Foto: Gov.kz
Túrkistan oblysynda kedeishilik deńgeiin tómendetý, turǵyndardy jumyspen qamtý baǵytynda júieli jumystar atqarylýda. Bul másele Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldynyń tikelei baqylaýyna alynǵan. Óńirde investitsiialar tartý, jumyssyzdardy nátijeli jumyspen qamtý, kásipkerlik qyzmetti damytý, «Aýyl amanaty» jobasyn júzege asyrý, az qamtylǵan otbasylardyń tabysyn arttyrý arqyly az qamtylǵan azamattar sanyn keminde 15%-ǵa azaitýdy qamtamasyz etý boiynsha tiisti jumystar júrýde, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Oblystyq ákimdiktiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, shartty aqshalai kómek alýshylardyń jumysqa qabiletti 34525 azamaty jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryna tartyldy. Onyń ishinde: turaqty jumys oryndarymen – 9562 adam, áleýmettik jumys oryndarymen – 611 adam, «Jastar praktikasymen» – 106 adam, aqyly-qoǵamdyq jumys oryndarymen – 1322 adam, qysqa merzimdi kásiptik oqýmen 34 adam qamtyldy. 106 adam kásipker retinde salyq organdarynda tirkelip, óz isin ashty.
Memleketten bólingen qarjydan bólek, oblysta «Qamqorlyq» baǵdarlamasy ázirlenip, iske asyrylýda. Onyń maqsaty – qaiyrymdylyq qyzmetke demeýshilerdi tartý jáne ómirlik qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan otbasylarǵa áleýmettik qoldaý kórsetý. Tabystaryn arttyrý úshin 2023 jyly «Qamqorlyq» baǵdarlamasy arqyly 993 otbasyǵa 292,7 mln. teńgege demeýshilik kómek kórsetildi. Biyl 635 otbasyǵa 94,8 mln. teńgege kómek berildi. Sondai-aq oblysta áleýmettik kómek kórsetýdiń naqtylyǵyna jáne biýdjet qarajatynyń maqsatty paidalanylýyn qamtamasyz etýge erekshe qóńil bólinýde.
Ataýly áleýmettik kómek taǵaiyndaýdyń durystyǵyna monitoring jumystary júrgizilip jatyr. Nátijesinde, jol berilgen buzýshylyqtardy joiý jáne zańsyz tólengen qarajatty biýdjetke qaitarý boiynsha sharalar qabyldanýda. Sondai-aq aqparattyq júie únemi jetildirilip otyrady. Búgingi tańda ataýly áleýmettik kómekke úmitkerlerdiń barlyq derlik tabystary aqparattyq júiede kórinedi. AÁK taǵaiyndaý protsesin jáne taǵaiyndaý úshin qajetti qujattar toptamasyn ońtailandyrý júzege asyryldy.
2025 jyldan bastap AÁK taǵaiyndaýdyń jańa metodikasyn engizý kózdelgen. Bul jerde otbasylardyń tabystarymen qatar shyǵystary da esepke alynady. Eńbekke jaramsyz, muqtaj azamattarǵa ǵana áleýmettik kómek kórsetiledi.
Túrkistan oblysynda 2023 jyldyń qorytyndysymen ataýly áleýmettik kómek alýshylar sany 157,7 myń adamdy (27 039 otbasy) nemese oblys halqynan úlesi 7,4%-yn qurady. Bul 2022 jylmen salystyrǵanda 20,5 paiyzǵa tómendedi (2022 j. – 198,4 myń adam). Kedeilik deńgeiiniń tómendeýi ataýly áleýmettik kómek alýshylardy jumyspen qamtý sharalaryna tartý jónindegi belsendi jumystyń arqasynda qamtamasyz etildi.
2024 jyldyń 1 qyrkúiegine ataýly áleýmettik kómek alýshylar sany 89,2 myń adamdy nemese oblys halqynyń 4,1%-yn qurady. 2023 jyldyń tiisti kezeńimen salystyrǵanda az qamtylǵan azamattardyń sany 62,4 myń adamǵa nemese 41,2%-ǵa azaidy. Ataýly áleýmettik kómekti alýshylardy jumyspen qamtý úlesi jyl saiyn ulǵaiyp, 2024 jyldyń 8 aiynda eńbekke jaramdy 22,4 myń ataýly áleýmettik kómek alýshynyń 15,7 myńy nemese 70,4% jumyspen qamtý sharalaryna tartyldy. Qabyldanǵan sharalardyń nátijesinde kúnkóris deńgeiinen tómen turatyn halyqtyn úlesi 2020 jyldan bastap 4,3% tómendep, 7,9%-dy qurady. 2024 jydyń sońyna deiin kedeilik deńgeiin 5,5% -ǵa deiin, al AÁK alýshylardyń sanyn 26%-ǵa tómendetý josparlanyp otyr.
