Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni jyldyq 16 paiyz deńgeiinde belgileý týraly sheshim qabyldady, - dep habarlaidy "Ult aqparat".
"Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komiteti bazalyq mólsherlemeni +/– 1 p.t. paiyzdyq dálizimen jyldyq 16 paiyzǵa deiin kóterý týraly sheshim qabyldady. Tiisinshe, ótimdilikti usyný jónindegi turaqty qoljetimdi operatsiialar boiynsha mólsherleme 17 paiyz, al ótimdilikti alý jónindegi turaqty qoljetimdi operatsiialar boiynsha mólsherleme – 15 paiyz bolady", - delingen habarlamada.
Sheshim mólsherleme traektoriiasyn túzetedi, ol aldyńǵy sheshimder men kommýnikatsiialar boiynsha aiqyndalǵan baǵyt pen qarqyndy saqtaidy.
"Mólsherlemeniń artýy ósip otyrǵan infliatsiialyq qysymdy kórsetetin faktorlardyń jiyntyǵyna bailanysty. Qyrkúiektiń nátijesi boiynsha infliatsiia boljamnan aitarlyqtai asyp tústi. Sheshim qabyldaýǵa negizgi faktorlar joǵary infliatsiialyq kútýler, ornyqty suranys, fiskaldyq serpin, turaqty taýar jetkizý joldaryna qaita baǵyttaýǵa bailanysty óndiris shyǵasylarynyń ósýi, syrtqy infliatsiianyń jalǵasyp otyrǵan áseri, onyń ishinde saqtalyp otyrǵan Resei rýbli baǵamynyń kúsheiýi boldy. Joǵarylaǵan infliatsiialyq kútýler baǵa men tutynýǵa qysym jasaidy. Munyń bári 2023 jyly infliatsiialyq protsesterdiń baqylanýyn saqtaý úshin barynsha qatań aqsha-kredit talaptaryn qajet etedi", - delingen UB habarlamasynda.
Bazalyq mólsherlemeni arttyrý ekonomika sýbektileriniń jinaqtaý belsendiligine qoldaý kórsetip, ishki valiýta naryǵyndaǵy teńgerimge yqpal ete otyryp, 1-2 jyldyq kidirispen áser etedi.
2022 jylǵy qyrkúiekte jyldyq infliatsiia boljanǵan kórsetkishten aitarlyqtai aýytqyp, 17,7 paiyz boldy. Infliatsiianyń barlyq quramdas bólikteri boiynsha baǵanyń ornyqty ósýi baiqalady. Tutyný baǵalarynyń maýsymdyq sipatty eseptemegendegi shilde aiynda ósýi baiaýlaǵannan keiin ol sońǵy ailarda aitarlyqtai jedeldedi. Qyrkúiekte jyldyq kórsetkish 26,8 paiyz (2022 jylǵy shildede – 17,7 paiyz) boldy. Bazalyq infliatsiia jyldyq mánde 19,7paiyzǵa jetip, joǵary deńgeide qalyptasyp jatyr. Bul ekonomikada uzaqqa sozylǵan joǵary infliatsiialyq aiany qalyptastyrý táýekelin kórsetedi.
"Halyqtyń jáne kásibi makroekonomisterdiń infliatsiialyq boljamdary edáýir ósti. Halyq tarapynan aldymyzdaǵy bir jylǵa kútiletin infliatsiianyń medianalyq baǵasy 2022 jylǵy qyrkúiekte 16,9%-ǵa deiin ósti. Halyq tarapynan baǵanyń bolashaqtaǵy ósýin baǵalaý kóbinese azyq-túlik ónimderi baǵasynyń kútiletin ózgerýine, syrtqy oqiǵalarǵa jáne aiyrbastaý baǵamynyń ózgeristerine bailanysty. Infliatsiialyq kútýlerdiń ósýi qysqa merzimdi sipatqa ie kóshi-qon ózgeristeri aiasynda oryn aldy. Degenmen, bul infliatsiialyq kútýlerge tikelei yqpal ete otyryp, ekinshi rettik áser etý táýekelderin týdyrdy.
2022 jylǵy qyrkúiekte kásibi makroekonomister kútken infliatsiia da 2022 jyly 18,5 paiyzǵa jáne 2023 jyly 11 paiyzǵa deiin aitarlyqtai óskeni (2022 jylǵy tamyzdaǵy aldyńǵy pikirterimniń qorytyndysy boiynsha, tiisinshe 15,1 paiyzdan jáne 8,8 paiyzdan) baiqalady.
Ekonomikadaǵy proinfliatsiialyq qysymnyń mańyzdy derekkózi óte kúshti fiskaldyq yntalandyrý bolyp tabylady. Bul jyl basynan beri 7,9 paiyzǵa nemese 2,4 trln teńgege kóterilgen aqsha massasynyń (M3) ósýine fiskaldyq saiasattyń yqpaly arqyly kórinedi. 2022 jylǵy 9 aidaǵy memlekettik biýdjet shyǵystary ótken jyldyń máninen edáýir jyldyq mánde 18,9 paiyzǵa joǵary qalyptasýda. Biylǵy jyly biýdjet shyǵystarynyń údemeli ósýi Ulttyq Banktiń aqsha-kredit saiasaty tarapynan tiisinshe áreketti qajet etedi", - delingen habarlamada.
Ekonomikalyq belsendilik dinamikasy Ulttyq banktiń boljamdaryna sáikes qalyptasyp jatyr. 2022 jylǵy qańtar-qyrkúiektiń qorytyndysy boiynsha JIÓ 2,8 paiyzǵa ósti. Iskerlik belsendilik negizinen taý-ken ónerkásibindegi álsiz dinamika esebinen baiaýlady. JIÓ dinamikasyna munaiǵa qatysty emes sektorlar: óńdeý ónerkásibi, qurylys, saýda, aqparat jáne bailanys, kólik jáne aýyl sharýashylyǵy oń úles qosyp jatyr.
Tutynýshylyq suranys infliatsiialyq protsesterdiń ósýi aiasynda oń úrdisti saqtaýda. 2022 jyldyń toǵyz aiynyń qorytyndysy boiynsha nominaldy bólshek taýar ainalymynyń kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 15,7%-ǵa ósti. Suranys tarapynan jeke tulǵalardy tutynýshylyq kreditteýdiń ósýi (2022 jylǵy qańtar-qyrkúiekte 2021 jylǵy uqsas kezeńmen salystyrǵanda 21,4%-ǵa) qosymsha proinfliatsiialyq qysym týdyryp otyr.
Syrtqy orta faktorlary belgisizdiktiń joǵary dárejesimen sipattalady.
Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komitetiniń bazalyq mólsherleme boiynsha kezekti josparly sheshimi 2022 jylǵy 5 jeltoqsanda Astana qalasynyń ýaqyty boiynsha saǵat 14:00-de jariialanady.
