Túrkiia súńgýir áýesqoilarǵa jyl boiyna kógildir tereńdikte túrli apattar, bai sý asty faýnasy men florasy arqyly ótkenniń izderin tabý múmkindigin usynady. Túrkiia óziniń 8500 sharshy shaqyrym jaǵalaý syzyǵynda sý astyndaǵy arheologiia men tabiǵatta izdeitin qyzyqty tájiribeni, sýǵa túsýge qyzyǵýshylyq tanytqandardy qarsy alady. Sonymen qatar, Túrkiianyń móldir sýlarynda súńgýir álemniń eń kóne órkenietteriniń ejelgi qalalarymen, Egei men Jerorta teńiziniń biregei taǵamdarymen, sondai-aq júzimdikter arqyly ádemi marshrýttarmen birge júredi.
Chanakkale: epikalyq sý astyndaǵy saiahat
Gallipoli tarihi sý asty saiabaǵy Chanakkaledegi epikalyq soǵystardyń sý astyndaǵy izderin kórýge múmkindik beretin álemdegi eń mańyzdy súńgýir ortalyqtarynyń biri bolyp tabylady. 150 sharshy shaqyrym sý asty saiabaǵynda ártúrli tereńdikte 14 túrli núktede súńgýge bolady. Dúnie júzindegi eń jaqsy saqtalǵan urys alańy bolyp tabylatyn aimaqta siz Laiter, Aribýrný Bartch, Helles Bartch, Bon Bartch, HMS Lýi, Lýndi, Hms Majestik, Massenadaǵy bir ǵasyrdan astam apatqa ushyraǵan tarihqa saiahat jasai alasyz. , Sahalin jáne HMS Triýmfy. Bul apattardyń ishindegi eń tanymaly júk kemesi Lundy jáne bronetransporter HMS Majestic. Chanakkalege kelgende, basqa súńgýir joly bolyp tabylatyn Saros shyǵanaǵyn umytpaý kerek. Egei teńiziniń qatty aǵystarmen tazartylǵan eń buzylmaǵan buryshtarynyń biri shyǵanaqtyń 200-den astam teńiz jándikteriniń mekeni ekeni belgili.
IýNESKO-nyń Búkilálemdik mura tizimine engen ejelgi Troia qalasyna jáne Eýropadaǵy mýzeitaný salasyndaǵy eń bedeldi marapattardyń iegeri Troia murajaiyna barý arqyly Chanakkaledegi sý astyndaǵy shytyrman oqiǵańyzdy baiyta alasyz. Sondai-aq, Chanakkale mańyndaǵy súikimdi eki aral Bozjaada men Gókcheadaǵa barýǵa bolady; Záitún maiy men túpnusqa sharaptarmen daiyndalǵan aimaqtyń dámin tatýǵa bolady.
Qas: álemdegi eń jaqsy 10 súńgýir saittarynyń biri
Baǵytyńyzdy túrik Riverasynyń injý-marjany Antaliiaǵa burǵan kezde Túrkiiadaǵy eń tanymal súńgýir núktelerine kezigesiz. Óńirdegi on bes súńgýir alańy túrli-tústi sý asty faýnasymen erekshelenedi. Sý astyndaǵy rifterimen, jartasty jerlerimen jáne keme apattarymen Qas súńgýirlerge endemikalyq túrlerdi baiqaýdyń biregei tájiribesin usynady.
Aimaqtaǵy eń erekshe súńgýir oryndarynyń biri Qas tek Túrkiiada ǵana emes, álemdegi eń jaqsy súńgýir oryndarynyń ondyǵyna kiredi. Qastyń áigili súńgýir ortalyǵy – Kanon dep atalatyn aimaq. Sýdyń jumbaq álemin zerttep, kanondaǵy balyqtarmen jarysa otyryp, siz erekshe tájiribe alasyz. Kanonnyń taǵy bir ereksheligi – sizdi tereńdikte qarsy alatyn Dimitridiń batyp bara jatqan kemesi. «Ushatyn balyq» – Qastyń taǵy bir klassikasy – Ekinshi dúniejúzilik soǵys kezinde atyp túsirilgen italiandyq Savoia-Marchetti SM79 bombalaýshy ushaǵynyń synyqtary. Antaliia sýlarynda súńgip bolǵannan keiin siz Kariia jáne Likiia órkenietteri ómir súrgen sansyz kóne qalalardy aralap, áigili jaiaý júrý joldaryn kóre alasyz. Jaqsy kúnde siz sýǵa shomylý kezinde Jerorta teńizi itbalyqtary men karetta-karetta tasbaqalaryn tamashalai alasyz. Árine, siz Jerorta teńizi taǵamdarynyń dámin tatyp, qaladaǵy ýaqytyńyzdy merekege ainaldyra alasyz. Qastan basqa, Qalqan, Kemer jáne Alaniiada jabdyqtalǵan súńgýir qaiyqtarymen sý astynda júzýdi tamashalaýǵa bolady.
