QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Tamara Dúisenova Túrkistan oblysyna jumys sapary barysynda óńir aktivimen kezdesý ótkizdi. Ministr Otbasynyń tsifrlyq kartasyn engizýdiń oń áseri týraly aityp, balaly otbasylardy áleýmettik qoldaý, azamattardy jumysqa ornalastyrý jáne zeinetaqymen qamsyzdandyrý máselelerin talqylady.
Is-sharaǵa oblys ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov, oblystyq máslihat ókilderi, jergilikti atqarýshy organdardyń basshylary, oblys aýdandarynyń ákimderi qatysty.
Ministr kezdesýge qatysýshylardy Otbasynyń tsifrlyq kartasyn (budan ári – OTsK) engizý boiynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly habardar etti.
«Búginde memlekettik organdardyń aqparattyq júieleriniń derekteri negizinde Tsifrlyq kartada 6,3 mln otbasy jáne olardyń 19,5 mln múshesi týraly aqparat jinaqtalǵan, al Túrkistan oblysy boiynsha 542,4 myńnan astam otbasy bar. Bul rette biz ózderine tiisti kómek almaityn otbasylardy anyqtadyq. Mundai otbasylar 1 qyrkúiekten bastap ózderine tiisti memlekettik kepildikter kórsetilgen SMS-habarlama alady. Memlekettik qoldaýdyń tiisti sharalary olarǵa proaktivti formatta taǵaiyndalady», – dedi Tamara Dúisenova.
Bul rette ýaqtyly kórsetilmegen memlekettik qyzmetterdiń mysaly retinde Ministr Túrkistan oblysynan bala týýyna bailanysty bir jolǵy jáne bala kútimi boiynsha járdemaqy taǵaiyndaýǵa júginbegen otbasy týraly aitty.
Ministrlik basshysy qazirgi ýaqytta Otbasynyń tsifrlyq kartasy aiasynda járdemaqylar men áleýmettik tólemderdiń 9 túri boiynsha proaktivti formatta qyzmet kórsetetinin aityp ótti. 2023 jyldan bastap áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy qyzmetter tizbesi keńeitiletin bolady. 2025 jylǵa qarai Tsifrlyq kartamen áleýmettik salada, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalarynda memlekettik kepildikterdiń barlyq túrleri qamtylady.
Sondai-aq, ministr Memleket basshysynyń Joldaýyn iske asyrý sheńberinde jáne QR Áleýmettik kodeksiniń jobasynda kózdelgen balalary bar otbasylardy áleýmettik qoldaýdyń jańa sharalary týraly óńirdiń aktivin habardar etti.
Máselen, 2024 jyldan bastap Ulttyq qordyń jyl saiynǵy investitsiialyq tabysynyń 50%-y balalardyń 18 jasqa tolǵanǵa deiingi arnaiy jinaqtaýshy shottaryna merziminen buryn alyp qoiý quqyǵynsyz aýdarylady.
2023 jylǵy 1 qańtardan bastap bala kútimi boiynsha Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan (budan ári – MÁSQ) memlekettik járdemaqy jáne áleýmettik tólem tóleý merzimi bir jarym jylǵa deiin ulǵaitylatyn bolady.
Budan basqa kelesi jyldan bastap nagradtalǵan analar úshin járdemaqy mólsheri 6,4-ten 7,4 AEK-ke deiin arttyrylady.
Ataýly áleýmettik kómek (budan ári – AÁK) alatyn otbasylarǵa azyq-túlik jiyntyqtaryn óz betinshe satyp alý múmkindigin berý maqsatynda AÁK alýshylar qataryndaǵy balalarǵa qosymsha tólem belgileý jolymen 1 jastan 6 jasqa deiingi balalarǵa beriletin kepildik berilgen áleýmettik toptamany monetizatsiialaý júzege asyrylatyn bolady.
