فوتو: Gov.kz
تٷركٸستان وبلىسىندا كەدەيشٸلٸك دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ, تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا جٷيەلٸ جۇمىستار اتقارىلۋدا. بۇل مەسەلە تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تٸكەلەي باقىلاۋىنا الىنعان. ٶڭٸردە ينۆەستيتسييالار تارتۋ, جۇمىسسىزداردى نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتۋ, كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ دامىتۋ, «اۋىل اماناتى» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ, از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ارقىلى از قامتىلعان ازاماتتار سانىن كەمٸندە 15%-عا ازايتۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تيٸستٸ جۇمىستار جٷرۋدە, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
وبلىستىق ەكٸمدٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, شارتتى اقشالاي كٶمەك الۋشىلاردىڭ جۇمىسقا قابٸلەتتٸ 34525 ازاماتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندٸ شارالارىنا تارتىلدى. ونىڭ ٸشٸندە: تۇراقتى جۇمىس ورىندارىمەن – 9562 ادام, ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارىمەن – 611 ادام, «جاستار پراكتيكاسىمەن» – 106 ادام, اقىلى-قوعامدىق جۇمىس ورىندارىمەن – 1322 ادام, قىسقا مەرزٸمدٸ كەسٸپتٸك وقۋمەن 34 ادام قامتىلدى. 106 ادام كەسٸپكەر رەتٸندە سالىق ورگاندارىندا تٸركەلٸپ, ٶز ٸسٸن اشتى.
مەملەكەتتەن بٶلٸنگەن قارجىدان بٶلەك, وبلىستا «قامقورلىق» باعدارلاماسى ەزٸرلەنٸپ, ٸسكە اسىرىلۋدا. ونىڭ ماقساتى – قايىرىمدىلىق قىزمەتكە دەمەۋشٸلەردٸ تارتۋ جەنە ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلارعا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋ. تابىستارىن ارتتىرۋ ٷشٸن 2023 جىلى «قامقورلىق» باعدارلاماسى ارقىلى 993 وتباسىعا 292,7 ملن. تەڭگەگە دەمەۋشٸلٸك كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ. بيىل 635 وتباسىعا 94,8 ملن. تەڭگەگە كٶمەك بەرٸلدٸ. سونداي-اق وبلىستا ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ ناقتىلىعىنا جەنە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە قٶڭٸل بٶلٸنۋدە.
اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك تاعايىنداۋدىڭ دۇرىستىعىنا مونيتورينگ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. نەتيجەسٸندە, جول بەرٸلگەن بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ جەنە زاڭسىز تٶلەنگەن قاراجاتتى بيۋدجەتكە قايتارۋ بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. سونداي-اق اقپاراتتىق جٷيە ٷنەمٸ جەتٸلدٸرٸلٸپ وتىرادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەككە ٷمٸتكەرلەردٸڭ بارلىق دەرلٸك تابىستارى اقپاراتتىق جٷيەدە كٶرٸنەدٸ. اەك تاعايىنداۋ پروتسەسٸن جەنە تاعايىنداۋ ٷشٸن قاجەتتٸ قۇجاتتار توپتاماسىن وڭتايلاندىرۋ جٷزەگە اسىرىلدى.
2025 جىلدان باستاپ اەك تاعايىنداۋدىڭ جاڭا مەتوديكاسىن ەنگٸزۋ كٶزدەلگەن. بۇل جەردە وتباسىلاردىڭ تابىستارىمەن قاتار شىعىستارى دا ەسەپكە الىنادى. ەڭبەككە جارامسىز, مۇقتاج ازاماتتارعا عانا ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ.
تٷركٸستان وبلىسىندا 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار سانى 157,7 مىڭ ادامدى (27 039 وتباسى) نەمەسە وبلىس حالقىنان ٷلەسٸ 7,4%-ىن قۇرادى. بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 20,5 پايىزعا تٶمەندەدٸ (2022 ج. – 198,4 مىڭ ادام). كەدەيلٸك دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلاردى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتۋ جٶنٸندەگٸ بەلسەندٸ جۇمىستىڭ ارقاسىندا قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
2024 جىلدىڭ 1 قىركٷيەگٸنە اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار سانى 89,2 مىڭ ادامدى نەمەسە وبلىس حالقىنىڭ 4,1%-ىن قۇرادى. 2023 جىلدىڭ تيٸستٸ كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا از قامتىلعان ازاماتتاردىڭ سانى 62,4 مىڭ ادامعا نەمەسە 41,2%-عا ازايدى. اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ الۋشىلاردى جۇمىسپەن قامتۋ ٷلەسٸ جىل سايىن ۇلعايىپ, 2024 جىلدىڭ 8 ايىندا ەڭبەككە جارامدى 22,4 مىڭ اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىنىڭ 15,7 مىڭى نەمەسە 70,4% جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتىلدى. قابىلدانعان شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنەن تٶمەن تۇراتىن حالىقتىن ٷلەسٸ 2020 جىلدان باستاپ 4,3% تٶمەندەپ, 7,9%-دى قۇرادى. 2024 جىدىڭ سوڭىنا دەيٸن كەدەيلٸك دەڭگەيٸن 5,5% -عا دەيٸن, ال اەك الۋشىلاردىڭ سانىن 26%-عا تٶمەندەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
