Túrkistan oblysy, Ordabasy aýdany, «Bórjar» aýyldyq okrýginiń Mádeniet úiinde jáne jeke kásipkerdiń «Ordabasy-Organik» atty bazasynda «Topyraqtyń qunarlylyǵyn, qurylymyn jáne fizikalyq qasietterin jaqsartý maqsatynda biogýmýs ónimin óńdeý jáne onyń topyraqqa paidasy týraly» atty oblystyq oblystyq seminar-keńes ótkizildi.
Seminar-keńeske Túrkistan oblysy aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary N.Myrzahmetov, tiisti bólim basshylary men mamandary, qala, aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bólimderiniń basshylary, taýar óndirýshiler qatysty.
Bul seminar oblys ákiminiń tikelei tapsyrmasyna bailanysty oblys boiynsha biogýmýs ónimin óndirýdiń tiimdiligi jáne onyń aýyl sharýashylyǵy jerlerine paidaly ekendigin keńinen nasihattaý maqsatynda uiymdastyryldy.
Memleket basshysynyń 2022 jylǵy 1 qyrkúiektegi Joldaýynda ulttyń saýlyǵy mańyzdy másele ekenin aitqan bolatyn.
Osy turǵyda adam ómirine qajetti azyq-túlikti mineraldy tyńaitqyshtardy paidalanbai, ekologiialyq taza ónim óndirýge kóshý qajettigi aityldy.
Biogýmýs – taza ekologiialyq qyzyl kaliforniialyq shylaýshynnan alynatyn, quramynda barlyq elementteri bar, balamasy joq organikalyq tyńaitqysh. Ósimdikke jaqsy qorek, aýrýlarǵa qalqan ári mol ónim berýge múmkindik jasaityn ónim. Himiialyq qospalary joq júz paiyz organikalyq tyńaitqysh.
Biogýmýs topyraqtyń qunarlylyǵyn, qurylymyn jáne fizikalyq qasietterin jaqsartady. Ol tyńaitqysh qoldanylǵannan keiin topyraqty birneshe jyl boiy qatarynan qoldanýǵa bolady.
Sonymen qatar ónimde azot, fosfor jáne kalii kontsentratsiiasy basqa organikalyq zattarǵa qaraǵanda birshama joǵary.
Osy oraida, qazirgi ýaqytta oblystyń barlyq aýdandarynda biogýmýs óndirý jumystary bastaldy.
Atap aitqanda: Ordabasy, Shardara, Qazyǵurt, Keles aýdandarynda – 50-60 jeke tulǵa, Jetisaida – 35-40 jeke tulǵa, Saryaǵashta – 70-80 tulǵa, Túrkistanda – 40-50, Sairamda – 10-15, Tólebide – 30-40, Túlkibasta – 20-30, Báidibekte – 10-15, Sozaqta – 5-10, Otyrarda – 30-40, Maqtaaralda 10-15 jeke tulǵa ainalysýda.
Biyl 8,5 tn (10 myń kýb) biogýmýs óndirilgen.
Osy jumystardy damytý úshin «Vermi» tehnologiialar salasy boiynsha Vermifermerler kooperativterin damytý komiteti qurylǵan.
Aldaǵy ýaqytta taýar óndirýshilerdi kooperativke biriktirý arqyly biogýmýsty kóbeitip, onyń avtomattandyrylǵan qurylǵylaryn satyp alyp, qaptaý (ýpakovka) jumystary júrgizý qolǵa alynatyndyǵy aityldy.
Biogýmýs, birinshiden - topyraqty eroziiaǵa ushyraýdan saqtaidy.. Ekinshiden, topyraqtyń qunaryn arttyrady;
Úshinshiden, ekologiialyq taza ónim alýǵa múmkindik bolady.
Tórtinshiden, ár gektardan alynatyn ónimniń kólemi kóbeiip, taýar óndirýshilerdiń tabys kózi artady. Seminarda mamandar sharýalarǵa osy derekterdi qozǵap, jumysty jandandyrý joldaryn túsindirdi.
