Almaty qalasynyń Almaly aýdandyq sotynda Sanjar Boqaevtyń sybailasy ári jeke mobilografy Ulan Núsipqojadan jaýap alý jalǵasyp jatyr.
Sot otyrysy Boqaev advokattarynyń kezekti protsessýaldyq olqylyǵymen bastaldy. Qorǵaý tarapy Núsipqojaǵa suraqty birinshi bolyp memlekettik aiyptaýshylar qoiýy kerek degen talap aitty. Alaida prokýror Qazaqstan Respýblikasynyń Qylmystyq-protsestik kodeksindegi negizgi normalardy eske salýǵa májbúr boldy: aiyptalýshylardan birinshi bolyp qorǵaý tarapy jaýap alýy tiis.
Jaýap alý barysynda Núsipqoja Baým toǵaiyndaǵy aǵashtardyń zańsyz kesilýi týraly atyshýly videoroliktiń qalai túsirilgenin baiandady. Mobilograftyń aitýynsha, Boqaev azamattardyń ótinishterin qoldan uiymdastyryp, habarlamalardy ózine-ózi jiberip otyrǵan.
Núsipqojanyń sózinshe, 2025 jyldyń qazan aiynda keshki ýaqytta Boqaev odan ózin úiine jetkizip salýdy suraǵan. Alaida ádette aldyńǵy oryndyqqa otyratyn ol bul joly artqy oryndyqqa jaiǵasqan. Jolda olar kofe alýǵa toqtaǵan.
«Birtúrli eken, uiyqtaǵysy kelip turǵan siiaqty edi ǵoi. Jaraidy, meili», – dep eske aldy Núsipqoja.
Boqaev kofe iship otyrǵan kezde mobilograftyń jumys telefonyna belgisiz – «túsiniksiz» nómirden habarlama kelgen:
«Men osy mańda turatyn jergilikti turǵynmyn, Baým toǵaiynda turamyn. Munda aǵashtardy kesip jatyr, kelip kete alasyzdar ma?..»
Núsipqoja habarlamany oqyp úlgermesten, Boqaev ony dereý óziniń jeke nómirine jiberýdi buiyrǵan. Mobilograf bul habarlamanyń Boqaevtyń ózine tiesili, resmi tirkelmegen ekinshi telefonynan jiberilgenin túsingen.
Núsipqoja túngi túsirilimge barýdan bas tartqanymen, Boqaev óz degeninen qaitpaǵan. Sonda mobilograf ádettegidei Boqaevtyń djipine aýysýdy usynǵan. Biraq ol kóliginiń úiiniń janynda turǵanyn aityp, ýaqyttyń tyǵyz ekenin alǵa tartyp, Núsipqojanyń jeke kóligimen júrýge kóndirgen.
Mobilograf amalsyzdan kelisýge májbúr bolǵan. Jol boiy Boqaev baǵytty ózi aityp, júrgizýshini qaita-qaita ár jaqqa burylýǵa májbúrlegen. Bir kezde Núsipqoja Boqaevqa olardyń osyndai nusqaýlardyń kesirinen Baým toǵaiyna aparatyn qajetti burylystan ótip ketkenin ashyq aitqan.
Alaida bir mezette Boqaev Núsipqojaǵa kóliktiń terezesin ashýdy buiyryp, qolyna bir býma aqsha ustatyp, jolda kútip turǵan adamǵa berýdi tapsyrǵan. Mobilograftyń aitýynsha, onyń kóliginiń terezeleri eshqashan buǵattalmaityn.
«Sol kezde men tańǵaldym: Sanjar bul aqshany nege ózi bermedi eken? Ol artqy oryndyqta otyrdy, negizi, terezeni ózi de asha alar edi. Meniń kóligimniń terezesi eshqashan buǵattalmaidy. Esikti de ózi asha alatyn edi. Meni bul iske aralastyrmai-aq, máseleni ózi sheshe alar edi», – dedi Núsipqoja.
Bul adam buryn Boqaevtyń úiiniń shatyryn jóndegen, sondai-aq buǵan deiin Úlken Almaty ózeni mańyndaǵy granit taqtalardy urlaý oqiǵasynyń instsenirovkasyna qatysqan sol baiaǵy jaldamaly jumysshy Aqylbek Hamrakýlov bolyp shyqty.
Jumysshyǵa aqshany bergennen keiin Núsipqoja Boqaevqa olardyń áli de Baým toǵaiyna barýy kerektigin eske salǵan. Alaida Boqaev kenetten tapsyrmany ózgertken. Endi olarǵa jaqyn mańda ornalasqan №20 mektepti taýyp, onyń ǵimaratyn túsirý qajet ekenin aitqan. Osydan keiin olar oqý ornyn izdegen bolyp, aýdandy biraz ýaqyt ainalsoqtap júrip, toǵaiǵa barýdy ádeii sozǵan.
Sodan keiin Boqaev pen Núsipqoja Baým toǵaiyna kelgen. Mobilograf bolyp jatqan áreketterdiń zańdylyǵyna kúmán keltirgen kezde masań kúidegi «QazTransGaz» basshysynyń burynǵy keńesshisi:
«Qoryqpa, bári durys», – dep jaýap bergen.
