تٷركٸستان وبلىسىندا سەكسەۋٸل ورمان القابى ۇلعايىپ كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات» وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
تۇقىمى كٷزدە سەبٸلەتٸن دالا ٶسٸمدٸگٸن ەگۋ جەلتوقساننىڭ ورتاسىنا دەيٸن توقتامايدى.
تٷركٸستان قالاسىندا ەكولوگييالىق احۋالىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قر پرەزيدەنتٸنٸڭ تاپسىرماسىنا جەنە وبلىس ەكٸمٸنٸڭ باستاماسىنا سەيكەس, 2019 جىلدان تٷركٸستان قالاسىنىڭ اينالاسىندا «جاسىل بەلدەۋ» قۇرۋ جۇمىستارى باستالعان بولاتىن.
«جوسپار بويىنشا 7700 گەكتار جەرگە «جاسىل بەلدەۋ» قۇرۋ جۇمىستارى جوسپارلانعان بولسا, قازٸرگٸ تاڭدا ونىڭ اۋماعى 14000 گەكتارعا جەتٸپ جىعىلادى. كليماتى جەلدٸ-قۇرعاق تٷركٸستان قالاسىنىڭ ەكولوگييالىق احۋالىن جاقسارتۋدىڭ ماڭىزى زور. وسىعان بايلانىستى تٷركٸستان وبلىسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جەنە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ «جاسىل ايماق» كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارىنىڭ اۋقىمى مەن اۋىرتپاشىلىعى ٶتە ٷلكەن», – دەدٸ «جاسىل ايماق» كمم-نٸڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ تٶلەبي مۇحتارۇلى.
«جاسىل بەلدەۋ» قۇرۋ ٷشٸن نەگٸزٸنەن جەرگٸلٸكتٸ جەرگە بەيٸمدەلگەن, بۇرىننان ٶسٸپ تۇرعان اعاش-بۇتا تٷرلەرٸ تاڭداپ الىنعان. اتاپ ايتقاندا, قاراعاش, شاعان, ٷيەڭكٸ, تالشىن, ايلانت, ارشا, تۋيا, جالپى سانى 20-دان استام اعاش-بۇتا تٷرلەرٸن ەگۋ جەنە سەبۋ جۇمىستارى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن اتقارىلىپ جاتىر. سونىڭ ٸشٸندە تٷركٸستان قالاسىنىڭ اينالاسىنداعى قۇمدى ۋچاسكەلەرگە قارا سەكسەۋٸل كٶشەتتەرٸن ەگۋ جەنە تۇقىمىن سەبۋ جۇمىستارى العاش رەت تەجٸريبە رەتٸندە جاسالدى. قالانىڭ ەكولوگييالىق احۋالىن جاقسارتۋ ٷشٸن سەكسەۋٸل ەگۋ ٷلكەن تەۋەكەل بولاتىن. بٷگٸندە قاجىرلى ەڭبەك پەن كٶپجىلدىق تەجٸريبەنٸڭ نەتيجەسٸندە كٶشەتپەن ەگٸلگەن جەنە تۇقىممەن سەبٸلگەن سەكسەۋٸلدٸڭ جاس ٶسكٸندەرٸنٸڭ ٶسۋ پروتسەسسٸ كٶز قۋانتىپ وتىر.
قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ەزٸرلەنگەن «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا «جاسىل ايماق» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنە قاراستى ورمان تۇقىمباعىندا 350 مىڭ دانا سەكسەۋٸل كٶشەتٸ تۇقىمنان ٶسٸرٸلۋدە.
«سەكسەۋٸل ورتا ازييانىڭ شٶلدi, قۇمدى, سورتاڭ جەرلەرiندە كٶپ كەزدەسەدi. سونداي-اق تاقىر جەرلەردە دە ٶسۋگە بەيiم. ونىڭ ٷستiنە سەكسەۋiلدi ايماقتار مال جايىلىمىنا قاجەتتi شٶپتەردiڭ ٶسۋiنە پايداسىن كٶپ تيگiزەدi. 1 تٷپ ەرەسەك سەكسەۋٸل 4 توننا قۇم كٶشۋٸن توقتاتاتىنىن ەسكەرسەك, ەربٸر تٷپ سەكسەۋٸلدٸڭ ورنى ەرەكشە. رەسپۋبليكامىزدىڭ كەيبٸر اۋماقتارىندا قۇم توقتاتۋ ٷشٸن ارنايى جولاقتى سەكسەۋٸل ورماندارى بار. ەربٸر ەگٸلگەن اعاش-بۇتا تٷرلەرٸ ەرەكشە كٷتٸپ-باپتاۋ جۇمىستارىن قاجەت ەتەتٸنٸ بەلگٸلٸ. وتىرعىزىلعان جاسىل جەلەكتٸڭ ٶسٸپ, سايالى ساياباق بولۋى ۋاقىتتىڭ ەنشٸسٸندە. قازٸرگٸ تاڭدا قالا اينالاسىندا قۇرىلعان جاسىل بەلدەۋ ۋاقىت ٶتكەن سايىن جايقالا كٶكتەپ, قاسيەتتٸ قالانىڭ سەنٸنە اينالاتىنىنا سەنەمٸز», – دەدٸ ت. مۇحتارۇلى.
جالپى, 2021-2025 جىلدارى مەملەكەتتٸك ورمان قورى اۋماعىندا 2 ميللاردتان استام اعاش وتىرعىزۋ كٶزدەلۋدە. بىلتىر 820 گا جەرگە 2,4 ملن. 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 300 گا جەرگە 882 مىڭ سەكسەۋٸل كٶشەتٸن وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. اتالعان جۇمىس اياقتالۋعا جاقىن. 2023 جىلى 400 گا جەرگە جاپىراقتى اعاش, 600 گا جەرگە سەكسەۋٸل كٶشەتٸن, 2024 جىلى 800 گا جەرگە جاپىراقتى اعاش, 1000 گا جەرگە سەكسەۋٸل كٶشەتتەرٸن وتىرعىزۋ جوسپاردا تۇر.
