14-15 qyrkúiek kúnderi Ekaterinbýrg qalasynda Halyqaralyq jastar festivali-2026 aiasynda «Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń qoldaýymen «Global Hakatom» halyqaralyq stýdenttik chempionatynyń finaly ótti. Baiqaýdyń aqtyq kezeńine Reseimen birge álemniń 15 elinen ulttyq kezeńde jeńiske jetken 80-nen astam stýdent qatysty. Biylǵy finaldyń negizgi taqyryby – bolashaqtaǵy «atom qalalarynyń» kelbetin qalyptastyrý. Stýdenttik komandalar 20 saǵat boiy óz jobalaryn ázirlep, olardy qazylar alqasynyń aldynda qorǵaýǵa daiyndaldy. Chempionattyń qazylar alqasy quramynda FESCO kólik tobynyń, Beloiarsk atom elektr stantsiiasynyń, sondai-aq «Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń basqarý qurylymyna kiretin «Damý energiiasy» avtonomdy kommertsiialyq emes uiymynyń ókilderi boldy. Qazylar stýdentterdiń daiyndyq deńgeii men usynǵan jobalaryna joǵary baǵa berdi. Halyqaralyq stýdenttik «Global Hakatom» chempionatyna qatysýshylar men jeńimpazdardy Resei Federatsiiasy Prezidenti Ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary Sergei Kirienko quttyqtady, dep habarlaidy Ult AtomMediaǵa silteme jasap.
Final qorytyndysy boiynsha chempion ataǵyn Reseidiń «Aqyl-oidan tys» komandasy jeńip aldy. Komanda 2050 jylǵa deiin «Elektromorsk» atty «atom qalasyn» qurý jáne damytý jobasyn usyndy. Ekinshi orynǵa Ońtústik Afrikanyń «Zýlýlend ýniversitetiniń ujymy» komandasy ie boldy. Olar Afrika qurlyǵynyń ońtústik-shyǵysynda 2050 jylǵa qarai keshendi bolashaq «atom qalasyn» qurý tujyrymdamasyn tanystyrdy. Úshinshi oryndy Qyrǵyzstannyń «Iadrolyq kóshpendi» komandasy ielendi. Komanda avtonomdy júzbeli «atom qalasyn» qurý jobasyn usyndy.
Marapattaý rásimi barysynda arnaiy atalymdar boiynsha da jeńimpazdar anyqtaldy. Vengriia komandasy Jastar isi jónindegi federaldyq agenttiktiń arnaiy atalymynda jeńiske jetti. Serbiia komandasy Halyqaralyq jastar festivaliniń direktsiiasy taǵaiyndaǵan «Jastar energiiasy» arnaiy júldesimen marapattaldy. Al Namibiia komandasyna «Obninsk Teh» jobasy atynan arnaiy syilyq tabystaldy. El ókilderi 2027 jyly ótetin «Obninsk Teh» jazǵy mektebine qatysýǵa shaqyrtý aldy.
«Armandaryńyzdyń oryndalýyn, al búgin «Global Hakatom» chempionatynda dúniege kelgen jobalardyń shynaiy ómirde júzege asýyn tileimin. Armannyń aqiqatqa ainalǵanyn kórýden asqan qýanysh joq.
Sizderdiń jobalaryńyz álemdi ózgertýge qabiletti. Bul jerde olardyń tehnologiialyq jetistikteri men ǵylymi jańalyqtarynan góri, adamdarǵa qanshalyqty paida ákeletini jáne elderińizdegi ómirdi qalai ózgertetini mańyzdy. Eń bastysy, búgin biz maqtan tutatyn dúnielerdiń bári bir kezderi bireýdiń armany bolǵanyn este ustaýymyz kerek», – dedi Resei Federatsiiasy Prezidenti Ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary Sergei Kirienko.
«Sizder biregei tájiribe jinadyńyzdar, dostar men pikirles adamdar taptyńyzdar, úlken halyqaralyq kásibi qaýymdastyqtyń bir bóligine ainaldyńyzdar. Atom tehnologiialarynyń shekarasy joq. Olardy damytyp jatqan mamandar qaýymdastyǵynyń da shekarasy joq. Qatysýshylardyń kópshiligi tanystyrǵan jobalary boiynsha jumysyn jalǵastyryp, atom tehnologiialaryn beibit maqsatta qoldanýǵa jáne jańa býynnyń «atom qalalaryn» damytýǵa eleýli úles qosady dep shyn júrekten úmittenemin.
