جاقىندا تٷركٸستاندا حالىقارالىق جۋرناليستەر فورۋمى ٶتتٸ. تٷركييا, قىرعىزستان, ەزەربايجان, تاتارستاننان كەلگەن قوناقتاردىڭ كٶنە شاھارعا دەگەن ىستىق ىقىلاسى, جاڭا وبلىس ورتالىعىن جاقىننان كٶرسەم, بٸلسەم دەگەن نيەتٸ بٸزدٸ بەي-جاي قالدىرمادى. ەرينە, ولار ٷشٸن ٶڭٸر باسشىلارى بار جاعدايدى جاساپتى. جاڭا فورماتتا ٶتكەن كٶشپەلٸ بريفينگ, جاڭادان اشىلعان «تٷركٸستان مەديا» اقپارات ورتالىعى قوناقتارعا ريياسىز جىلى لەپ سىيلادى.
وسى فورۋمدا تٷركٸستاننىڭ بايىرعى تۇرعىنى, قۇرىلىس سالاسىندا ٶزٸندٸك قولتاڭباسى بار امانگەلدٸ ٶتەتٸلەۋوۆ دەگەن اعامىزدى جولىقتىردىم.
– كٶردٸڭٸز بە, شەتەلدەردەن كەلگەن جۋرناليستەردٸڭ تٷركٸستانعا دەگەن ىقىلاسى ەرەكشە, ال, بٸز ولاردى قانداي تٸرلٸگٸمٸزبەن قۋانتا الامىز? – دەدٸم وعان.
– يە, تٷركٸستاننىڭ جاڭا وبلىس ورتالىعى رەتٸندەگٸ ەكٸنشٸ تىنىسى ەندٸ باستالدى عوي. دەگەنمەن دە ەزٸرگە ماقتانىش ەتەر جەدٸگەرلەرٸمٸز جەتەرلٸك. ونىڭ بٸرازى وسى تٷركٸستاندا, ٶزگەلەرٸ ٶڭٸرٸمٸزدٸڭ ەر ايماعىندا ورنالاسقان. ۋاقىتتارى بولسا, بەرٸن ارالاتىپ كٶرسەتۋگە بولادى. الايدا, قازٸر ولاردى قىزىقتىرىپ وتىرعانى وسى كٶنە شاھار – تٷركٸستان. نەگٸزٸندە قولعا الىنعان جوبالارمەن ەلگٸندە وبلىس ەكٸمٸ كٶشپەلٸ بريفينگتە تانىستىردى عوي. قالانىڭ بولاشاعىن ەلەستەتٸن ماكەتتەر كٶرسەتٸلدٸ. قۇرىلىس جۇمىستارى دەل وسىلاي داميتىن بولسا, ەكٸ-ٷش جىلدىڭ ٸشٸندە تٷركٸستان ادام تانىماستاي ٶزگەرەدٸ. ەندٸ وسىعان سٸز بوپ, بٸز بوپ, بارلىعىمىز دا ٶز ٷلەسٸمٸزدٸ قوسۋىمىز كەرەك. تٷركٸستان اقىلدى قالا, مەدەنيەتتٸ قالا, قوناقجاي قالا بولۋى تيٸس, – دەدٸ ول سابىرلى كەيٸپپەن.
– يە, ميلليونىنشى تۋريست كەلٸپ, ەسٸگٸمٸزدٸ قاقتى. كەلۋشٸلەردٸڭ سانى بۇرىن قالاي ەدٸ ەلدە بۇل ٷگٸت-ناسيحاتتىڭ كٷشٸ مە?
– راس. تٷركٸستاننىڭ جاڭا وبلىس بولىپ قۇرىلعانى بٷكٸل تٷركٸ ەلەمٸنە سەرپٸلٸس تۋعىزدى عوي دەيمٸن. قازٸردٸڭ ٶزٸندە كەلەتٸن تۋريستەر مەن قوناقتاردىڭ سانى كٶبەيە باستاعانداي. قاي كٷنٸ وبلىس باسشىسى ق.ا.ياساۋي كەسەنەسٸنٸڭ جانىندا ميلليونىنشى تۋريستٸ قابىلداپ, قۇرمەت كٶرسەتتٸ. كٶنە شاھاردى جاڭعىرتۋعا بايلانىستى قولعا الىنعان جوبالاردى كٶرٸپ, بولاشاقتا تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني ورتالىعى بولاتىن تٷركٸستاننىڭ گٷلدەنگەن كەلبەتٸن كٶز الدىما ەلەستەتسەم, كەۋدەمدٸ ماقتانىش كەرنەيدٸ.
