Foto: © Sputnik / Vladislav Vodnev
Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komiteti bazalyq mólsherlemeni +/– 1 p.t. dálizimen jyldyq 16,75% deńgeiinde saqtaý týraly sheshim qabyldady, dep habarlaidy "Ult aqparat" vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
"Keibir elderde infliatsiianyń baiaýlaýyna qaramastan, jahandyq infliatsiianyń qysymy áli de joǵary bolyp tur. Qazaqstanda jyldyq jáne ailyq infliatsiia, biz kútkendei, naýryz aiynda tómendegenin kórsetti. Infliatsiialyq protsesterdiń baiaýlai bastaǵanyna qaramastan, ornyqty jáne turaqty tómendeý trendi týraly aitýǵa áli erte. Turaqsyz infliatsiialyq kútýler, memlekettik shyǵystardyń ulǵaiýy, janar-jaǵarmai jáne turǵyn-úi kommýnaldyq sharýashylyq naryǵynda ýaqyty kelgen reformalar túrindegi proinfliatsiialyq faktorlar saqtalyp jáne iske asyryla bastady. Faktorlardyń jiyntyq balansy ortamerzimdi keleshekte infliatsiiany tómendetý úshin 2023 jyldyń birinshi jartysynda bazalyq mólsherlemeni qazirgi deńgeide ustap turý qajettigi týraly burynǵy kommýnikatsiiany qoldap otyr. Bazalyq mólsherleme boiynsha budan keiingi sheshimder 2023 jylǵy mamyrdaǵy jańartylǵan boljamda jańa derekterge, onyń ishinde, janar-jaǵarmai men turǵyn-úi kommýnaldyq sharýashylyq naryǵyndaǵy reformalardyń parametrine bailanysty bolady" - delingen habarlamada.
Vedomstvo málimetinshe, infliatsiia baiaýlai bastady jáne boljam traektoriiasyna sáikes keledi. 2023 jyldyń naýryz aiynda jyldyq infliatsiia ótken jylǵy joǵary bazanyń esepten shyǵýynan kútilgendei 18,1%-ǵa deiin tómendegen. Sonymen qatar, infliatsiianyń baiaýlaýy aqpandaǵy retteletin qyzmetter tarifiniń jáne ońtústik óńirlerde eginniń joiylyp, úsikke tap bolýyna bailanysty jemis-jidek pen kókónis ónimderi baǵasynyń ósýimen, sondai-aq joǵary suranys jaǵdaiynda kólik qyzmeti qunynyń ósýimen shektelgen. 2023 jylǵy aqpanda ailyq infliatsiianyń tómendeý dinamikasy toqtaǵannan keiin (a/a 1,3%) naýryzda 0,9%-ǵa deiin odan ári tómendegenin kórsetti. Degenmen, ol tarihi ortasha deńgeiden (2017-2021jj. naýryzda 0,6%) joǵary qalyptasýyn jalǵastyryp keledi.
Infliatsiianyń ornyqty bóligi de baiaýlaýdy kórsetkenimen, proinfliatsiialyq ortanyń saqtalýyn dáleldep, áli de joǵary qalpynda qalyp otyr.
"Qańtar-aqpan ailarynda infliatsiialyq kútýler tómendegennen keiin qaitadan jedeldedi. Naýryzda bir jyldan keiin kútiletin infliatsiia respondentter tarapynan 16,5% deńgeiinde baǵalandy (aqpanda – 14,2%). Infliatsiialyq kútýlerdiń faktorlaryna – azyq-túlik baǵasynyń ózgerýi, syrtqy oqiǵalar, teńge baǵamynyń ózgerýi, sondai-aq jalaqy men zeinetaqynyń ósýi jatady" - delingen habarlamada.
