Táýelsizdik alǵannan bergi ýaqytta ańsaǵan azattyǵymyzdy ózimiz kóbirek qyzyqtap, óz qazanymyzda ózimiz kóbirek qainap qaldyq. Ekonomika men saiasatqa kóbirek kóńil bólindi. Ádebietke nazar aýdarý jaǵy kenjelep qalǵanyn da jasyrmaimyz. Degenmen, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynan keiin ádebi de, mádeni de ómirimizde úlken serpilis paida boldy.
Byltyrdan beri qarai Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tikelei bastamalarymen qazaq ádebietin halyqaralyq keńistikke shyǵarý boiynsha josparly jumystar júzege asyp keledi.
Byltyrdyń ózinde Nur-Sultan qalasynyń jiyrma jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq poeziia festivali, Eýraziia jazýshylarynyń forýmy, sondai-aq biyl tarihtan belgili uly Jibek joly boiyndaǵy astanalar qalamgerleriniń forýmy ótti. Oǵan 25 elden aqyn-jazýshy qatysty. Munyń bárin biz nege aityp otyrmyz, atalǵan aýqymdy sharalardyń barlyǵy alda kele jatqan tuńǵysh halyqaralyq Aziia qalamgerleriniń I forýmyna daiyndyq esebinde boldy desek qatelespeimiz.
El tarihyna úńilsek, osydan týra 46 jyl buryn sonaý Keńes ókimeti tusynda Aziia-Afrika jazýshylarynyń 5-shi konferentsiiasy Almaty qalasynda ótken bolatyn. Bul forýmnyń ol forýmnan basty ereksheligi de sol, ótken kezeńde ol konferentsiiaǵa tek qana sotsialistik-demokratiialyq respýblikalardyń qalamgerleri shaqyrylǵan bolatyn.
Bul jolǵy jiynda ondai saiasi shekteýler múldem bolmaidy. Biz Aziianyń 44 memleketiniń barlyǵyna shaqyrtý jiberdik. Solardyń ishinen 38 memleketten 80-ge jýyq qalamger elimizge kelip, forýmǵa qatysýǵa yqylas tanytty. Árine shaqyrtýymyzǵa ún qatpaǵan elder de bar, olardy atap aitýǵa da bolady. Aitalyq Shyǵys Timor, Bahrein, Býtan, Kambodja, Maldiv siiaqty elderdiń qalamgerlerimen ókinishke qarai, bailanys ornata almadyq.
Jalpy, keletin qonaqtardyń tizimine Nobel syilyǵynyń laýreattaryn da qosqan bolatynbyz. Olardyń keibireýleri iri kólemde qalamaqy surady. Ondai qarajat tóleýge bizdiń jaǵdai kótermeitinin jasyrmaýymyz kerek. Alaida Nobel syilyǵyna nominant belgili 3 aqyn-jazýshy atalǵan forýmǵa qatysady. Olardyń ishinde ońtústikkoreialyq jazýshy Ko Yndy erekshe atap ketýge bolady. Sonymen qatar Nobel nominanty, Qatar jazýshysy Moza ál-Malki de forýmǵa qurmetti qonaq retinde shaqyryldy.
Jalpy, osynaý igi istiń shymyldyǵyn túrip, sharany ashyp berýge Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev qatysady dep kútilýde. Daiyndyq jumysyna Memlekettik hatshy Marat Tájin bastaǵan, Premer-Ministrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev, sondai-aq Mádeniet jáne sport ministrligi, Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrligi, Syrtqy ister ministrligi, Ishki ister ministrligi, sondai-aq Nur-Sultan qalasynyń ákimdigi judyryqsha jumylyp, sharaǵa mán berip, qolushtaryn sozyp otyr. Forým barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev bir top sheteldik qalamgerdi qabyldaýy josparlanyp otyr.
Jalpy, jiynda qozǵalatyn máseleler negizinen «Qazirgi Aziia órkenietindegi ádebi panorama» taqyryby ainalasynda órbidi. Pikir almasý májilisinde Aziia ádebieti jáne jahandyq máseleler, Aziia jazýshysynyń búgingi qoǵamdaǵy orny, Aziia romandaryndaǵy qazirgi zamanaýi taqyryptar, álemdik ádebiettegi Aziia adamynyń beinesi, Aziia aqyndary poeziiasyndaǵy jańa aǵymdar jáne ádemdik ádebietke áseri siiaqty, ádebiettegi jalǵyzdyq taqyryptary, joǵalyp bara jatqan janrlar men baiandaý tásilderi, qarý men qalam, damý men senim, joǵalǵan tilder men ulttyq ádebietter, terorizmmen kúrestegi ádebiet róli siiaqty kóptegen taqyryp qaýzalady.
Bul taqyryptardyń birazyn biz usynyp, keibireýin sheteldik baiandamashylardyń ózderi ótindi. Olardyń materialdaryn forým ótkennen keiin oqyrman qaýym nazaryna gazet-jýrnaldar arqyly usynatynymyzdy aita ketken jón.
Jalpy, forým qarsańynda Nur-Sultan qalasynyń irgesinen aqyndar alleiasy ashylyp, forýmǵa qatysatyn qalamgerlerdiń eki tomdyq antologiiasyn jaryqqa shyǵarý josparlanýda.
Ulyqbek ESDÁÝLET,
aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy
"Egemen Qazaqstan" gazeti
