Mal urlyǵyna qamqorshylyq jasaityn sheneýnikter men quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri de bar. Bul týraly Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda QR Bas prokýrorynyń orynbasary Marat Ahmetjanov aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
Búgin jalpy otyrysta palata depýtattary «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine qylmystyq jáne qylmystyq-protsestik zańnamany jetildirý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy talqylanyp jatyr.
«Mal urlyǵyna erekshe nazar aýdarylýda. Qylmystyń bul túrin jeke quram etip shyǵarý pikirtalas týdyrdy. Biz bul másele boiynsha halyqaralyq tájiribeni zerttedik. Kóptegen elderde qoǵam men ekonomika úshin mańyzy zor nysandarǵa qol suǵý qylmystyq kodekste jeke bap retinde bólip shyǵarylǵan. Olar úshin jaza da basqa», - dep toqtaldy M. Ahmetjanov.
Osy oraida búginde elimizde mal urlyǵy qylmystyq kásipke ainalǵanyn atap ótti.
«Endi mal urlyǵyna toqtalsaq, ne sebepti mundai qadamǵa baryp otyrmyz? Aýyl dese barlyǵymyz eleń ete qalamyz. Sebebi, aýyl – el besigi. Jaqyn týystarymyz turyp jatyr, halqymyzdyń 42 paiyzǵa jýyǵy aýylda turady. Al aýyl ómiri malmen bailanysty, óitkeni eldiń turmys-tirshiligi tórt túlikte. Qazir mal urlyǵy eldiń berekesin ketirýde.Urlanǵan úiir-úiir jylqy men tabyn-tabyn iri qara eldiń janyna aýyr batady. Bul problema barshaǵa málim. Tergeý praktikasyn zerdeleý mal urlyǵynyń qylmystyq kásipke ainalǵanyn kórsetip otyr. Ony uiymdastyratyn, oryndaityn, satyp alatyn, júk tasityn, bazarda ótkizetin qylmystyq toptar qalyptasqan. Bul qylmystarǵa qamqorshylyq jasaityn sheneýnikter men quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri de bar. Bul áreket naqty uiymdasqan qylmystyq top belgisi bar qylmystar bolyp sanalady. Qazir mal urlaǵan adam zalalyn ótese, qylmystyq is qysqartylyp, túbegeili tergeý júrgizilmeidi. Qylmysty negizgi uiymdastyrýshy, basqa qatysýshylar anyqtalmaidy, qylmystyq bailanys ashylmai qalady», - dedi ol.
Osy oraida, ol statistika boiynsha urlyq boiynsha isterdiń kóbisi tatýlasýmen aiaqtalyp jatqanyn atap ótti.
«Basty sebebi – urlaǵan maldy qaitaryp, keshirim kelip jatady. Sondyqtan osy qylmys túrimen kúresti kúsheitip, jaýaptylyqty qatańdatý kerek. Endi zań jobasyna toqtalsaq, jai quram úshin 5 jyl eskerilgen. Eger adam tobymen aldyn ala sóz bailasýmen iri mólsherde urlyq bolsa, 7 jylǵa deiin. Birneshe ret buzyp kirgeni úshin - 10 jyl. Asa iri kólemde jáne qylmystyq top bolyp urlyq jasasa, 12 jyl bas bostandyǵynan aiyrý kózdelgen. Bul shara eldiń malyn qorǵaý úshin, halyqtyń berekesin saqtaý úshin kerek», - dedi Bas prokýrordyń orynbasary.
