Men alǵash balamen dekrettik demalysta otyrǵan kezde, ózimdi kásibi turǵyda damytý kerektigin túsindim. Ózim siiaqty áielderdiń dekrettik demalys kezinde kásibi mansaptan bas tartyp, jumysqa qaita oralýdy qiynsynatyndyǵyn uǵyndym.
Egde jasqa kelgen nemese tehnikalyq salada tájiribesi joq azamattardyń mamandyǵy mańyzyn joiǵandyqtan, olardyń jumys tabýdaǵy qiyndyqtaryn da kórdim. Eki jyldan keiin meniń ekinshi balam dúniege keldi. Sodan keiin men adamdardyń tsifrlyq álemde jumys tabýyna kómekshi bolýdy maqsat tutyp, bar bilgenimdi soǵan arnadym.
Álemdik ekonomikalyq forýmnyń negizin qalaýshy jáne atqarýshy direktory Klaýs Shýabtyń 2018 jylǵy mamandyqtar týraly esebinde, adamdardyń úzdiksiz bilim alýǵa bet burý kerektigi aitylady. Oǵan qosa, atqarýshy bilik pen kásiporyndar jumyskerlerdiń túrli qabiletin damytýdy qolǵa alýy kerek. Avtomattandyrý men jasandy intellekt milliondaǵan jańa jumys oryndaryna múmkindik ashty. Osylaisha, álem boiynsha aldaǵy onjyldyq ishinde 375 million adam óz mamandyǵynyń kategoriiasyn aýystyryp, biliktiligin arttyrý kerek bolady.
Shyndyǵynda, bizge ýaqytsha demalys alǵan adamdar men egde jastaǵy adamdardyń talanty men tájiribesi qajet. Olar oqý oryndaryn uzaq ýaqyt buryn bitirse de, tsifrlyq álemdegi jinaǵan tájiribesi men resýrsy teńdesiz sanalady. Sondyqtan tsifrlyq álem ózimizdi qaitadan tabýǵa, bilimimizdi jalǵastyryp, básekege qabiletti bolýǵa kómektesýi kerek. Osy múmkindikti qalt jibermeýimiz úshin, biz úzdiksiz bilim alýdyń josparyn qurýymyz qajet.
Bolashaqta qandai qabiletke ie adamdar suranysta bolady?
McKinsey Global institýty Kanada, Frantsiia, Germaniia, Italiia, Ispaniia, Ulybritaniia men AQSh-tyń 3,031 kásip iesine saýalnama júrgizip, 2030 jylǵa qarai suranysta bolatyn qabiletterdi anyqtaǵan edi. Nátijesinde, joǵary kognitivti, tehnologiialyq, áleýmettik jáne emotsionaldy qabiletter joǵary baǵalanyp, fizikalyq jáne qarapaiym oi eńbegine degen suranys azaiatyny anyqtaldy.
«Vodafone's Global Trends Barometer 2019» 1,700 biznes pen óndiris sarapshysyna saýalnama júrgizip, aldaǵy 3-5 jylda tehnologiia men tsifryq saýattylyq aldyńǵy qatarǵa shyǵyp, saýda jasaý men shyǵarmashylyq qabiletter ekinshi orynǵa túsedi degen qorytyndyǵa kelgen.
Osy ózgerister esebinen tek tehnikalyq mamandar ǵana emes, basqa sala ókilderi de tehnologiia tilin meńgerýge múmkindigi bar. Eger sizdiń salalyq marketingte tájiribeńiz bolsa, siz tsifrlyq marketingtegi excel-men jumys isteýdi úirene alasyz. Satý jónindegi menedjerler, kadr bólimi men qarjygerler osy siiaqty biliktilikterin arttyra alady. Jasandy intellekti keń taralǵan qoǵamda aýtist qyzmetkerlerdiń de orny erekshe bolady.
Tsifrlyq álemnen óz ornyńyzdy tabý úshin ózińizdi úzdiksiz damytý qajet. Álemdik ekonomikalyq forýmnyń bolashaq mamandyqtar esebine qaraityn bolsaq, únemi bilimi men biliktiligin tereńdetip otyratyn mamandardyń jalaqysy da joǵary bolady eken.
Búginnen basta
Eger jańa múmkindikterge daiyn bolsańyz, tómendegi qadamdardy iske asyryp, daiyndyqty búginnen bastai alasyz.
1. Ótken eńbek tájiribeńiz ben artyqshylyqtaryńyz jaily oilanyp, olardy qaǵazǵa túsirińiz. Ózińiz meńgergińiz kelgen jańa trendterdi izdestirińiz.
2. Bilim arttyrýǵa bolatyn múmkindikterdi qarastyryńyz. Ádetki bilim alý platformalarynan tys, Microsoft Learn, Udemy, Udacity Nanodegrees, Coursera, FutureLearn, LinkedIn Learning jáne Google Digital Garage siiaqty onlain resýrstar bar. Keibir maman ieleri úshin praktikalyq úirený mańyzdy bolǵandyqtan, LabsLand nemese Labster siiaqty zamanaýi tehnologiiamen jabdyqtalǵan laborotoriialardy álemniń kóptegen elderinen taba alasyz. Sáikesinshe, jańa tehnologiialar bizge bilim alýdyń jańartylǵan formalaryn usynady.
3. Ózińiz tańdaǵan saladaǵy ózgeristerdi baqylap otyryńyz. Blogtarǵa jazylyp, ózińizben birdei qyzyǵýshylyǵy bar adamdarmen onlain jáne offlain túrde bailanys quryńyz. Óz salańyzda bolyp jatqan ózgeristerdi qalt jibermeńiz.
Bul jerde uiymdar da óz qyzmetkerleriniń júieli damýyn qadaǵalaýy kerek. Al úkimet bolsa, osyǵan qajetti jaǵdai týǵyzýy kerek. Eger qatardaǵy árbir azamat óziniń bilim alýy men damýyna jaýapkershilikpen qaraityn bolsa, tsifrlyq revoliýtsiiaǵa aitarlyqtai úles qosatyn edi.
Sońǵy eki jylda men adamdardyń eńbek úzilisinen keiin, burynǵy jumys ornyna qaita almaǵanyn kórdim. Kóp jaǵdaida olardyń ornyn robottar basyp, eski mamandyǵy básekege qabiletti bolýdan qalady. Ol adamdar tsifrlyq revoliýtsiiaǵa qosylyp, jumys isteý sharttaryn jaqsartýmen qatar, ómirge degen qushtarlyǵy artyp, ózderin jańa qyrlarynan kórsetýde.
Bolashaq – úzdiksiz bilim alatyn jandardyń qolynda.
Nahia Orduna
Maqalanyń túpnusqasy: weforum.org
