Túrki jáne slavian álemi – qurlyqtyń besten bir bóligi

Túrki jáne slavian álemi – qurlyqtyń besten bir bóligi

Kópultty Qazaqstannyń negizgi bailyǵyn súttei uiyǵan júzden astam ult ókilderi quraidy. Sonyń ishinde slavian halyqtarymen ózara úndestigimiz ben dostyǵymyzdyń tarihy tereńde. Sondyqtan da ǵasyrlar boiǵy jarasymdy tirlik pen tutastyqtyń jarqyn kórinisin pash etetin «Slavian jazbalary men mádenieti» kúnderin atap ótý elimizde dástúrli sharaǵa ainalǵan. Kúntizbede belgilenbegen tatýlyq merekesi búgin Astana qalasynda atalyp ótti.

Aýqymdy shara aiasynda «Túrki-slavian bailanysyndaǵy til jáne ádebiet: qazirgi zaman kózqarasy» atty halyqaralyq ǵylymi konferentsiia uiymdastyryldy. Konferentsiiaǵa Qazaqstan Respýblikasyndaǵy slavian jáne túrki memleketteri elshilikteriniń ókilderi, ǵalymdar men qoǵam qairatkerleri, etnomádeni birlestikter men etnoaǵartýshylyq mektepterdiń qyzmetkerleri qatysty. Basqosý barysynda Qazaqstan etnomádeni keńistigindegi slavian tilderiniń alýan qyrly qyzmeti men olardy saqtap qalý máseleleri sóz boldy. Orys jáne ózge de slavian tilderin oqytý baǵytynda jinaqtalǵan tájiribeler tarazylanyp, slavian jáne túrki tilderindegi uqsastyqtar men erekshelikter ekshelendi.

Túrki jáne slavian halyqtary arasyndaǵy rýhani jáne mádeni saladaǵy qarym-qatynasty odan ári nyǵaitýǵa baǵyttalǵan alqaly jiynda slaviantaný, túrkitaný, tildik qatynas, aýdarmataný, ádebiettaný salasynyń ǵalymdary baiandama jasady.

Taisiia Marmontova, QR Prezidenti janyndaǵy «Qoǵamdyq kelisim» RMK etnikalyq qatynastar salasynda taldaý jáne monitoring qyzmetiniń basshysy, tarih ǵylymdarynyń kandidaty:

- Eki memlekettiń kórshilik syilastyǵy eki el arasyndaǵy beibitshilikti ǵana kórsetip qoimaidy, sonymen qatar barsha túrki jáne slavian halyqtary dostyǵynyń álemdik irgetasy bolyp sanalady. Resei jáne Qazaqstan Eýraziia odaǵynyń biryńǵai damý poliýsi dese de bolady. Olardyń birlesken is-qimylynsyz Eýraziia keńistiginde beibitshilik pen kelisimge qol jetkizý áste múmkin emes. Bul eki el, Resei men Qazaqstan, biri-birinsiz ómir súre almaityn egizder sekildi der edim.

Túrkiler men slaviandar birlesip úlken damyǵan birtutas keńistik qurdy. Sol keńistikte tarihy, mádenieti, rýhani jaqyn adamdar turady. Slavian jáne túrki álemi búginde 500 mln. adamdy quraidy. Bul degenimiz álemdik qurylyqtyń besten bir bólshegi. Endeshe úlken kúsh emes pe?. Quramynda Resei, Belorýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan memleketteri bar Eýraziialyq odaq shyn máninde slavian jáne túrki álemi ǵoi. Búgingi Slavian jazbalary men mádenieti kúni merekesinde ótip jatqan konferentsiia eki halyqtyń arasyndaǵy uly dostyqtyń sipaty dep esepteimin.

Arǵynǵazinov Aibol, Resei (Keńes) joǵary oqý oryndary túlekteriniń Qazaqstandyq qaýymdastyǵynyń Prezidenti:

- Ár jyldyń mamyr aiy bizder úshin qadirli mereke - Túrki jazýy kúni men Slavian jazýy men mádenietiniń kúnderi atalyp ótedi. Túrki tektes memleket retinde tarihymyzdy ulaǵattap, bolashaqqa baǵdar qurǵan ǵasyrǵa jýyq merzimde kirill jazýyn qoldanyp kele jatqan bizdiń memleketimiz úshin búgingi kúnniń mańyzy erekshe. Bul mereke halyqtardy jaqyndastyryp, ortaq qundylyqtarǵa biriktirip, «Máńgilik el» ulttyq ideiasyn júzege asyrýǵa barshamyzdy jumyldyratyny anyq. Orys tili elimizde ultaralyq qatynas tili retinde qodanylyp kele jatqandyǵy eki kontinentti bir-birine jaqyndastyrdy. Endigi kezekte qazaqstandyq jas urpaqtyń basty mindeti ultaralyq qarym-qatynasty nyǵaitý bolmaq.

Shara M.Gorkii atyndaǵy Memlekettik akademiialyq orys drama teatrynda merekelik kontsertpen jalǵasty.