Foto: Gov.kz
Zańsyz alynyp, paidalanylmai jatqan jer ońtailandyrylǵan rásim boiynsha memleketke qaitarylýǵa tiis. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqqa Joldaýynda bul máselege erekshe toqtaldy. Agroónerkásip keshenine investitsiia tartý – óte mańyzdy mindet. Joldaý júktegen mindetterdi júzege asyrý, alda atqyrylýy tiis jumys barysy Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldynyń tóraǵalyǵymen ótken májiliste jan-jaqty talqylandy, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdiń kólemin ulǵaitý múmkindigi saralandy. Bos jatqan jerdi memleketke qaitaryp, aýyl turǵyndaryn ortaq jaiylymmen qamtamasyz etý týraly Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý barysynda atqarylǵan jumystar baiandaldy.
Túrkistan oblysynda jaiylymdardy halyqqa qaitarý jumystary qarqyndy júrip jatyr. 2023 jyly jaiylym tapshylyǵy 2122,2 myń gektardy qurady. Osy baǵytta ortaq jaiylymnyń kólemin ulǵaityp, eldi mekendegi mal bastaryn shalǵaidaǵy maýsymdyq jaiylymdarǵa shyǵarýdy uiymdastyrý, aýdandarda mal bordaqylaý alańdaryn jáne otbasylyq sút fermalaryn arttyrý jumystary atqaryldy. Nátijesinde eldi mekender 1,3 mln gektar ortaq (qoǵamdyq) jaiylymmen qamtamasyz etildi.
2024 jylǵa oblystaǵy jaiylym tapshylyǵy tómendep, 608,0 myń gektardy qurady. Túrkistan oblysynda jaiylym jerdiń jalpy aýmaǵy (7 sanat boiynsha) 8 mln. 850 myń gektardan asady. Sharýashylyq júrgizýshi kásiporyndar úshin jaiylym jer jetkilikti. Negizgi másele – mal basyna qajetti ortaq jaiylymnyń tapshylyǵynda. Oblys ákimi Darhan Satybaldy máseleniń sheshilýi qatań baqylaýda ekenin aitty. Tórt túligimen kún kórgen aýyldaǵy aǵaiynǵa jetpegen jaiylym problemasyna qatysty jaýaptylarǵa naqty tapsyrmalar berdi.
Jalpy, oblysta mal sharýashylyǵy kórsetkishteri oń dinamikany kórsetkenimen, jaiylym jerlerdiń tapshylyǵy bar. Tapshylyqty joiý úshin ortaq jaiylym kólemin biyl 304,0 myń gektarǵa ulǵaitý josparlanǵan. Sonymen qatar mal sharýashylyǵyn damytý aiasynda jaiylymdyq jerlerge túsetin júktemeni tómendetý maqsatynda basymdyq mal bordaqylaý alańdary men sút-taýarly fermalaryn ashýǵa beriledi. Bul baǵyttarda biyl birqatar iri investitsiialyq joba iske asyrylýda. Atap aitqanda, mal bordaqylaý alańdarynyń sany artyp, jańa jumys oryndaryn ashý kózdelgen. Bul baǵyttaǵy máseleler — turaqty baqylaýda.
Aita ótsek, elimizdegi jalpy mal basynyń 18 paiyzy Túrkistan oblysyna tiesili. Oblystaǵy jalpy jer qory — 11,6 million gektar. Aýyl sharýashylyǵy jerleri — 4,5 million gektar, orman qorynyń jerleri — 3 million gektar, eldi mekender aýmaǵy — 807,0 myń gektar.