14-15 قىركٷيەك كٷندەرٸ ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا حالىقارالىق جاستار فەستيۆالٸ-2026 اياسىندا «روساتوم» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ قولداۋىمەن «گلوبال حاكاتوم» حالىقارالىق ستۋدەنتتٸك چەمپيوناتىنىڭ فينالى ٶتتٸ. بايقاۋدىڭ اقتىق كەزەڭٸنە رەسەيمەن بٸرگە ەلەمنٸڭ 15 ەلٸنەن ۇلتتىق كەزەڭدە جەڭٸسكە جەتكەن 80-نەن استام ستۋدەنت قاتىستى. بيىلعى فينالدىڭ نەگٸزگٸ تاقىرىبى – بولاشاقتاعى «اتوم قالالارىنىڭ» كەلبەتٸن قالىپتاستىرۋ. ستۋدەنتتٸك كوماندالار 20 ساعات بويى ٶز جوبالارىن ەزٸرلەپ, ولاردى قازىلار القاسىنىڭ الدىندا قورعاۋعا دايىندالدى. چەمپيوناتتىڭ قازىلار القاسى قۇرامىندا FESCO كٶلٸك توبىنىڭ, بەلويارسك اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ, سونداي-اق «روساتوم» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ باسقارۋ قۇرىلىمىنا كٸرەتٸن «دامۋ ەنەرگيياسى» اۆتونومدى كوممەرتسييالىق ەمەس ۇيىمىنىڭ ٶكٸلدەرٸ بولدى. قازىلار ستۋدەنتتەردٸڭ دايىندىق دەڭگەيٸ مەن ۇسىنعان جوبالارىنا جوعارى باعا بەردٸ. حالىقارالىق ستۋدەنتتٸك «گلوبال حاكاتوم» چەمپيوناتىنا قاتىسۋشىلار مەن جەڭٸمپازداردى رەسەي فەدەراتسيياسى پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى سەرگەي كيريەنكو قۇتتىقتادى, دەپ حابارلايدى Ult اتوممەدياعا سٸلتەمە جاساپ.
فينال قورىتىندىسى بويىنشا چەمپيون اتاعىن رەسەيدٸڭ «اقىل-ويدان تىس» كومانداسى جەڭٸپ الدى. كوماندا 2050 جىلعا دەيٸن «ەلەكترومورسك» اتتى «اتوم قالاسىن» قۇرۋ جەنە دامىتۋ جوباسىن ۇسىندى. ەكٸنشٸ ورىنعا وڭتٷستٸك افريكانىڭ «زۋلۋلەند ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ۇجىمى» كومانداسى يە بولدى. ولار افريكا قۇرلىعىنىڭ وڭتٷستٸك-شىعىسىندا 2050 جىلعا قاراي كەشەندٸ بولاشاق «اتوم قالاسىن» قۇرۋ تۇجىرىمداماسىن تانىستىردى. ٷشٸنشٸ ورىندى قىرعىزستاننىڭ «يادرولىق كٶشپەندٸ» كومانداسى يەلەندٸ. كوماندا اۆتونومدى جٷزبەلٸ «اتوم قالاسىن» قۇرۋ جوباسىن ۇسىندى.
ماراپاتتاۋ رەسٸمٸ بارىسىندا ارنايى اتالىمدار بويىنشا دا جەڭٸمپازدار انىقتالدى. ۆەنگرييا كومانداسى جاستار ٸسٸ جٶنٸندەگٸ فەدەرالدىق اگەنتتٸكتٸڭ ارنايى اتالىمىندا جەڭٸسكە جەتتٸ. سەربييا كومانداسى حالىقارالىق جاستار فەستيۆالٸنٸڭ ديرەكتسيياسى تاعايىنداعان «جاستار ەنەرگيياسى» ارنايى جٷلدەسٸمەن ماراپاتتالدى. ال ناميبييا كومانداسىنا «وبنينسك تەح» جوباسى اتىنان ارنايى سىيلىق تابىستالدى. ەل ٶكٸلدەرٸ 2027 جىلى ٶتەتٸن «وبنينسك تەح» جازعى مەكتەبٸنە قاتىسۋعا شاقىرتۋ الدى.
