زاڭ جوباسى: مال ۇرلىعىمەن اينالىساتىنداردى قانداي جازا كٷتٸپ تۇر?

زاڭ جوباسى: مال ۇرلىعىمەن اينالىساتىنداردى قانداي جازا كٷتٸپ تۇر?

مال ۇرلىعىنا قامقورشىلىق جاسايتىن شەنەۋنٸكتەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ دە بار. بۇل تۋرالى پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ جالپى وتىرىسىندا قر باس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى مارات احمەتجانوۆ ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

بٷگٸن جالپى وتىرىستا پالاتا دەپۋتاتتارى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە قىلمىستىق جەنە قىلمىستىق-پروتسەستٸك زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تالقىلانىپ جاتىر.

«مال ۇرلىعىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. قىلمىستىڭ بۇل تٷرٸن جەكە قۇرام ەتٸپ شىعارۋ پٸكٸرتالاس تۋدىردى. بٸز بۇل مەسەلە بويىنشا حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ زەرتتەدٸك. كٶپتەگەن ەلدەردە قوعام مەن ەكونوميكا ٷشٸن ماڭىزى زور نىساندارعا قول سۇعۋ قىلمىستىق كودەكستە جەكە باپ رەتٸندە بٶلٸپ شىعارىلعان. ولار ٷشٸن جازا دا باسقا», - دەپ توقتالدى م. احمەتجانوۆ.

وسى ورايدا بٷگٸندە ەلٸمٸزدە مال ۇرلىعى قىلمىستىق كەسٸپكە اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ.

«ەندٸ مال ۇرلىعىنا توقتالساق, نە سەبەپتٸ مۇنداي قادامعا بارىپ وتىرمىز? اۋىل دەسە بارلىعىمىز ەلەڭ ەتە قالامىز. سەبەبٸ, اۋىل – ەل بەسٸگٸ. جاقىن تۋىستارىمىز تۇرىپ جاتىر, حالقىمىزدىڭ 42 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا تۇرادى. ال اۋىل ٶمٸرٸ مالمەن بايلانىستى, ٶيتكەنٸ ەلدٸڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ تٶرت تٷلٸكتە. قازٸر مال ۇرلىعى ەلدٸڭ بەرەكەسٸن كەتٸرۋدە.ۇرلانعان ٷيٸر-ٷيٸر جىلقى مەن تابىن-تابىن ٸرٸ قارا ەلدٸڭ جانىنا اۋىر باتادى. بۇل پروبلەما بارشاعا مەلٸم. تەرگەۋ پراكتيكاسىن زەردەلەۋ مال ۇرلىعىنىڭ قىلمىستىق كەسٸپكە اينالعانىن كٶرسەتٸپ وتىر. ونى ۇيىمداستىراتىن, ورىندايتىن, ساتىپ الاتىن, جٷك تاسيتىن, بازاردا ٶتكٸزەتٸن قىلمىستىق توپتار قالىپتاسقان. بۇل قىلمىستارعا قامقورشىلىق جاسايتىن شەنەۋنٸكتەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ دە بار. بۇل ەرەكەت ناقتى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ بەلگٸسٸ بار قىلمىستار بولىپ سانالادى. قازٸر مال ۇرلاعان ادام زالالىن ٶتەسە, قىلمىستىق ٸس قىسقارتىلىپ, تٷبەگەيلٸ تەرگەۋ جٷرگٸزٸلمەيدٸ. قىلمىستى نەگٸزگٸ ۇيىمداستىرۋشى, باسقا قاتىسۋشىلار انىقتالمايدى, قىلمىستىق بايلانىس اشىلماي قالادى», - دەدٸ ول.

وسى ورايدا, ول ستاتيستيكا بويىنشا ۇرلىق بويىنشا ٸستەردٸڭ كٶبٸسٸ تاتۋلاسۋمەن اياقتالىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.

«باستى سەبەبٸ – ۇرلاعان مالدى قايتارىپ, كەشٸرٸم كەلٸپ جاتادى. سوندىقتان وسى قىلمىس تٷرٸمەن كٷرەستٸ كٷشەيتٸپ, جاۋاپتىلىقتى قاتاڭداتۋ كەرەك. ەندٸ زاڭ جوباسىنا توقتالساق, جاي قۇرام ٷشٸن 5 جىل ەسكەرٸلگەن. ەگەر ادام توبىمەن الدىن الا سٶز بايلاسۋمەن ٸرٸ مٶلشەردە ۇرلىق بولسا, 7 جىلعا دەيٸن. بٸرنەشە رەت بۇزىپ كٸرگەنٸ ٷشٸن - 10 جىل. اسا ٸرٸ كٶلەمدە جەنە قىلمىستىق توپ بولىپ ۇرلىق جاساسا, 12 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كٶزدەلگەن. بۇل شارا ەلدٸڭ مالىن قورعاۋ ٷشٸن, حالىقتىڭ بەرەكەسٸن ساقتاۋ ٷشٸن كەرەك», - دەدٸ باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى.