فوتو: Gov.kz
زاڭسىز الىنىپ, پايدالانىلماي جاتقان جەر وڭتايلاندىرىلعان رەسٸم بويىنشا مەملەكەتكە قايتارىلۋعا تيٸس. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا بۇل مەسەلەگە ەرەكشە توقتالدى. اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸنە ينۆەستيتسييا تارتۋ – ٶتە ماڭىزدى مٸندەت. جولداۋ جٷكتەگەن مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرۋ, الدا اتقىرىلۋى تيٸس جۇمىس بارىسى تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن مەجٸلٸستە جان-جاقتى تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردٸڭ كٶلەمٸن ۇلعايتۋ مٷمكٸندٸگٸ سارالاندى. بوس جاتقان جەردٸ مەملەكەتكە قايتارىپ, اۋىل تۇرعىندارىن ورتاق جايىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا اتقارىلعان جۇمىستار باياندالدى.
تٷركٸستان وبلىسىندا جايىلىمداردى حالىققا قايتارۋ جۇمىستارى قارقىندى جٷرٸپ جاتىر. 2023 جىلى جايىلىم تاپشىلىعى 2122,2 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. وسى باعىتتا ورتاق جايىلىمنىڭ كٶلەمٸن ۇلعايتىپ, ەلدٸ مەكەندەگٸ مال باستارىن شالعايداعى ماۋسىمدىق جايىلىمدارعا شىعارۋدى ۇيىمداستىرۋ, اۋدانداردا مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن جەنە وتباسىلىق سٷت فەرمالارىن ارتتىرۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. نەتيجەسٸندە ەلدٸ مەكەندەر 1,3 ملن گەكتار ورتاق (قوعامدىق) جايىلىممەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
2024 جىلعا وبلىستاعى جايىلىم تاپشىلىعى تٶمەندەپ, 608,0 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. تٷركٸستان وبلىسىندا جايىلىم جەردٸڭ جالپى اۋماعى (7 سانات بويىنشا) 8 ملن. 850 مىڭ گەكتاردان اسادى. شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋشٸ كەسٸپورىندار ٷشٸن جايىلىم جەر جەتكٸلٸكتٸ. نەگٸزگٸ مەسەلە – مال باسىنا قاجەتتٸ ورتاق جايىلىمنىڭ تاپشىلىعىندا. وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى مەسەلەنٸڭ شەشٸلۋٸ قاتاڭ باقىلاۋدا ەكەنٸن ايتتى. تٶرت تٷلٸگٸمەن كٷن كٶرگەن اۋىلداعى اعايىنعا جەتپەگەن جايىلىم پروبلەماسىنا قاتىستى جاۋاپتىلارعا ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ.
جالپى, وبلىستا مال شارۋاشىلىعى كٶرسەتكٸشتەرٸ وڭ ديناميكانى كٶرسەتكەنٸمەن, جايىلىم جەرلەردٸڭ تاپشىلىعى بار. تاپشىلىقتى جويۋ ٷشٸن ورتاق جايىلىم كٶلەمٸن بيىل 304,0 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ اياسىندا جايىلىمدىق جەرلەرگە تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸ تٶمەندەتۋ ماقساتىندا باسىمدىق مال بورداقىلاۋ الاڭدارى مەن سٷت-تاۋارلى فەرمالارىن اشۋعا بەرٸلەدٸ. بۇل باعىتتاردا بيىل بٸرقاتار ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا. اتاپ ايتقاندا, مال بورداقىلاۋ الاڭدارىنىڭ سانى ارتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ كٶزدەلگەن. بۇل باعىتتاعى مەسەلەلەر — تۇراقتى باقىلاۋدا.
ايتا ٶتسەك, ەلٸمٸزدەگٸ جالپى مال باسىنىڭ 18 پايىزى تٷركٸستان وبلىسىنا تيەسٸلٸ. وبلىستاعى جالپى جەر قورى — 11,6 ميلليون گەكتار. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸ — 4,5 ميلليون گەكتار, ورمان قورىنىڭ جەرلەرٸ — 3 ميلليون گەكتار, ەلدٸ مەكەندەر اۋماعى — 807,0 مىڭ گەكتار.