UB dereginshe, syrtqy infliatsiia baiaýlaǵanyna qaramastan joǵary qalpynda qalyp otyr. Azyq-túliktiń álemdik baǵasy úzdiksiz tómendep keledi, biraq, áli de sońǵy bes jyldaǵy ortasha mánderden joǵary qalyptasady. AQSh-ta jáne EO elderinde azyq-túlik pen qyzmetterdiń joǵary baǵasy tutynýshylyq infliatsiiany joǵary mánderde ustap turýyn jalǵastyryp jatyr. AQSh FRJ men EOB ritorikasy bank sektorynda týyndaǵan qiyndyqtarǵa qaramastan meilinshe qatal kúiinde qaldy. Sonymen qatar EOB-tyń paiymdaýynsha, infliatsiia áli uzaq ýaqyt boiy joǵary qalpyn saqtap qalady. Álemdik retsessiia kútýin kúsheitken AQSh pen Eýropanyń bank sektoryndaǵy qiyndyqtardyń saldarynan jáne shikizatqa suranys meilinshe tómen bolýyna orai 2023 jyly munaidyń baǵasy bazalyq stsenarii boiynsha belgilengen ortasha eseppen 1 barrel úshin 88 AQSh dollary deńgeiinen tómen qalyptasyp otyr. Degenmen, biyl OPEK+ quramyna kiretin elderdiń munai óndirýdi josparly túrde qysqartýy, sanktsiialarǵa bailanysty Reseidegi tómen munai óndirisi, sondai-aq, Qytai shekarasy ashylǵannan keiingi qalpyna kelý úrdisi qoldaý kórsetedi.
"Ekonomikanyń ósimi jyl qorytyndysy boiynsha 3,5-4,5% bolady degen Ulttyq Banktiń boljamyna sáikes keledi. Qazaqstan ekonomikasy 2023 jylǵy qańtar-aqpan aiynda 4,3%-ǵa ósti. Ishki suranysta ornyqtylyq bar, buǵan avtomobildi, elektr turmystyq tehnikany, azyq-túlik pen kiim-keshekti satý nátijesindegi bólshek taýar ainalymynyń oń dinamikasy dálel.
Proinfliatsiialyq táýekelder saqtalyp, ishinara júzege asa bastady. Qubylmaly infliatsiialyq kútýler eldegi proinfliatsiialyq ortanyń joǵarylaǵanyn kórsetedi. Retteletin taýarlar men qyzmetter baǵasynyń ósýi saldarynan infliatsiianyń yqtimal jedeldeý táýekeli saqtalyp, ishinara júzege asa bastady. Sonymen birge respýblikalyq biýdjet shyǵystaryn eleýli túrde qaita qaraý jáne biýdjettik qaǵidany paidalanýdy ýaqytsha toqtatý – belgisizdikti týyndatyp, táýekelder balansyn proinfliatsiialyq jaǵyna yǵystyrady. Janar-jaǵarmaiǵa jáne turǵyn-úi kommýnaldyq sharýashylyqtyń retteletin qyzmetterine baǵanyń ósýine bailanysty infliatsiialyq táýekelderge qaramastan reformalardyń ýaqyty kelip, olar orta jáne uzaqmerzimdi keleshekte ekonomikada jinaqtalǵan teńgerimsizdikti tómendetýge baǵyttalǵan" - delingen vedomstvo habarlamasynda.
Osy jaǵdailarǵa bailanysty, Ulttyq Bank 2023 jyldyń birinshi jartysynda bazalyq mólsherlemeni qazirgi mánde saqtap qalýdy oryndy kórgen. Bul elimizdegi infliatsiialyq protsesterdiń birshama báseńdei túsýine qoldaý kórsetip, biýdjet shyǵystarynyń ósýin retteýge jáne infliatsiialyq kútýlerdiń joǵary deńgeide turaqtalýyna jol bermeýge múmkindik bermek.
Bazalyq mólsherleme boiynsha kelesi sheshim qabyldaýda 2023 jylǵy mamyr aiyndaǵy boljamdy raýnd nátijesine sai jańartylǵan boljam usynylady. Boljamdy raýnd barysynda jańa qorytyndy derekter, onyń ishinde retteletin qyzmetter men janar-jaǵarmaiǵa baǵa belgileý reformalarynyń parametri týraly kútiletin tolyǵyraq aqparat pen olardyń infliatsiiaǵa tikelei jáne janama áseri taldanatyn bolady.
Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komitetiniń bazalyq mólsherleme boiynsha kezekti josparly sheshimi 2023 jyly 26 mamyrda Astana qalasynyń ýaqytymen saǵat 12:00-de jariialanady.
