Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 2026 jylǵy 10 aqpanda ótken Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda bergen tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda mal sharýashylyǵynyń turaqty damýyn qamtamasyz etý úshin sapaly veterinariialyq qaýipsizdik júiesin qalyptastyrý maqsatynda QR Úkimeti 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan veterinariiany damytýdyń keshendi josparyn bekitti, dep habarlaidy ult.kz.
Tiisti qaýlyǵa Premer-ministr Oljas Bektenov qol qoidy.
Keshendi jospar halyq densaýlyǵyn janýarlar men adamǵa ortaq aýrýlardan qorǵaýǵa, sondai-aq janýarlardy aýrýlardan saqtaý men veterinariialyq-sanitariialyq qaýipsizdikti nyǵaitýǵa baǵyttalǵan.
«Júieli sharalardyń nátijesinde Qazaqstan janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń birqatary, sonyń ishinde aýsyl, afrikalyq jylqy obasy, afrikalyq jáne klassikalyq shoshqa obasy boiynsha halyqaralyq mártebege ie boldy. Bul óz kezeginde otandyq mal sharýashylyǵy ónimderiniń eksporttyq áleýetin keńeitýge múmkindik berdi», — dep atap ótti aýyl sharýashylyǵy vitse-ministri Amanǵali Berdalin.
Jospardyń negizgi basymdyqtary retinde janýarlardyń asa qaýipti aýrýlaryna qarsy kúres, veterinariia mamandarynyń jalaqysyn kóterý, veterinariialyq uiymdardyń materialdyq-tehnikalyq bazasyn jaqsartý, eksporttyq jetkizilimderdi keńeitý jáne ishki naryqty qorǵaý, zerthanalyq baqylaýdy kúsheitý, ónimniń ómirlik tsikiniń barlyq kezeńinde (týǵan sátinen bastap ónimdi ótkizýge deiin) qadaǵalaý, veterinariia salasyn tsifrlandyrýdy keńeitý jáne veterinariialyq farmatsevtika tehnologiialaryn damytý máseleleri aiqyndaldy. Qazirgi tańda elimizde veterinariialyq preparattar óndiretin 21 zaýyt jumys isteidi.
Qazaqstan aýmaǵyn janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynan qorǵaý, elimizdiń epizootiialyq turaqtylyǵyn saqtaý jáne tehnikalyq reglamentterine sáikes kelmeitin ónimderdiń ishki naryqqa enýine jol bermeý úshin shekara mańyndaǵy aýmaqtarda veterinariialyq 67 baqylaý beketi jumys isteidi.
2025 jyly Qazaqstan shekarasy arqyly importtyq, eksporttyq jáne tranzittik operatsiialar barysynda memlekettik veterinariialyq-sanitariialyq inspektorlar 700 myń tonnadan astam mal sharýashylyǵy ónimin tasymaldaǵan 60 myńǵa jýyq avtokólikti tekserýden ótkizdi.
Protsesterdi tsifrlandyrý, sondai-aq derekterdi jinaý men berýdi avtomattandyrý aiasynda «Aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn sáikestendirý» aqparattyq júiesine bastapqy jáne naqty derekterdi aqparattyq júielerge avtomatty túrde tikelei joldaýǵa múmkindik beretin jańa fýnktsionaldar ázirlenip, qoldanysqa engizildi. Olardyń qatarynda ISZH-MOBILE, TortTulik júieleri bar. Mal sharýashylyǵy ónimderin qadaǵalaýdy «fermadan ústelge deiin» qaǵidaty boiynsha qamtamasyz etý sheńberinde «Veterinariialyq-sanitariialyq saraptama» modýli júzege asyrylýda. Atalǵan júiege ishki saýda, zerthana, soiý nysandary qosylǵan. Sonymen qatar qoǵamdyq tamaqtaný obektilerin modýlge kezeń-kezeńimen qosý boiynsha jumystar júrgizilýde.
Protsesterdi tsifrlandyrý jáne avtomattandyrý baǵytyndaǵy barlyq jumys Keshendi jospar sheńberinde aldaǵy ýaqytta da jalǵasady.
Budan bólek, 2030 jylǵa qarai Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń aýmaqtyq bólimsheleri men vedomstvolyq uiymdarynyń materialdyq-tehnikalyq jaraqtandyrylýyn 80%-ǵa deiin jańartý jáne tolyqtyrý josparlanyp otyr. Sondai-aq jergilikti atqarýshy organdarǵa qatysty veterinariialyq uiymdar qyzmetkerleriniń eńbekaqy tóleý qory 1,5-2,5 esege deiin artady.
Keshendi jospardy júzege asyrý veterinariialyq-sanitariialyq qaýipsizdik deńgeiin arttyrýǵa, turaqty epizootiialyq jaǵdaidy qamtamasyz etýge, akkreditteý salasyn keńeite otyryp, zerthanalyq bazany kúsheitýge, el aýmaǵyna ákelinetin jáne ishki naryqta ótkiziletin baqylaýdaǵy júkterge memlekettik baqylaýdy kúsheitýge, sondai-aq otandyq aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdiń eksporttyq múmkindigin keńeitýge múmkindik beredi.
