Túrkistan oblysynda sekseýil orman alqaby ulǵaiyp keledi, dep habarlaidy «Ult aqparat» oblys ákimdiginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Tuqymy kúzde sebiletin dala ósimdigin egý jeltoqsannyń ortasyna deiin toqtamaidy.
Túrkistan qalasynda ekologiialyq ahýalyn jaqsartý maqsatynda QR Prezidentiniń tapsyrmasyna jáne oblys ákiminiń bastamasyna sáikes, 2019 jyldan Túrkistan qalasynyń ainalasynda «Jasyl beldeý» qurý jumystary bastalǵan bolatyn.
«Jospar boiynsha 7700 gektar jerge «Jasyl beldeý» qurý jumystary josparlanǵan bolsa, qazirgi tańda onyń aýmaǵy 14000 gektarǵa jetip jyǵylady. Klimaty jeldi-qurǵaq Túrkistan qalasynyń ekologiialyq ahýalyn jaqsartýdyń mańyzy zor. Osyǵan bailanysty Túrkistan oblysynyń Tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmasynyń «Jasyl aimaq» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń atqaryp otyrǵan jumystarynyń aýqymy men aýyrtpashylyǵy óte úlken», – dedi «Jasyl aimaq» KMM-niń aǵa ǵylymi qyzmetkeri Tólebi Muhtaruly.
«Jasyl beldeý» qurý úshin negizinen jergilikti jerge beiimdelgen, burynnan ósip turǵan aǵash-buta túrleri tańdap alynǵan. Atap aitqanda, qaraǵash, shaǵan, úieńki, talshyn, ailant, arsha, týia, jalpy sany 20-dan astam aǵash-buta túrlerin egý jáne sebý jumystary kezeń-kezeńimen atqarylyp jatyr. Sonyń ishinde Túrkistan qalasynyń ainalasyndaǵy qumdy ýchaskelerge qara sekseýil kóshetterin egý jáne tuqymyn sebý jumystary alǵash ret tájiribe retinde jasaldy. Qalanyń ekologiialyq ahýalyn jaqsartý úshin sekseýil egý úlken táýekel bolatyn. Búginde qajyrly eńbek pen kópjyldyq tájiribeniń nátijesinde kóshetpen egilgen jáne tuqymmen sebilgen sekseýildiń jas óskinderiniń ósý protsessi kóz qýantyp otyr.
QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáikes ázirlengen «Jasyl Qazaqstan» ulttyq jobasy aiasynda «Jasyl aimaq» memlekettik mekemesine qarasty orman tuqymbaǵynda 350 myń dana sekseýil kósheti tuqymnan ósirilýde.
«Sekseýil Orta Aziianyń shóldi, qumdy, sortań jerlerinde kóp kezdesedi. Sondai-aq taqyr jerlerde de ósýge beiim. Onyń ústine sekseýildi aimaqtar mal jaiylymyna qajetti shópterdiń ósýine paidasyn kóp tigizedi. 1 túp eresek sekseýil 4 tonna qum kóshýin toqtatatynyn eskersek, árbir túp sekseýildiń orny erekshe. Respýblikamyzdyń keibir aýmaqtarynda qum toqtatý úshin arnaiy jolaqty sekseýil ormandary bar. Árbir egilgen aǵash-buta túrleri erekshe kútip-baptaý jumystaryn qajet etetini belgili. Otyrǵyzylǵan jasyl jelektiń ósip, saialy saiabaq bolýy ýaqyttyń enshisinde. Qazirgi tańda qala ainalasynda qurylǵan jasyl beldeý ýaqyt ótken saiyn jaiqala kóktep, qasietti qalanyń sánine ainalatynyna senemiz», – dedi T. Muhtaruly.
Jalpy, 2021-2025 jyldary memlekettik orman qory aýmaǵynda 2 millardtan astam aǵash otyrǵyzý kózdelýde. Byltyr 820 ga jerge 2,4 mln. 2022 jyldyń sońyna deiin 300 ga jerge 882 myń sekseýil kóshetin otyrǵyzý josparlanǵan. Atalǵan jumys aiaqtalýǵa jaqyn. 2023 jyly 400 ga jerge japyraqty aǵash, 600 ga jerge sekseýil kóshetin, 2024 jyly 800 ga jerge japyraqty aǵash, 1000 ga jerge sekseýil kóshetterin otyrǵyzý josparda tur.
