Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde I halyqaralyq túrki dúniesi jastary forýmynyń saltanatty ashylýy ótti.
TÚRKSOI halyqaralyq uiymy men QazUÝ birlesip uiymdastyrǵan aýqymdy sharaǵa AQSh, Germaniia, Shveitsariia, Niderlandy, Túrkiia, Rýmyniia, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Bolgariia, Ázirbaijan – barlyǵy 25 memleketten 200-ge jýyq jastar jinaldy. Shara barysynda ózge ult ókilderiniń mádenieti men ulttyq taǵamdaryna arnalǵan «TÚRKSOI» kórmesi uiymdastyryldy.
Jastar forýmy túbi bir túrki álemi jastarynyń basyn qosýǵa úlken múmkindik berdi. Mundaǵy maqsat – túrkitildes halyqtar arasyndaǵy baýyrlastyq, dostyq qarym-qatynasty arttyryp, mádeni, tarihi, ǵylymi yntymaqtastyqty damytý.
Tuńǵysh ret ótip jatqan forýmnyń saltanatty ashylýyna TÚRKSOI halyqaralyq uiymynyń bas hatshysy Sultan Raev, QR ǵylym jáne joǵary bilim ministriniń orynbasary Darhan Ahmet-Zaki, TúrkPA bas hatshysy Mehmet Sýreiia, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektor Janseiit Túimebaev, «Otandastar qory» halyqaralyq yntymaqtastyq departamentiniń basqarýshy direktory Erjan Muqash, Almaty qalasy Jastar saiasaty basqarmasynyń basshysy Aziz Kajdenbek, túrki dúniesine belgili jazýshylar, belsendi stýdentter qatysty.
Halyqaralyq is-sharany Sultan Raev quttyqtaý sózben ashyp, túrki álemindegi jastardyń igiligi úshin TÚRKSOI uiymy júrgizip jatqan jumystarǵa toqtaldy.
«Túrki dúniesi jastaryna arnalǵan forýmnyń Qazaqstanda ótýiniń ózindik bir ereksheligi bar. Sebebi Qazaqstan – kúlli túrki dúniesiniń kindigi, qasietti qara shańyraǵy. Barshamyzdyń tamyrymyz kóne túrkilerge baryp tireledi. Túrki dúniesiniń ózindik mol tarihy men mádenieti bar. Qazirgi jastar osy mádeniet pen tarihty, órkenietti, ata-baba jolyn bilýi qajet. Sondai-aq barlyq múmkindikterdi paidalana otyryp, biz túrki dúniesin damytýdy oilastyrýymyz kerek. Osy jumystardy birlesip júzege asyrýda búgingi forýmnyń mańyzy joǵary», – dedi Sultan Raev.
Óz kezeginde Janseiit Túimebaev túrki jastary forýmynyń QazUÝ-da ótýi úlken mártebe ekenin aityp, jiynnyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Rektor óz sózinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jastarǵa erekshe nazar aýdaratynyn jáne úlken úmit artyp otyrǵanyn alǵa tartty.
«QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Túrki memleketteri uiymynyń sammitinde: «Tutas túrki jurtyn tarihi tamyrlastyq pen ortaq múdde biriktiredi. Daryndy jastardyń áleýetin ashýǵa múmkindik jasaý qajet. Ǵylym-bilim salasyndaǵy yntymaqtastyq aiasyn keńeitken jón», – degen bolatyn. Biz ortaq maqsatqa jetý jolynda biriksek úlken jetistikterge jetemiz. Búginde túrki elderi arasyndaǵy qarym-qatynasty damytýda jáne jandandyrýda jastarǵa artylar jaýapkershilik joǵary. XXI ǵasyr – zamanaýi tehnologiia men ǵylymi progrestiń kezeńi. Kreativti ideialar men jańa bastamalardyń qozǵaýshy kúshi de – jastar. Túrki áleminiń intellektýal jastarynyń bas qosýy búgingi forýmnyń mańyzdylyǵyn kórsetedi», – dedi Janseiit Túimebaev.
Shara barysynda QR ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbektiń quttyqtaý hatyn Darhan Ahmet-Zaki oqyp berdi.
Hatta: «Forým jastar arasynda bilim, ǵylym, innovatsiia jáne mádeniet almasý salasyndaǵy máselelerdi talqylaý úshin erekshe múmkindik beredi. Túrki áleminiń jastary – bizdiń ortaq muramyz. Qazirgi tańda álemde túrli áleýmettik, ekonomikalyq jáne mádeni ózgerister oryn alýda. Sondyqtan jańa zamanaýi bilim men ǵylymnyń talaptaryna sai sanaly, oi-órisi keń, básekege qabiletti jastardy tárbieleý óte mańyzdy. Ministrlik tarapynan túrki elderindegi JOO arasyndaǵy áriptestikti nyǵaitý, tájiribe almasý jáne jastardyń bir-birimen bailanysyn arttyrý úshin barlyq jaǵdaidy jasap keledi», – delingen.
QazUÝ-da ótip jatqan is-sharaǵa qatysý úshin arnaiy Mońǵoliiadan kelgen Abai Muratuly túrki jastarynyń basyn qosatyn halyqaralyq forýmdar men konferentsiialar kóptep ótkizilýi qajet dep sanaidy.
«Forým joǵary deńgeide ótip jatyr. Úsh kúnge josparlanǵan sharada ózge eldiń jastarymen pikir almasyp qana qoimai, túrki áleminiń tarihymen tanysýǵa mol múmkindik aldyq. Osyndai forýmdar kóptep ótkizilýi qajet dep sanaimyn. Ár eldiń bolashaǵy – jastar. Túbi bir túrki elderiniń jastary bir arnada bolýy qajet», – deidi Abai Muratuly.
Forým aiasynda jýrnalistika fakýltetinde «TÚRKSOI» media bilim berý jáne zertteý ortalyǵy ashyldy. Munda BAQ salasyndaǵy ózekti máseleler zerttelip, saraptamalar jasalady. Túrki áleminiń media ókilderin jumyldyratyn ortalyqta ǵylymi-tájiribelik dóńgelek ústel, konferentsiia, baspasóz máslihaty, ǵylymi-ádistemelik májilister uiymdastyrylady.
Úsh kúnge josparlanǵan shara barysynda túrki dúniesi jastaryna arnalǵan dóńgelek ústelder men pikirtalas alańdary ótkizilip, Almatynyń kórikti jerlerine saiahat uiymdastyrylýda.
Qaragóz Serikqyzy,
ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ, Baspagerlik, redaktorlyq jáne
dizainerlik óner kafedrasynyń oqytýshysy