Ministr sondai-aq jergilikti biliktiń nazaryn halyqty jumyspen qamtýǵa aýdardy. Tamara Dúisenova osy jyldyń 9 aiynda Túrkistan oblysynda 66,4 myń adam jumysqa ornalastyrylǵanyn, onyń ishinde jumyspen qamtý ortalyqtary arqyly bos oryndarǵa – 32,8 myń adam, belsendi jumyspen qamtý sharalarymen – 28,1 myń adam qamtylǵanyn, ulttyq jobalar sheńberinde – 5,4 myń adam jumysqa ornalastyrylǵanyn atap ótti.
«Jumys oryndarymen qamtý monitoringin júrgizý tártibine sáikes azamattardy jumysqa ornalastyrý olar úshin mindetti zeinetaqy aýdarymdarymen rastalatynyna nazar aýdarǵym keledi. Óńirde bul kórsetkish 64%-dy quraidy. Oblystaǵy eń tómengi kórsetkish Jetisai aýdanynda – 47%.
Memleket basshysynyń «10 myń adamǵa 100 jumys orny» bastamasyn iske asyrý sheńberinde turaqty jumys oryndaryn qurýdy qamtamasyz etý, jumysqa ornalastyrylǵan jumyskerler úshin zeinetaqy jarnalaryn aýdarýdy baqylaý, buzýshylyqtarǵa jol bergen adamdarǵa qatysty sharalar qabyldaý qajet», – dep atap ótti Tamara Dúisenova.
Kezdesý barysynda Tamara Dúisenova jergilikti atqarýshy bilik organdarynyń ókilderimen jumyspen qamtýdyń ikemdi nysandaryn zańnamalyq retteý, qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý, jumyspen qamtý ortalyqtaryn mansaptyq ortalyqtarǵa transformatsiialaý, arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý júiesin jańǵyrtý jáne azamattardy zeinetaqymen qamsyzdandyrý máselelerin talqylady.
«Búgingi tańda respýblikada 2,2 mln zeinetker turady, onyń 180 myńy Túrkistan oblysynda. Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý sheńberinde 2023-2027 jyldar kezeńinde eń tómengi bazalyq zeinetaqy mólsherin kezeń-kezeńimen 54-ten 70% - ǵa deiin, eń tómengi kúnkóris deńgeiin 100-den 120% - ǵa eń joǵary deńgeige deiin jetkizý kózdeledi.
Sondai-aq, 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap zeinetkerlikke shyǵatyn azamattar úshin yntymaqty zeinetaqyny esepteý úshin paidalanylatyn eń joǵary tabys mólsherin 46-dan 55 ailyq eseptik kórsetkishke deiin arttyrý kózdelip otyr», – dep habarlady Ministr.
Onyń aitýynsha, joǵaryda atalǵan sharalar 2025 jylǵa qarai jiyntyq zeinetaqyny orta eseppen 27% - ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar áielderdiń zeinetkerlik jasyn arttyrý 61 jas bolyp 2028 jylǵa deiin toqtatylady. Osy maqsattarǵa barlyǵy 1,3 trln teńge baǵyttalady.
Sóz sońynda Tamara Dúisenova búgingi tańda respýblika boiynsha 50-60 jas aralyǵyndaǵy 325 myńǵa jýyq áieldiń tabysy joq ekenin atap ótti. Eńbek ótili joq jáne jinaqtaýshy zeinetaqy júiesine qatyspaǵan olar bolashaqta jumys isteitin áielderge qaraǵanda az mólsherde zeinetaqy alady.
Zeinetkerlik jasqa jaqyndaǵan jáne tabys kózi joq áielderdiń jaǵdaiyn túzetý jáne tabysyn arttyrý úshin «Kúmis jas» baǵdarlamasynyń tetikterin ózgertý kózdelgen. Memleket tarapynan qatysýshylardyń jalaqysyn qosa qarjylandyra otyryp, áielderdi 50 jastan bastap áleýmettik jobalarǵa tartý kózdelgen.
