Ult portaly buǵan deiin biliktegi bolýy múmkin ózgerister týraly jormal jasaǵan bolatyn. Kóp ýaqyt ótpei Aqorda jaqtan aýys-túiister týraly aqparattar tarai bastady. Alǵash bolyp Astana ákimi aýysty. Áset Isekeshev QR Prezidenti Ákimshiliginiń Basshysy bolyp taǵaiyndaldy. Al, buǵan deiingi basshy Ádilbek Jaqsybekov Memeleket basshysynyń jarlyǵymen zeinetkerlik jasqa tolýyna bailanysty óz qyzmetinen bosatyldy. Artynsha «Tsesna» korporatsiiasy» direktorlar keńesiniń tóraǵasy bolyp barǵany belgili boldy.
Birer kúnen keiin Astana qalasy ákimi bolyp Baqyt Sultanov keldi. Ol buǵan deiin QR Qarjy ministri bolyp qyzmet atqarǵan-dy. Ázirge Sultanovtyń orynyn kim basatyny belgisiz. Jaqyn ýaqytta taǵy bir úlken taǵaiyndaýlar bolatyny jii aitylady.
Al biz búgin Úkimettiń jumysyna jáne boly yqtimal jańa ózgeristerge qatysty saýalnama júrgizgen edik. Suraqtardyń reti mynadai:
1. Cońǵy ýaqytta jańa Úkimet jasaqtalady degen áńgime jii aitylyp júr. Sizdiń oiyńyzsha, Saǵyntaev komandasy óz missiiasyn qanshalyqty atqara aldy?
2. Eger aitarlyqtai ózgerister bolǵan jaǵdaida, jańa taǵaiyndaýlardan qandai jańalyqtar kútesiz? Naqty kimder kelip, kimder ketýi múmkin?
3. Úkimettegi aýys-túiis jańa saiasi kezeńniń basy bolýy múmkin be? Biliktegi betburys eldegi áleýmettik-ekonomikalyq, ishki-syrtqy saiasi máselelerdi retteýge yqpal ete ala ma?
"Úkimet eshteńe sheshpeidi..."
Januzaq Ákim, QR Ulttyq Jaratylystaný ǵylymdary Akademiiasynyń korr.-múshesi, Eýropa jaratylystaný ǵylymdary Akademiiasynyń múshesi, qoǵam belsendisi:
1. Prezident joldaýlarynyń oryndalýy - ortasha 20-25%. El ekonomikasynyń 75-80% shetel kompaniialarynyń basqarýynda. Úkimet ekonomikanyń 20-25% ǵana basqarady. QR sybailas jemqorlyq boiynsha álemde aldyńǵy 20 memlekettiń qataryna kiredi. 20 - ol "QR júieli daǵdarysynyń kody". Úkimet óz missiiasynyń 20% ǵana oryndaýda. "Nurly jol", "100 qadam" t.b. - ol jańa óndiris ashyp, ekonomikany damytý, ne adam kapitalyn (ómirin uzartý, turmysyn jaqsartý...) jaqsartý emes, jol ne qala salý t.b. Paida keltirmeitin óli kapitalǵa jumsalýda.
2. "Baiaǵy jartas, sol jartas". Biz júieli kadrlik, ekonomikalyq, rýhani daǵdarystamyz. 3-4 ministr, ne ákim aýysar. Úkimet eshteńe sheshpeidi. Ol - statmekeme.
3. Jańa saiasi kezeń bul júieni ózgertý arqyly ǵana keledi. Basqa jol joq. Jańa qoǵamda jańa - azat adam, jańa ustanym men qundylyqtar, jańa moral, ózgergen dástúr bolý kerek. Batpaqtyń bir shetindegi shalshyqty ekinshi shetine aparyp quiǵannan ol tazarmaidy.
"Úkimettiń shama-sharqy sol bolsa, odan ne kútýge bolady?"
Qýandyq Shamahaiuly, filologiia ǵylymdarynyń kandidaty, ádebiettaný salasynyń dotsenti, QR mádeniet qairatkeri:
1. Saǵyntaev óz deńgeiinde mindetin atqarý úshin tyrysyp baqty dep oilaimyn. Úkimettiń shama-sharqy sol bolsa, odan ne kútýge bolady? Jalpy, bizdiń qai úkimet kabineti bolsyn, atqarǵan jumysyna halyqqa túsinikti etip esep bergen kezi joq. Bári únemi keler shaqta sóileidi. Ótken men osy shaqta sóilem quraýdy qoiǵan ba dep oilaisyń. Sharýalarynyń bári derlik strategiialyq uzaq merzimge arnalǵan bolyp keledi. Sanalýan baǵdarlamany da dál solai uzaq merzimge arnap jasaidy. Biraz jyl ótken soń sol ǵajaiyp armandarynyń kóbi umyt bolady. Týra bir Qojanasyrdyń bir sózi siiaqty: «oǵan deiin ne men, ne esek nemese padishah óledi» deitin. Sol ázildiń kerin keltiredi de qoiady. Budan burynǵy úkimet kabinetteri de dál osylai jumys istegen. Bul úkimet te odan asyp kete alǵan joq. Baqytjan Ábdirulynyń jeke basy isker tiianaqty táýir basshy sekildi kórinedi. Biraq, komandanyń basym bóligi baiaǵy sol «eski gvardiia» ǵoi. Tozyǵy jetken eski kólikpen saparǵa shyqqan adam qanshalyqty alysqa shabar deisiń. Bul komanda da aldyńǵylardan asyp kete qoiǵan joq sekildi.
2. Qazirgi bilikte ózgeristiń bola qoiatynyna óz basym onsha senbeimin. Sondyqtan, olardan kúterim de joq, bastary aman, denderi saý bolsyn! Ishinara oryndaryn aýystyrar, basqasha ne kútýge bolady? Kimder kelip-ketedi deitindei de mardymdy eshteńe bola qoimas-aý. Birli-jarym jańa taǵaiyndaýlar bolǵan kúnniń ózinde odan jańalyq kútýdiń qisyny joqqa tán.
3. Úkimettegi aýys-túiis jańa saiasi kezeń turmaq sharýashylyqtyń belgili bir salasynda ońdy betburys jasaityn bolsa, «bárekeldi» der edik. Odan da úmit kútý bekershilik bolatyndai kórinedi. Ózińiz aityńshy, bizde qai úkimettiń tusynda qandai zaýyt salynyp, álemdik rynokqa ulttyq brend bolatyndai qandai ónim jasaldy? Shymkentte, Pavlodarda munai óńdeitin zaýyt ashylady dep shýlaǵandaryna birneshe jyl boldy. Qane, ashyldy ma? Kóligimizge quiyp júrgen janarmaiymyz sol baiaǵy qytai men reseidiki emes pe? Aýylsharýashylyǵy nesimen ózgerdi? Halyqtyń jekemenshik maly túrli indetten nemese tabiǵi apattan qyrylady da jatady. Úkimet ne istei aldy soǵan? Eshteńe kórinbeidi. Aita berse, túitkil kóp. Mundaida bilikte betburys bolyp jatyr deý shyndyqqa saia ma?
Ult portaly