«ارماندارىڭىزدىڭ ورىندالۋىن, ال بٷگٸن «گلوبال حاكاتوم» چەمپيوناتىندا دٷنيەگە كەلگەن جوبالاردىڭ شىنايى ٶمٸردە جٷزەگە اسۋىن تٸلەيمٸن. ارماننىڭ اقيقاتقا اينالعانىن كٶرۋدەن اسقان قۋانىش جوق.
سٸزدەردٸڭ جوبالارىڭىز ەلەمدٸ ٶزگەرتۋگە قابٸلەتتٸ. بۇل جەردە ولاردىڭ تەحنولوگييالىق جەتٸستٸكتەرٸ مەن عىلىمي جاڭالىقتارىنان گٶرٸ, ادامدارعا قانشالىقتى پايدا ەكەلەتٸنٸ جەنە ەلدەرٸڭٸزدەگٸ ٶمٸردٸ قالاي ٶزگەرتەتٸنٸ ماڭىزدى. ەڭ باستىسى, بٷگٸن بٸز ماقتان تۇتاتىن دٷنيەلەردٸڭ بەرٸ بٸر كەزدەرٸ بٸرەۋدٸڭ ارمانى بولعانىن ەستە ۇستاۋىمىز كەرەك», – دەدٸ رەسەي فەدەراتسيياسى پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى سەرگەي كيريەنكو.
«سٸزدەر بٸرەگەي تەجٸريبە جينادىڭىزدار, دوستار مەن پٸكٸرلەس ادامدار تاپتىڭىزدار, ٷلكەن حالىقارالىق كەسٸبي قاۋىمداستىقتىڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالدىڭىزدار. اتوم تەحنولوگييالارىنىڭ شەكاراسى جوق. ولاردى دامىتىپ جاتقان ماماندار قاۋىمداستىعىنىڭ دا شەكاراسى جوق. قاتىسۋشىلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ تانىستىرعان جوبالارى بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرىپ, اتوم تەحنولوگييالارىن بەيبٸت ماقساتتا قولدانۋعا جەنە جاڭا بۋىننىڭ «اتوم قالالارىن» دامىتۋعا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسادى دەپ شىن جٷرەكتەن ٷمٸتتەنەمٸن.
بٸزدٸڭ ورتاق تەحنولوگييالىق بولاشاعىمىز سٸزدەردٸڭ قولدارىڭىزدا. «روساتوم» سٸزدەر ٷشٸن ەردايىم اشىق. بٸز سٸزدەردٸ جوبالارىمىزدا جەنە ٷلكەن كەسٸبي وتباسىمىزدا كٷتەمٸز», – دەدٸ «روساتوم» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى باس ديرەكتورىنىڭ كادرلار جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى تاتيانا تەرەنتەۆا قاتىسۋشىلارعا.
«روساتوم حالىقارالىق جەلٸسٸ» باس ديرەكتورى ەگور كۆياتكوۆسكييدٸڭ ايتۋىنشا, «گلوبال حاكاتوم» حالىقارالىق چەمپيوناتى – جاس تالانتتاردىڭ باسىن قوساتىن بٸرەگەي الاڭ. «ۇلتتىق كەزەڭدەر 15 ەلدە ٶتتٸ. چەمپيوناتتىڭ گەوگرافيياسى جىل سايىن كەڭەيٸپ, ونى شىن مەنٸندە جاھاندىق دەڭگەيدەگٸ شاراعا اينالدىرىپ كەلەدٸ. ول وڭتٷستٸك-شىعىس ازييادان لاتىن امەريكاسىنا دەيٸنگٸ ەلەمنٸڭ ەر تٷكپٸرٸنەن مىڭداعان ستۋدەنتتٸ بٸرٸكتٸرەدٸ.
