Foto: gov.kz
Keshe Almatyda ótken Uly Jibek jolymen – 2025 halyqaralyq kitap jáne poligrafiia kórmesi óz jumysyn bastaǵan bolsa, búgin kórme baǵdarlamasy Arman-PV baspasynyń jańa eńbegi – «Kóshpendiler oiyndary» kitabynyń tusaýkeserimen jalǵasty. Jańa basylym ulttyq oiyn mádenietiniń mán-mańyzyn zamanaýi formatta tanystyryp, kópshiliktiń nazaryn aýdardy.
Almatyda dástúrge ainalǵan bul kórme biyl da halyqaralyq sipatymen erekshelendi. Qazaqstanmen birge Resei, Qytai, Qyrǵyzstan, Iran jáne ózge de elderdiń baspalary qatysyp, ádebiet pen poligrafiia salasyndaǵy jobalaryn usyndy. Jańalyqqa toly tanystyrylymdar, sheberlik sabaqtary jáne ǵylymi-tanymdyq kezdesýler kórmeniń mazmunyn baiytty.
Osyndai keń alańda Arman-PV baspasy kópshilik kútken «Kóshpendiler oiyndary» eńbegin tanystyrdy. Jobanyń ideia avtory – Didara Alina, kitap avtory – Qymbat Qaraeva. Basylym úsh tilde jaryq kórip, qazaqtyń ulttyq oiyndaryn tarihi, filosofiialyq jáne tárbielik qyrynan keshendi túrde sipattaidy. Báige, kókpar, qyz qýý, jamby atý, toǵyzqumalaq, asyq oiyny siiaqty dástúrlerdiń damýy, maǵynasy jáne urpaq sabaqtastyǵyndaǵy orny tartymdy tilmen ashylǵan. Illiýstratsiialar jasandy intellekt arqyly ázirlenip, dástúr men tehnologiianyń úilesimdi sintezin kórsetti.
Kitaptyń rýhyna sai uiymdastyrylǵan tusaýkeser
Shara tek resmi tanystyrylymmen shektelgen joq. Kelýshilerge arnalǵan asyq atý, bilek synasý, kókpar sheńberine dál túsirý siiaqty shaǵyn oiyndar ulttyq oiyn rýhyn sezindire tústi. Bul kórermenderdiń kóńilin kóterip, kitap mazmunyn praktikada da tanytýǵa múmkindik berdi.
Tusaýkeserge kelgen ziialy qaýym, ustazdar, tarihshylar men oqyrmandar eńbekke erekshe qyzyǵýshylyq tanytty. Avtor Qymbat Qaraeva ulttyq oiyndardyń tárbielik máni jóninde pikir bildirse, Arman-PV bas redaktory Aigúl Bekbolatova kitaptyń ǵylymi jáne kórkemdik turǵydan daiyndalý kezeńderin atap ótti. Ulttyq memlekettik kitap palatasynyń direktory Ádil Qoitanov eńbektiń qazaq rýhaniiatyna qosar úlesin joǵary baǵalady.
Ulttyq oiyn – ulttyń jan tamyry.
Kitap avtory Qymbat Qaraeva óz sózinde bylai dedi:
«Bizdiń ulttyq oiyndarymyz – tek kóńil kóterýdiń amaly emes. Ol – qazaqtyń oilaý júiesin, minezin, birligin, erkindigin saqtap kelgen qudiretti mektep. Asyq oinaǵan bala esepke júirik bolady, kókpar kórgen jas júrektilikti tanidy. Bizdiń maqsat – sol rýhty búgingi urpaqqa joǵaltpai jetkizý. Ulttyq oiyn – ulttyń jan tamyry. Bul kitap sol tamyrdyń búgingi zamanǵa laiyq jańa tynysy».
Osy pikir kitaptyń negizgi ideiasyn naqty aiqyndady: ulttyq oiyn – mádeni kodtyń bir bóligi, al ony jańa formatta tanytý – ýaqyt talaby.
Bul eńbektiń mańyzyn birneshe qyrynan baǵalaýǵa bolady. Birinshiden, ulttyq oiyndardy júieli túrde taldap, ǵylymi-tanymdyq turǵydan usynatyn eńbekter sirek. Bul kitap – osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa jasalǵan mańyzdy qadam.
Ekinshiden, jasandy intellekt arqyly jasalǵan illiýstratsiialar – qazaq rýhaniiatynyń jańa tehnologiialarmen úndese alatynyn kórsetetin aiqyn mysal. Bul tásil jas býyndy ulttyq mazmunǵa jaqyndatýdyń tiimdi joly.
Úshinshiden, tusaýkeser barysynda ótkizilgen shaǵyn oiyndar kitap ideiasyn naqtylai túsip, ulttyq oiynnyń ómirsheńdigin dáleldedi. Bul – mazmundy tek oqyp qana qoimai, tájiribe arqyly sezinýdiń tiimdi modeli.
Qorytyndy
Arman-PV baspasy usynǵan «Kóshpendiler oiyndary» kitaby – qazaqtyń dástúrli murasyn jańa kózqaraspen tanytqan, rýhani qundylyqtardyń ózegin saqtai otyryp, zamanaýi oqyrmanǵa beiimdelgen eńbek.
Ulttyq oiyn – ulttyń jadyn saqtaityn mádeni júie. Al ony jańa býyn úshin tartymdy tilmen usyný – búgingi ádebiet pen baspa isiniń basty mindetteriniń biri.