Jaqynda Túrkistanda halyqaralyq jýrnalister forýmy ótti. Túrkiia, Qyrǵyzstan, Ázerbaijan, Tatarstannan kelgen qonaqtardyń kóne shaharǵa degen ystyq yqylasy, jańa oblys ortalyǵyn jaqynnan kórsem, bilsem degen nieti bizdi bei-jai qaldyrmady. Árine, olar úshin óńir basshylary bar jaǵdaidy jasapty. Jańa formatta ótken kóshpeli brifing, jańadan ashylǵan «Túrkistan media» aqparat ortalyǵy qonaqtarǵa riiasyz jyly lep syilady.
Osy forýmda Túrkistannyń baiyrǵy turǵyny, qurylys salasynda ózindik qoltańbasy bar Amangeldi Ótetileýov degen aǵamyzdy jolyqtyrdym.
– Kórdińiz be, shetelderden kelgen jýrnalisterdiń Túrkistanǵa degen yqylasy erekshe, al, biz olardy qandai tirligimizben qýanta alamyz? – dedim oǵan.
– Iá, Túrkistannyń jańa oblys ortalyǵy retindegi ekinshi tynysy endi bastaldy ǵoi. Degenmen de ázirge maqtanysh eter jádigerlerimiz jeterlik. Onyń birazy osy Túrkistanda, ózgeleri óńirimizdiń ár aimaǵynda ornalasqan. Ýaqyttary bolsa, bárin aralatyp kórsetýge bolady. Alaida, qazir olardy qyzyqtyryp otyrǵany osy kóne shahar – Túrkistan. Negizinde qolǵa alynǵan jobalarmen álginde oblys ákimi kóshpeli brifingte tanystyrdy ǵoi. Qalanyń bolashaǵyn elestetin maketter kórsetildi. Qurylys jumystary dál osylai damityn bolsa, eki-úsh jyldyń ishinde Túrkistan adam tanymastai ózgeredi. Endi osyǵan siz bop, biz bop, barlyǵymyz da óz úlesimizdi qosýymyz kerek. Túrkistan aqyldy qala, mádenietti qala, qonaqjai qala bolýy tiis, – dedi ol sabyrly keiippen.
– Iá, millionynshy týrist kelip, esigimizdi qaqty. Kelýshilerdiń sany buryn qalai edi álde bul úgit-nasihattyń kúshi me?
– Ras. Túrkistannyń jańa oblys bolyp qurylǵany búkil túrki álemine serpilis týǵyzdy ǵoi deimin. Qazirdiń ózinde keletin týrister men qonaqtardyń sany kóbeie bastaǵandai. Qai kúni oblys basshysy Q.A.Iasaýi kesenesiniń janynda millionynshy týristi qabyldap, qurmet kórsetti. Kóne shahardy jańǵyrtýǵa bailanysty qolǵa alynǵan jobalardy kórip, bolashaqta túrki áleminiń rýhani ortalyǵy bolatyn Túrkistannyń gúldengen kelbetin kóz aldyma elestetsem, keýdemdi maqtanysh kerneidi.
Meniń mamandyǵym – injener-qurylysshy. «Dáýit-Injiniring» qurylys firmasyna jetekshilik etemin. Qazir qalada kóptegen ǵimarattarǵa kúrdeli jóndeý jumystary júrip jatyr. Ainala qyzý eńbek. Túrkistannyń baiyrǵy turǵyny ári qurylysshy retinde bizge de bilik tarapynan ártúrli usynys túsip jatady. Maqsat – qalany odan ári kórkeitip, kóriktendirý, álemdegi kóz jaýyn alatyn shaharlardyń birine ainaldyrý. Osyǵan jergilikti qurylys mamandary, firmalar, kompaniialar da óz úlesin qosýǵa qumbyl kirisken siiaqty.
Ábekeń sál oilanyp turyp, qolyn qalanyń jataǵan úiler jailaǵan ortalyǵyna qarai siltedi.
– Osyndaida qalanyń jataǵan úileri mol eski aimaǵyn qaitpek kerek degen saýal týyndaidy. Bireýler ol aimaqty «snos» jasaý kerek deidi. Men oǵan kelispeimin. Menińshe, ol aimaq «eski qala» retinde qalý kerek. Árine, ishinara kóshelerin jóndeý, úilerdiń qasbetteri árlenýi tiis. Ásirese, káriz júielerin rettemese bolmaidy. Shymkentte de «eski qala», «jańa qala» degen ataýlar bar. Jalpy, álemde damyǵan qalalardyń «eski» aimaqtary saqtalǵan. Bul ótkenimizdiń eskertkishi bolyp qalady. Eski aimaq «tórt qaqpaly Túrkistan» men «qos qaqpaly Qoja Ahmettiń» synyn buzbaidy.
Búginde Túrkistannyń reńin keltirip turǵan – qalaǵa kire beristegi Q.A.Iasaýi mavzoleii men HQTÝ-diń ǵimarattary. Osy oqý ornynyń bas korpýsy men 500 oryndy jataqhanasyn salýda ózindik úlesim bar ekenin aita keteiin. Oǵan maqtanamyn da. Endi jańa qurylys alańy belgilendi. Jańa ákimshilik-iskerlik ortalyq salynbaq. Túrkistanmen qatar irgeles jatqan Kentaý qalasy da damidy. Qazir biz osynda jańa stadion salyp jatyrmyz. Taǵy da 60 páterlik úsh úidiń qurylysyn qolǵa aldyq. «Aqjol», «Ekspress stroi» firmalary úi salýda tájiribesi mol kompaniialar. Túrkistannyń damýyna olar da aianyp qalmaidy, – dedi ol.
Ábekeń biyl paiǵambar jasyna tolady eken. Eńbek jolyn temirjol salasynda sheber, prorab bolyp bastaǵan azamat 1978 jyldan beri qurylys salasynda ter tógip keledi. Jubaiy Kúlásh ekeýi 5 perzent tárbielep, olardan birneshe nemere súiip otyr. Jańadan salynyp jatqan úilerdiń jobadan aýytqymai, sapaly tapsyrylýyna jaýapty azamat bolashaqta Túrkistannyń túrki áleminde ózindik orny bolatynyna senimdi. Nemerelerine de «sender Túrkistannyń perzentisińder» dep otyrady eken.
Nurlan QULBEK,
"Ońtústik Qazaqstan" gazeti
