Jazǵy demalys. Qalada da, aimaqtarda da jaz kezinde tabys tabýǵa umtylyp, jasóspirim kezinen eńbekke aralasa bastaǵan oqýshylardy kóptep kezdestirýge bolady. Qalalarda kýrer, daiashy bolyp jumys istep júrgen, al aýyl-aimaqtarda baý-baqshada qarbyz, qaýyn jinap, balmuzdaq tasyp júrgen jasóspirimderdi kórgende kóńil qýanady.
Óitkeni bul – balanyń ómirdi erterek tanýy, óz eńbeginiń qadirin túsinýi. Jasóspirimniń jazǵy demalysyn birneshe ai telefon qarap, ýaqyt ótkizýge emes, eńbek etýgý arnaýynyń tárbielik róli zor. Ýaqytynda turý, jumysqa keshikpeý, berilgen tapsyrmany oryndaý, adamdarmen qarym-qatynas jasaý, jaýapkershilikti seziný – munyń bári mektepte oqytylmaityn, biraq ómirde asa qajet daǵdylar.
Al alǵashqy tapqan aqshanyń orny tipti bólek. Bala óz eńbegimen aqsha taba bastaǵanda onyń aqshaǵa degen kózqarasy ózgeredi. Buryn ata-anasynan surai salatyn dúniege endi basqa kózben qaraidy. Aqshanyń ońai kelmeitinin túsingen bala óz tabysyna, qajettilikterine asa muqiiat bolady.
Qazaqstan zańnamasy da kámeletke tolmaǵandardyń eńbekke aralasýyna múmkindik beredi, biraq olardyń jasyna qarai arnaiy talaptar qoiady. Jasóspirimderdiń jumys ýaqyty shekteýli. 14–16 jastaǵylar aptasyna 24 saǵattan, al 16–18 jastaǵylar aptasyna 36 saǵattan artyq jumys istemeýi tiis.
Kámeletke tolmaǵandardy túngi ýaqytta, ústeme jumysqa, aýyr, ziiandy nemese qaýipti jumystarǵa tartýǵa bolmaidy. Balalardyń densaýlyǵy ziian keltirýi múmkin jumys túrlerine tyiym salynǵan.
Al jumys berýshi úshin jasóspirimderdiń iske qosylýy jazǵy maýsymda qyzmetker tapshylyǵyn azaitýǵa, qarapaiym maýsymdyq jumystardy atqarýǵa kómektesedi. Kásipker úshin de bul kezeń ózinshe tiimdi. Biraq osynyń bárinen mańyzdy bir nárse bar.
Abzalynda
Balanyń eńbekke aralasýy ata-ananyń májbúrleýi emes, balanyń óz qalaýy bolǵany durys.
«Jaz boiy jumys isteisiń», «bizge aqsha taýyp kómektes» dep mindetteý balanyń eńbekke degen kózqarasyn keri qalyptastyrýy múmkin. Sondyqtan eńbektiń qandai ekenin kórsin, eńbekpen kelgen aqshanyń qadirin úirensin degen nietten týǵan talap, amal bala úshin áldeqaida paidaly. Sebebi ózi qinalyp tapqan alǵashqy az ǵana aqshasy oǵan eńbek, jaýapkershilik jáne ómirdiń shynaiy quny týraly ata-anasynyń jyldar boiy aitqan sózderinen de kóp nárse úiretýi múmkin.