حاكاتوندار جاستارعا ٶز بٸلٸمٸن, بٸلٸمٸ مەن شىعارماشىلىق قابٸلەتٸن كٶرسەتۋگە, سونداي-اق بٷگٸندە ٸرٸ كورپوراتسييالار مەن ەلەم ەلدەرٸنٸڭ ٷكٸمەتتەرٸ الدىندا تۇرعان ناقتى مەسەلەلەردٸ شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قاتىسۋشىلار تۇراقتى دامۋ, تسيفرلىق ترانسفورماتسييا, ەنەرگييا تيٸمدٸلٸگٸ جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق شەشٸمدەردٸ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرگە ەنگٸزۋ سەكٸلدٸ باعىتتاردا جوبالار ەزٸرلەيدٸ. مەن بۇل تالانتتى جاستاردىڭ بٷگٸن ۇسىنىپ وتىرعان يدەيالارى بولاشاقتىڭ ٸرگەتاسىن قالاپ جاتىر دەپ سەنەمٸن. دەل وسى جاستاردىڭ تىڭ كٶزقاراسى مەن باتىل شەشٸمدەرٸ ەرتەڭگٸ ەلەمنٸڭ كەلبەتٸن ايقىندايدى», – دەدٸ ەگور كۆياتكوۆسكيي.
انىقتاما
«گلوبال حاكاتوم» – ستۋدەنتتەر 24 ساعات ٸشٸندە اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى ناقتى مەسەلەلەردٸڭ شەشٸمٸن ٸزدەيتٸن حالىقارالىق چەمپيونات.
بۇل جوبا بيىل ەكٸنشٸ رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. چەمپيونات ەكٸ كەزەڭنەن تۇرادى: ۇلتتىق ٸرٸكتەۋ كەزەڭدەرٸ جەنە رەسەيدە ٶتەتٸن ٷلكەن فينال.
ۇلتتىق كەزەڭدەر ازييا, لاتىن امەريكاسى, ەۋروپا جەنە افريكا قۇرلىعىنداعى 15 ەلدە ۇيىمداستىرىلدى. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 15 ۇلتتىق جەڭٸمپاز كوماندا «گلوبال حاكاتوم» چەمپيونى اتاعى ٷشٸن رەسەيدە ٶتكەن فينالدا باق سىنادى. چەمپيونات 11-17 قىركٷيەك ارالىعىندا ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا ٶتكەن حالىقارالىق جاستار فەستيۆالٸ اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى.
بايقاۋدى «روساتوم» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى حالىقارالىق عىلىمي-بٸلٸم بەرۋ ورتالىعى «وبنينسك تەح» اياسىنداعى جۇمىس شەڭبەرٸندە ٶتكٸزەدٸ. نەگٸزگٸ ماقسات – جاستار اراسىندا اتوم تەحنولوگييالارى تۋرالى بٸلٸمدٸ كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ. «وبنينسك تەح» – يادرولىق جەنە ساباقتاس سالالار بويىنشا بٸلٸم بەرۋگە باعىتتالعان حالىقارالىق عىلىمي-بٸلٸم بەرۋ ورتالىعى. ول زاماناۋي بٸلٸم بەرۋ تەحنولوگييالارىن دامىتۋ ورتالىعى, رەسەيلٸك جوعارى تەحنولوگييالىق كومپانييالاردىڭ ەكسپورتقا باعىتتالعان ٶنٸمدەرٸن تانىستىراتىن الاڭ, سونداي-اق كونگرەسستەر, كٶرمەلەر مەن حالىقارالىق مەكتەپتەر ٶتكٸزٸلەتٸن ورىن رەتٸندە قىزمەت ەتەدٸ.
رەسەي حالىقارالىق ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىن جٷيەلٸ تٷردە دامىتىپ, دوستىق قارىم-قاتىناستاعى ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىققا باسىمدىق بەرٸپ كەلەدٸ. سىرتقى شەكتەۋلەرگە قاراماستان, ەل ەكونوميكاسى ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن ارتتىرىپ, ەلەمنٸڭ ەر تٷكپٸرٸنە تاۋارلار, قىزمەتتەر مەن شيكٸزات جەتكٸزۋدٸ جالعاستىرۋدا. شەتەلدٸك سەرٸكتەستەرمەن بٸرلەسكەن ٸرٸ ەنەرگەتيكالىق جوبالار دا جٷزەگە اسىرىلىپ كەلەدٸ. «روساتوم» بۇل جۇمىستارعا بەلسەندٸ قاتىسىپ وتىر.
