قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ تامارا دٷيسەنوۆا تٷركٸستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ٶڭٸر اكتيۆٸمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ. مينيستر وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن ەنگٸزۋدٸڭ وڭ ەسەرٸ تۋرالى ايتىپ, بالالى وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋ, ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جەنە زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
ٸس-شاراعا وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى سەكەن قالقامانوۆ, وبلىستىق مەسليحات ٶكٸلدەرٸ, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلارى, وبلىس اۋداندارىنىڭ ەكٸمدەرٸ قاتىستى.
مينيستر كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردى وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن (بۇدان ەرٸ – وتسك) ەنگٸزۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى حاباردار ەتتٸ.
«بٷگٸندە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸ نەگٸزٸندە تسيفرلىق كارتادا 6,3 ملن وتباسى جەنە ولاردىڭ 19,5 ملن مٷشەسٸ تۋرالى اقپارات جيناقتالعان, ال تٷركٸستان وبلىسى بويىنشا 542,4 مىڭنان استام وتباسى بار. بۇل رەتتە بٸز ٶزدەرٸنە تيٸستٸ كٶمەك المايتىن وتباسىلاردى انىقتادىق. مۇنداي وتباسىلار 1 قىركٷيەكتەن باستاپ ٶزدەرٸنە تيٸستٸ مەملەكەتتٸك كەپٸلدٸكتەر كٶرسەتٸلگەن SMS-حابارلاما الادى. مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ تيٸستٸ شارالارى ولارعا پرواكتيۆتٸ فورماتتا تاعايىندالادى», – دەدٸ تامارا دٷيسەنوۆا.
بۇل رەتتە ۋاقتىلى كٶرسەتٸلمەگەن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ مىسالى رەتٸندە مينيستر تٷركٸستان وبلىسىنان بالا تۋۋىنا بايلانىستى بٸر جولعى جەنە بالا كٷتٸمٸ بويىنشا جەردەماقى تاعايىنداۋعا جٷگٸنبەگەن وتباسى تۋرالى ايتتى.
مينيسترلٸك باسشىسى قازٸرگٸ ۋاقىتتا وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى اياسىندا جەردەماقىلار مەن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ 9 تٷرٸ بويىنشا پرواكتيۆتٸ فورماتتا قىزمەت كٶرسەتەتٸنٸن ايتىپ ٶتتٸ. 2023 جىلدان باستاپ ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ سالاسىنداعى قىزمەتتەر تٸزبەسٸ كەڭەيتٸلەتٸن بولادى. 2025 جىلعا قاراي تسيفرلىق كارتامەن ەلەۋمەتتٸك سالادا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸلٸم بەرۋ سالالارىندا مەملەكەتتٸك كەپٸلدٸكتەردٸڭ بارلىق تٷرلەرٸ قامتىلادى.
سونداي-اق, مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە جەنە قر ەلەۋمەتتٸك كودەكسٸنٸڭ جوباسىندا كٶزدەلگەن بالالارى بار وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ جاڭا شارالارى تۋرالى ٶڭٸردٸڭ اكتيۆٸن حاباردار ەتتٸ.
مەسەلەن, 2024 جىلدان باستاپ ۇلتتىق قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسييالىق تابىسىنىڭ 50%-ى بالالاردىڭ 18 جاسقا تولعانعا دەيٸنگٸ ارنايى جيناقتاۋشى شوتتارىنا مەرزٸمٸنەن بۇرىن الىپ قويۋ قۇقىعىنسىز اۋدارىلادى.
2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بالا كٷتٸمٸ بويىنشا مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان (بۇدان ەرٸ – مەسق) مەملەكەتتٸك جەردەماقى جەنە ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تٶلەۋ مەرزٸمٸ بٸر جارىم جىلعا دەيٸن ۇلعايتىلاتىن بولادى.
بۇدان باسقا كەلەسٸ جىلدان باستاپ ناگرادتالعان انالار ٷشٸن جەردەماقى مٶلشەرٸ 6,4-تەن 7,4 اەك-كە دەيٸن ارتتىرىلادى.
اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك (بۇدان ەرٸ – اەك) الاتىن وتباسىلارعا ازىق-تٷلٸك جيىنتىقتارىن ٶز بەتٸنشە ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸن بەرۋ ماقساتىندا اەك الۋشىلار قاتارىنداعى بالالارعا قوسىمشا تٶلەم بەلگٸلەۋ جولىمەن 1 جاستان 6 جاسقا دەيٸنگٸ بالالارعا بەرٸلەتٸن كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ەلەۋمەتتٸك توپتامانى مونەتيزاتسييالاۋ جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
مينيستر سونداي-اق جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكتٸڭ نازارىن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا اۋداردى. تامارا دٷيسەنوۆا وسى جىلدىڭ 9 ايىندا تٷركٸستان وبلىسىندا 66,4 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعانىن, ونىڭ ٸشٸندە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ارقىلى بوس ورىندارعا – 32,8 مىڭ ادام, بەلسەندٸ جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن – 28,1 مىڭ ادام قامتىلعانىن, ۇلتتىق جوبالار شەڭبەرٸندە – 5,4 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«جۇمىس ورىندارىمەن قامتۋ مونيتورينگٸن جٷرگٸزۋ تەرتٸبٸنە سەيكەس ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ولار ٷشٸن مٸندەتتٸ زەينەتاقى اۋدارىمدارىمەن راستالاتىنىنا نازار اۋدارعىم كەلەدٸ. ٶڭٸردە بۇل كٶرسەتكٸش 64%-دى قۇرايدى. وبلىستاعى ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸش جەتٸساي اۋدانىندا – 47%.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «10 مىڭ ادامعا 100 جۇمىس ورنى» باستاماسىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان جۇمىسكەرلەر ٷشٸن زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارۋدى باقىلاۋ, بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەن ادامدارعا قاتىستى شارالار قابىلداۋ قاجەت», – دەپ اتاپ ٶتتٸ تامارا دٷيسەنوۆا.
كەزدەسۋ بارىسىندا تامارا دٷيسەنوۆا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك ورگاندارىنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن جۇمىسپەن قامتۋدىڭ يكەمدٸ نىساندارىن زاڭنامالىق رەتتەۋ, قىزمەتكەرلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىن مانساپتىق ورتالىقتارعا ترانسفورماتسييالاۋ, ارناۋلى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ جەنە ازاماتتاردى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا رەسپۋبليكادا 2,2 ملن زەينەتكەر تۇرادى, ونىڭ 180 مىڭى تٷركٸستان وبلىسىندا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 2023-2027 جىلدار كەزەڭٸندە ەڭ تٶمەنگٸ بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن 54-تەن 70% - عا دەيٸن, ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸن 100-دەن 120% - عا ەڭ جوعارى دەڭگەيگە دەيٸن جەتكٸزۋ كٶزدەلەدٸ.
سونداي-اق, 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ زەينەتكەرلٸككە شىعاتىن ازاماتتار ٷشٸن ىنتىماقتى زەينەتاقىنى ەسەپتەۋ ٷشٸن پايدالانىلاتىن ەڭ جوعارى تابىس مٶلشەرٸن 46-دان 55 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشكە دەيٸن ارتتىرۋ كٶزدەلٸپ وتىر», – دەپ حابارلادى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, جوعارىدا اتالعان شارالار 2025 جىلعا قاراي جيىنتىق زەينەتاقىنى ورتا ەسەپپەن 27% - عا ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن قاتار ەيەلدەردٸڭ زەينەتكەرلٸك جاسىن ارتتىرۋ 61 جاس بولىپ 2028 جىلعا دەيٸن توقتاتىلادى. وسى ماقساتتارعا بارلىعى 1,3 ترلن تەڭگە باعىتتالادى.
سٶز سوڭىندا تامارا دٷيسەنوۆا بٷگٸنگٸ تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا 50-60 جاس ارالىعىنداعى 325 مىڭعا جۋىق ەيەلدٸڭ تابىسى جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەڭبەك ٶتٸلٸ جوق جەنە جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسپاعان ولار بولاشاقتا جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەرگە قاراعاندا از مٶلشەردە زەينەتاقى الادى.
زەينەتكەرلٸك جاسقا جاقىنداعان جەنە تابىس كٶزٸ جوق ەيەلدەردٸڭ جاعدايىن تٷزەتۋ جەنە تابىسىن ارتتىرۋ ٷشٸن «كٷمٸس جاس» باعدارلاماسىنىڭ تەتٸكتەرٸن ٶزگەرتۋ كٶزدەلگەن. مەملەكەت تاراپىنان قاتىسۋشىلاردىڭ جالاقىسىن قوسا قارجىلاندىرا وتىرىپ, ەيەلدەردٸ 50 جاستان باستاپ ەلەۋمەتتٸك جوبالارعا تارتۋ كٶزدەلگەن.
