Qazirgi tańda elimizdegi qoryq-murajailardyń ǵylymi áleýeti joǵarylap keledi. Bul týraly Qazaqstan mýzeileri men qoryq-murajailarynyń qyzmeti, aldaǵy mindetteri men damý múmkindikteri taqyrybynda Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde ótken brifing barysynda «Áziret Sultan» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-murajaiynyń direktory Jandos Áýbákir málim etti.
Ol biylǵy qazan aiynda el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna jáne IýNESKO deńgeiinde 2016 jyl – «Qoja Ahmet Iasaýi jyly» dep jariialanýyna orai ótkizilgen «Qoja Ahmet Iasaýi murasy men iliminiń zerttelý máseleleri» atty V halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiianyń erekshe mańyzyn atap ótti. «Máselen, biyl konferentsiiamyzǵa Angliiadan kelgen Djonatan Trapman esimdi zertteýshi óz elinde Iasaýi muralaryn aǵylshyn tiline aýdaryp, kitap etip shyǵaryp júr. Onyń bolashaqta Iasaýi týraly derekti film túsirmek oiy bar. Onymen yntymaqtastyq bailanys ornatý maqsatynda kelisimshartqa qol qoidyq», dedi J.Áýbákir.
Sonymen birge, «Áziret Sultan» qoryq-murajaiynyń direktory Tatarstannyń ǵylym akademiiasymen kelisimshart jasalyp, birlesip jumys júrgizilip jatqanyn jetkizdi. «Buǵan qosa, elimizdegi ǵylymi-zertteý ortalyqtarymen, ǵylymi-zertteý institýttarymen shyǵarmashylyq bailanystar ornatylǵan. Jaqynda Qazaqstan Prezidentiniń mýzeiimen yntymaqtastyq týraly kelisimshartqa qol qoidyq, iaǵni bulardyń barlyǵy qazirgi tańda qoryq-murajaidyń ǵylymi áleýeti joǵarylap kele jatqanyn aiqyndaidy», dedi ol.
Sonymen qatar, brifing barysynda Mádeniet jáne sport ministrligi mádeniet jáne óner isteri departamenti direktorynyń mindetin atqarýshy Kúmis Seiitova Memleket basshysynyń tapsyrmasymen «100 naqty qadam» – Ult jospary aiasynda mýzei isi salasynda birtalai jumystar atqarylǵanyn aityp berdi. «Sońǵy 15 jylda mýzeilerdiń sany artyp otyr. Máselen, 2001 jyly elimizde barlyǵy 103 mýzei jumys jasasa, 2010 jyly olardyń sany 205-ke, al 2015 jyly 234-ke jetti. Onyń ishinde tarihi – 50, ólketaný – 89, memorialdyq – 52, ǵylymi-jaratylystaný – 4, ónertaný – 11, mýzei-qoryqtar 10 jáne basqalary 18-di quraidy», dedi K.Seiitova.
Sondai-aq, ol Qazaqstan mýzeileriniń negizgi qoryndaǵy eksponattar sany da aitarlyqtai ósip, sońǵy 15 jyldyń ishinde negizgi qordaǵy eksponattar 1 795 820-dan 2 397 246-ǵa artqanyn jetkizdi.
Spikerdiń aitýynsha, mýzeilerge kelýshiler de kún sanap artyp keledi. «Máselen, 2001 jyly mýzeilerimiz 3 261 000 adamǵa qyzmet kórsetse, 2015 jyly Qazaqstan mýzeileri 5 720 000 adamǵa óz qyzmetterin usynǵan», – dedi ol.
Sonymen qatar, K.Seiitova Qazaqstannyń úsh qoryq-mýzeiindegi tarihi eskertkishter IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engenin atap ótti. Olardyń qatarynda Qoja Ahmet Iasaýi kesenesi, Tańbaly arheologiialyq landshaftyń petroglifteri jáne Aqyrtas, Aqtóbe-Balasaǵun, Qulan, Órnek, Qostóbe nysandary bar.
Aidar ÓRISBAEV,
«Egemen Qazaqstan»
.jpeg)