Ulttyq banktiń tólem balansy departamentiniń direktory Azat Óskenbaevtyń tólem balansynyń aǵymdaǵy shoty týraly aityp berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
Qazaqstan Respýblikasynyń tólem balansyn aldyn ala baǵalaýǵa sáikes aǵymdaǵy shottyń tapshylyǵy 2020 jylǵy 3-toqsannyń qorytyndysy boiynsha (–) 5,5 mlrd AQSh dollaryn qurady. Nátijesinde 2020 jyldyń 9 aiynda shot teris aimaqqa aýysty.
«Eger jyldyń birinshi jartysynda aǵymdaǵy shot oń bolsa (1,7 mlrd AQSh dollary), 2020 jylǵy 9 aida tapshylyq (–)3,8 mlrd AQSh dollary kórsetkishine jetti. 3-toqsandaǵy ahýal nasharlaýynyń negizgi sebebi taýarlar eksportynyń tómendeýi bolyp tabylady. Halyqaralyq saýdanyń resmi derekteri boiynsha, taýarlar eksporty ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 35,4%-ǵa – 9,3 mlrd AQSh dollaryna deiin qysqardy. Qysqarý 2020 jylǵy 2-toqsanda munaidyń álemdik baǵasynyń tómendeýine bailanysty boldy, bul 3-toqsandaǵy halyqaralyq saýda statistikasynda kórinis tapty», – deidi Azat Óskenbaev.
Bul rette sol kezeńde taýarlar importy 4,2%-ǵa 11 mlrd AQSh dollaryna deiin tómendedi. Importtyń qysqarýy negizinen iri investitsiialyq jobalardyń aiaqtalý satysyna kóshýine bailanysty investitsiialyq jáne aralyq taýarlardy ákelýdiń azaiýymen qamtamasyz etildi.
«Pandemiianyń taralýy, álemdik ekonomikalyq belsendiliktiń baiaýlaýy, suranystyń qysqarýy jáne Qazaqstannyń negizgi eksporttyq pozitsiialaryna tómen baǵalar 3-toqsanda import kóleminiń taýarlar eksportynyń kóleminen asyp ketýine alyp keldi, bul óz kezeginde tapshy saýda balansyna alyp keldi. Statistika jónindegi ulttyq biýronyń derekterine sáikes, toqsandyq tapshylyq Qazaqstan tarihynda ekinshi ret jáne 1995 jyldan beri alǵash ret bolyp otyr. Ulttyq bank qoldanatyn tólem balansynyń ádisnamasy boiynsha – 1999 jyldan bastap alǵash ret», – dep atap ótti Ulttyq bank ókili.
Saýda balansymen qatar, aǵymdaǵy shottyń serpini sheteldik investorlarǵa tólenetin kiristerdi de aiqyndaidy. Munai-gaz sektoryndaǵy kiristerdiń tómendeýine bailanysty tikelei sheteldik investorlardyń dividendteri men qaita investitsiialanǵan paida 9 aida 43%-ǵa tómendep, 6,9 mlrd AQSh dollaryn qurady.
Sheteldik investorlardyń kirisiniń tómendeýi tapshy saýda balansynyń teris áserin ishinara retteidi. Alaida, absoliýttik kórsetý boiynsha eksporttyń óte tómendeýi aǵymdaǵy shottyń osyndai teris aimaqqa kúrt ótýine sebepshi boldy.
«2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha aǵymdaǵy shot boiynsha Ulttyq Banktiń boljamy (–)4,2 mlrd AQSh dollary deńgeiinde qalyptasty. Alaida, 3-toqsandaǵy statistika, pandemiianyń ekinshi tolqyny, Eýropada jańa karantin sharalarynyń engizilýi jáne álemdik ekonomikanyń qalpyna kelýine qatysty belgisizdik ahýaldyń odan ári nasharlaýyn kórsetedi. Ulttyq banktiń boljamdary «qarasha-jeltoqsan» boljamdyq kezeńi sheńberinde jańartylatyn bolady», – dep tolyqtyrdy ol.
