٸ ۇلتتىق بانك.
ايتا كەتسەك, بجزق-نىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ ينۆەستيتسييالاۋ كەزٸندە جاي عانا پايدالانىلىپ قويماي, ەرتٷرلٸ قارجى ينسترۋمەنتٸنە سالىنىپ, نارىقتىق شارتتار جەنە بجزق ينۆەستيتسييالىق دەكلاراتسيياسىندا بەكٸتٸلگەن تالاپتار مەن شەكتەۋلەرگە سەيكەس ۋاقىتىلى قايتارىلىپ وتىرادى.
بٷكٸل زەينەتاقى اكتيۆٸ ەر تۇلعانىڭ جەكە باسىنا بەكٸتٸلگەن. ەر سالىمشى ٶزٸنٸڭ جەكە زەينەتاقى شوتى بويىنشا قاراجاتىن قالاعان ۋاقىتىندا قاداعالاي الادى.
قور قىزمەتٸنٸڭ پرينتسيپتەرٸ مەن ەرەكەت ەتۋ ەرەجەلەرٸ, سونداي-اق بجزق-نىڭ سوڭعى كٶرسەتكٸشتەرٸ سايتتا اشىق كٶرسەتٸلگەن. بجزق ۋاقىتىلى باسپاسٶز حابارلامالارىن تاراتىپ وتىرادى. 2018 جىلدىڭ 1 قازانىنداعى احۋال بويىنشا دەرەكتەردٸ ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك: بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ 8,9 تريلليون تەڭگە. پورتفەل ٶسٸمٸ جىل باسىنان بەرٸ 1,1 تريلليون تەڭگە بولدى, ياعني 14,3%.
قورعا تٷسەتٸن قارجى كٶلەمٸ, ياعني زەينەتاقى سالىمدارى, جىل ٶتكەن سايىن ٶسٸپ, قوردىڭ شىعىسىنان – زەينەتاقى تٶلەمدەرٸ مەن اۋدارىمدارى – تٶرت ەسە اسىپ وتىر.
"تٶلەمدەردٸڭ جالپى سوماسى جىل باسىنان بەرٸ 130,9 ملرد تەڭگە بولدى, وعان ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا اۋدارىلعان 15,5 ملرد تەڭگە دە كٸرەدٸ. اي سايىنعى تٶلەمدەر جىل باسىنان بەرٸ 3,7 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرادى (بۇل دا 130,9 ملرد تەڭگە جالپى سوماعا كٸرەدٸ). نازار اۋداراتىن بٸر نەرسە – بۇل تٶلەمدەر بيىل زەينەتكە شىعىپ, كەستە بويىنشا زەينەتاقى الاتىن زەينەتكەرلەرگە تٶلەنٸپ وتىر.
بەس جىلدان سوڭ قازاقستاندىقتاردىڭ زەينەتاقى جيناعىنا نە بولادى?
بجزق ەسەپتەۋلەرٸنە سٷيەنسەك, الداعى بەس جىلدا قورعا تٷسٸپ جاتقان زەينەتاقى جارنالارى ٶسۋٸن جالعاستىرىپ, شىعىس كٶلەمٸنەن ارتىپ وتىرادى. 2019 —2023 جىلدار ارالىعىندا, بجزق بولجامى بويىنشا, زەينەتاقى جيناعىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 5 تريلليون تەڭگە بولسا, ال تٶلەمدەر كٶلەمٸ 1,3 تريلليون تەڭگەگە عانا جەتەدٸ.
"سونىمەن بٸرگە قور پورتفەلٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق ەلەۋەتٸن دە ەسكەرگەن ابزال. 1 قازانداعى احۋال بويىنشا سوڭعى 12 ايداعى زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ تٷسٸمدٸلٸگٸ بجزق سالىمشىلارى ٷشٸن 9%-دى قۇرادى. ال ينفلياتسييا — 6,1%. دەمەك, وسى ۋاقىت ارالىعىندا ينفلياتسييانى ەسەپكە العانداعى بجزق-نىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ ناقتى تٷسٸمدٸلٸگٸ 2,9% بولدى", — دەپ حابارلايدى ماماندار.
باستاپقى دەرەكتەر بويىنشا 9 اي ٸشٸندە بزجق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ تٷسٸمدٸلٸگٸ بجزق سالىمشىلارىنا شاققاندا ينفلياتسييانىڭ 3,3% مٶلشەرٸندە 7,75% بولدى. سونىمەن, 2018 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ بويىنشا شىنايى تٷسٸمدٸلٸك 4,45% مٶلشەرٸندە قامتاماسىز ەتٸلگەن.
ولاردىڭ ٸشٸندە قور پورتفەلٸندەگٸ اكتيۆتەردٸڭ 30,9%-ى شەتەلدٸك ۆاليۋتامەن قارجى ينسترۋمەنتتەرٸنە ينۆەستيتسييالانعان. 1 قازانداعى احۋال بويىنشا ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ قارجى ينسترۋمەنتتەرٸنٸڭ ٷلەسٸنٸڭ بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸندەگٸ ٷلەسٸ 17,9%. ولار بويىنشا ورتاشا تٷسٸمدٸلٸك — جىلىنا 9,8%. 2016 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ بانك سەكتورىنىڭ ٷلەسٸ 33,9%-دان تٶمەندەگەن.