مەنٸڭ ماماندىعىم – ينجەنەر-قۇرىلىسشى. «دەۋٸت-ينجينيرينگ» قۇرىلىس فيرماسىنا جەتەكشٸلٸك ەتەمٸن. قازٸر قالادا كٶپتەگەن عيماراتتارعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. اينالا قىزۋ ەڭبەك. تٷركٸستاننىڭ بايىرعى تۇرعىنى ەرٸ قۇرىلىسشى رەتٸندە بٸزگە دە بيلٸك تاراپىنان ەرتٷرلٸ ۇسىنىس تٷسٸپ جاتادى. ماقسات – قالانى ودان ەرٸ كٶركەيتٸپ, كٶرٸكتەندٸرۋ, ەلەمدەگٸ كٶز جاۋىن الاتىن شاھارلاردىڭ بٸرٸنە اينالدىرۋ. وسىعان جەرگٸلٸكتٸ قۇرىلىس ماماندارى, فيرمالار, كومپانييالار دا ٶز ٷلەسٸن قوسۋعا قۇمبىل كٸرٸسكەن سيياقتى.
ەبەكەڭ سەل ويلانىپ تۇرىپ, قولىن قالانىڭ جاتاعان ٷيلەر جايلاعان ورتالىعىنا قاراي سٸلتەدٸ.
– وسىندايدا قالانىڭ جاتاعان ٷيلەرٸ مول ەسكٸ ايماعىن قايتپەك كەرەك دەگەن ساۋال تۋىندايدى. بٸرەۋلەر ول ايماقتى «سنوس» جاساۋ كەرەك دەيدٸ. مەن وعان كەلٸسپەيمٸن. مەنٸڭشە, ول ايماق «ەسكٸ قالا» رەتٸندە قالۋ كەرەك. ەرينە, ٸشٸنارا كٶشەلەرٸن جٶندەۋ, ٷيلەردٸڭ قاسبەتتەرٸ ەرلەنۋٸ تيٸس. ەسٸرەسە, كەرٸز جٷيەلەرٸن رەتتەمەسە بولمايدى. شىمكەنتتە دە «ەسكٸ قالا», «جاڭا قالا» دەگەن اتاۋلار بار. جالپى, ەلەمدە دامىعان قالالاردىڭ «ەسكٸ» ايماقتارى ساقتالعان. بۇل ٶتكەنٸمٸزدٸڭ ەسكەرتكٸشٸ بولىپ قالادى. ەسكٸ ايماق «تٶرت قاقپالى تٷركٸستان» مەن «قوس قاقپالى قوجا احمەتتٸڭ» سىنىن بۇزبايدى.
بٷگٸندە تٷركٸستاننىڭ رەڭٸن كەلتٸرٸپ تۇرعان – قالاعا كٸرە بەرٸستەگٸ ق.ا.ياساۋي ماۆزولەيٸ مەن حقتۋ-دٸڭ عيماراتتارى. وسى وقۋ ورنىنىڭ باس كورپۋسى مەن 500 ورىندى جاتاقحاناسىن سالۋدا ٶزٸندٸك ٷلەسٸم بار ەكەنٸن ايتا كەتەيٸن. وعان ماقتانامىن دا. ەندٸ جاڭا قۇرىلىس الاڭى بەلگٸلەندٸ. جاڭا ەكٸمشٸلٸك-ٸسكەرلٸك ورتالىق سالىنباق. تٷركٸستانمەن قاتار ٸرگەلەس جاتقان كەنتاۋ قالاسى دا داميدى. قازٸر بٸز وسىندا جاڭا ستاديون سالىپ جاتىرمىز. تاعى دا 60 پەتەرلٸك ٷش ٷيدٸڭ قۇرىلىسىن قولعا الدىق. «اقجول», «ەكسپرەسس ستروي» فيرمالارى ٷي سالۋدا تەجٸريبەسٸ مول كومپانييالار. تٷركٸستاننىڭ دامۋىنا ولار دا ايانىپ قالمايدى, – دەدٸ ول.
ەبەكەڭ بيىل پايعامبار جاسىنا تولادى ەكەن. ەڭبەك جولىن تەمٸرجول سالاسىندا شەبەر, پروراب بولىپ باستاعان ازامات 1978 جىلدان بەرٸ قۇرىلىس سالاسىندا تەر تٶگٸپ كەلەدٸ. جۇبايى كٷلەش ەكەۋٸ 5 پەرزەنت تەربيەلەپ, ولاردان بٸرنەشە نەمەرە سٷيٸپ وتىر. جاڭادان سالىنىپ جاتقان ٷيلەردٸڭ جوبادان اۋىتقىماي, ساپالى تاپسىرىلۋىنا جاۋاپتى ازامات بولاشاقتا تٷركٸستاننىڭ تٷركٸ ەلەمٸندە ٶزٸندٸك ورنى بولاتىنىنا سەنٸمدٸ. نەمەرەلەرٸنە دە «سەندەر تٷركٸستاننىڭ پەرزەنتٸسٸڭدەر» دەپ وتىرادى ەكەن.
نۇرلان قۇلبەك,
"وڭتٷستٸك قازاقستان" گازەتٸ