Bodrým: Egeidiń júregindegi tájiribe
Bodrým Túrkiianyń sý astyndaǵy bailyǵyn ashqysy keletinder úshin Túrkiiadaǵy taǵy bir mańyzdy baǵyt. Túbektiń móldir sýlarynda kóptegen tirshilik ieleri, sonyń ishinde balyqtar, segizaiaqtar, teńiz baldyrlary, teńiz baldyrlary jáne teńiz gýbkalary bar. Sondai-aq aimaqta ejelgi dáýirge tiesili bolýy múmkin kemeler men qabyrǵalardy kórýge bolatyn 20 súńgýir alańy bar. Bodrýmdaǵy eń tanymal súńgýir oryndary – Úlken jáne Kishi rifter, munda jyldyń kez kelgen ýaqytynda jyly sýǵa shomylýǵa bolady. Bir-birinen nebári 200 metr qashyqtyqta ornalasqan jáne sý janýarlarymen kómkerilgen bul rifter tań qaldyrady.
Bodrýmdaǵy basqa keremet súńgýir oryndary – Orak araly men Delikli úńgiri. Túrkiianyń sý astynan tabylǵan jádigerleri qoiylǵan Bodrým sý asty murajaiyna barý súńgýir áýesqoilarǵa kóp áser syilaidy. Túrkiianyń eń mańyzdy kýrorttarynyń biri Bodrýmda atqarylatyn ister tizimi de óte uzaq. Osy aspandyq qala Mýglada ádemi shyǵanaqtarda kúnniń rahatyn tamashalai alasyz jáne qalanyń bolashaq meiramhanalarynda túrik jáne álem taǵamdarynyń eń jaqsysyn tańdai alasyz. Sondai-aq, «Ejelgi álemniń jeti keremetiniń» biri sanalatyn Mavsol mazary qaldyqtary ornalasqan Bodrýmda kóptegen arheologiialyq ashýlar jasaýǵa bolady.
Fethie: naǵyz sý astyndaǵy jumaq
Biregei shyǵanaqtary, marapatqa ie jaǵajailary jáne tańǵajaiyp kórinisterimen súiikti jazǵy demalys oryndarynyń biri Fethiede Túrkiianyń eń jaqsy sýǵa túsý oryndarynyń biri Akvariým shyǵanaǵy ornalasqan. Atyn sýdyń tazalyǵynan alǵan shyǵanaq tájiribeli jáne jańadan bastaǵandar úshin qolaily súńgýir alańy. Sońǵy jyldary erekshe qorǵalatyn aimaq dep jariialanǵan shyǵanaq túnde sýǵa túsýge de óte qolaily. Sý astyndaǵy tirshiliktiń alýan túrliligimen áigili Akvariým shyǵanaǵyndaǵy kógildir tereńdikterdi mekendeitin tirshilik ielerine tańdanýǵa bolady.
Fethiedegi taǵy bir tanymal daiving joly – teńiz túbindegi jumsaq marjandarmen jabylǵan arkalary, jumbaq týnnelderi jáne tereńdegen betkeileri bar Afkýle. Daiving áýesqoilarynyń jii kezdesetin jeri Afkýle, óitkeni kóptegen jer asty úńgirleri, ártúrli balyq túrleri men teńiz ósimdikteri tájiribeli súńgýirler úshin de qolaily. Fethieniń sý asty álemin zertteitin shytyrman oqiǵaly izdeýshiler sonymen qatar tańǵajaiyp jaǵajaiymen áigili Olýdenizdi jáne 80-den astam kóbelektiń túri bar Kóbelek alqabyn zerttep, aimaqtyń erekshe dámin tamashalai alady. Bul aimaqta Caretta Caretta tasbaqalaryn jii baiqaýǵa bolady.