Bizdiń ortaq tehnologiialyq bolashaǵymyz sizderdiń qoldaryńyzda. «Rosatom» sizder úshin árdaiym ashyq. Biz sizderdi jobalarymyzda jáne úlken kásibi otbasymyzda kútemiz», – dedi «Rosatom» memlekettik korporatsiiasy bas direktorynyń kadrlar jónindegi orynbasary Tatiana Terenteva qatysýshylarǵa.
«Rosatom halyqaralyq jelisi» bas direktory Egor Kviatkovskiidiń aitýynsha, «Global Hakatom» halyqaralyq chempionaty – jas talanttardyń basyn qosatyn biregei alań. «Ulttyq kezeńder 15 elde ótti. Chempionattyń geografiiasy jyl saiyn keńeiip, ony shyn máninde jahandyq deńgeidegi sharaǵa ainaldyryp keledi. Ol Ońtústik-Shyǵys Aziiadan Latyn Amerikasyna deiingi álemniń ár túkpirinen myńdaǵan stýdentti biriktiredi.
Hakatondar jastarǵa óz bilimin, bilimi men shyǵarmashylyq qabiletin kórsetýge, sondai-aq búginde iri korporatsiialar men álem elderiniń úkimetteri aldynda turǵan naqty máselelerdi sheshýge múmkindik beredi. Qatysýshylar turaqty damý, tsifrlyq transformatsiia, energiia tiimdiligi jáne joǵary tehnologiialyq sheshimderdi kúndelikti ómirge engizý sekildi baǵyttarda jobalar ázirleidi. Men bul talantty jastardyń búgin usynyp otyrǵan ideialary bolashaqtyń irgetasyn qalap jatyr dep senemin. Dál osy jastardyń tyń kózqarasy men batyl sheshimderi erteńgi álemniń kelbetin aiqyndaidy», – dedi Egor Kviatkovskii.
Anyqtama
«Global Hakatom» – stýdentter 24 saǵat ishinde atom energetikasy salasyndaǵy naqty máselelerdiń sheshimin izdeitin halyqaralyq chempionat.
Bul joba biyl ekinshi ret uiymdastyrylyp otyr. Chempionat eki kezeńnen turady: ulttyq irikteý kezeńderi jáne Reseide ótetin úlken final.
Ulttyq kezeńder Aziia, Latyn Amerikasy, Eýropa jáne Afrika qurlyǵyndaǵy 15 elde uiymdastyryldy. Onyń qorytyndysy boiynsha 15 ulttyq jeńimpaz komanda «Global Hakatom» chempiony ataǵy úshin Reseide ótken finalda baq synady. Chempionat 11-17 qyrkúiek aralyǵynda Ekaterinbýrg qalasynda ótken Halyqaralyq jastar festivali aiasynda uiymdastyryldy.
Baiqaýdy «Rosatom» memlekettik korporatsiiasy halyqaralyq ǵylymi-bilim berý ortalyǵy «Obninsk Teh» aiasyndaǵy jumys sheńberinde ótkizedi. Negizgi maqsat – jastar arasynda atom tehnologiialary týraly bilimdi keńinen nasihattaý. «Obninsk Teh» – iadrolyq jáne sabaqtas salalar boiynsha bilim berýge baǵyttalǵan halyqaralyq ǵylymi-bilim berý ortalyǵy. Ol zamanaýi bilim berý tehnologiialaryn damytý ortalyǵy, reseilik joǵary tehnologiialyq kompaniialardyń eksportqa baǵyttalǵan ónimderin tanystyratyn alań, sondai-aq kongresster, kórmeler men halyqaralyq mektepter ótkiziletin oryn retinde qyzmet etedi.
Resei halyqaralyq saýda-ekonomikalyq bailanystaryn júieli túrde damytyp, dostyq qarym-qatynastaǵy eldermen yntymaqtastyqqa basymdyq berip keledi. Syrtqy shekteýlerge qaramastan, el ekonomikasy eksporttyq áleýetin arttyryp, álemniń ár túkpirine taýarlar, qyzmetter men shikizat jetkizýdi jalǵastyrýda. Sheteldik seriktestermen birlesken iri energetikalyq jobalar da júzege asyrylyp keledi. «Rosatom» bul jumystarǵa belsendi qatysyp otyr.