Osydan soń Boqaev bireýdi kórgenin aityp, qolyna qýatty sham alyp, toǵaidyń ishine qarai júgire jónelgen. Odan keiin qalyp qoiǵan Núsipqoja eshkimdi kórmegenin de, eshqandai dybys estimegenin de aitqan. Soǵan qaramastan, Boqaev kamera aldynda «munda bireý bar ekeni anyq» dep tabandap turyp alǵan.
Núsipqoja bergen jaýapqa sáikes, kelesi kúni tańerteń, shamamen saǵat 11:00-de olar Baým toǵaiyna qaita kelgen. Bul joly olardy birneshe «jergilikti turǵyn» men ekobelsendi kútip turǵan. Ormannyń ishine qarai bet alǵan top kesilgen jáne qulatylǵan aǵashtardy tapqan. Boqaev kamera aldynda «tabylǵan» aǵashtarǵa qatysty pikir bildirgennen keiin operatorǵa materialdy kólikte montajdaýdy tapsyrǵan. Al ózi belsendilermen birge qalyp, basqa aǵashtardy túsirýdi jalǵastyrǵan.
Kólikte otyryp, noýtbýkpen jumys istegen Núsipqoja túngi ýaqytta jalǵan qýdalaý kórinisi túsirilgen kadrlardy tańerteńgi ashýly turǵyndar qatysqan materialmen asyǵys biriktirip, tutas rolik qurastyrǵan. Túske qarai montajdalǵan «áshkereleý» videosy Boqaevqa tapsyrylyp, áleýmettik jelilerde jariialanǵan.
Ol tergeý kezinde Boqaevtyń nusqaýymen ótirik aitqanyn da moiyndady. Bastapqyda ol politsiiaǵa anonimdi aqparat berýshi ózine telefon shalǵanyn jáne qoryqqandyǵynan nómirin jasyryn qaldyrýdy ótingen dep aitqan edi. Keiin mobilograf Boqaevtyń talabymen barlyq hat-habardy birjola óshirip tastaǵan.
Mobilograftyń osyndai egjei-tegjeili jaýap berýge ne sebep bolǵany da sottyń erekshe nazaryna tústi. Núsipqoja taǵylǵan aiypty moiyndap, ózin qylmystardyń uiymdastyrýshysy emes, amalsyzdan sybailas bolǵan adam retinde sipattady.
Onyń aitýynsha, o basta Boqaev jaldaǵan advokat oǵan eshteńe aitpaýǵa keńes bergen. Núsipqojany únsiz qalýǵa úgittep, qarjylai kómek kórsetiletinine sendirgen. Atap aitqanda, jýrnalist Vadim Boreiko qarajat jinaýdy uiymdastyrǵany, jinalǵan aqshanyń Núsipqojanyń nesieleri men páteriniń aqysyn tóleý úshin áieline berilgeni aitylǵan.
Alaida bes ai ótken soń Boqaevtyń dostary budan bylai eshqandai kómek bolmaitynyn málimdegen. Onyń ústine, Boqaev ýáde bergenine qaramastan, advokat Sergei Kimniń qyzmet aqysyn tólemegen. Bul Núsipqoja úshin sońǵy tamshy bolǵan. Buǵan qosa, Boqaev mobilografqa WhatsApp-taǵy barlyq hat-habardy óshirýdi buiyrǵan. Osydan keiin Núsipqoja táýelsiz qorǵaýshy jaldap, shyndyqty aita bastaǵan.
Boqaev jaýap alý barysynda burynǵy syibailasyna ózi de suraqtar qoidy. Áýeli ol mobilografqa qysym kórsetilgen bolýy múmkin ekenin alǵa tartýǵa tyrysty. Alaida Núsipqoja muny úzildi-kesildi joqqa shyǵardy:
«Men ótirik aitpaimyn. Maǵan eshqandai qysym kórsetilgen joq, eshkim balaǵattaǵan da joq, eshkim qysym jasaǵan joq».
Odan keiin Boqaev mobilograftyń kezinde ózinen qarjylai kómek alǵanyn betine basty. Buǵan jaýap retinde Núsipqoja jol-kólik oqiǵasynan keiin berilgen 70 myń teńge bir rettik kómek bolǵanyn eske salyp:
«Sen meni zańsyz isterge aralastyrmaýyń kerek edi», – dedi.
Protsessýaldyq ýájderi taýsylǵan Boqaev endi jeke basqa qatysty kinálaýǵa kóship, Núsipqojany birinshi nekesinen týǵan qyzynan bas tartty dep aiyptaǵan.
Eger Boqaev granit taqtalardy urlaýǵa qatysy bar ekenin úzildi-kesildi joqqa shyǵarsa, Núsipqojamen áńgime barysynda bul oqiǵanyń «instsenirovka» bolǵanyn ashyq meńzei bastaǵan. Mobilograf sot zalynda Boqaevtyń jumysshysy Aqylbek kórinetin videonyń birinshi kadryn kórsetýdi usynǵanda, eks-keńesshiniń advokattary buǵan birden qarsylyq bildirip, dáleldi kórsetýge múmkindik bermedi.
Jaýap alýdyń sońynda Boqaev burynǵy mobilografyn «synyp qaldyń» dep kinálap, namysyna tiiýge tyrysqan. Alaida Núsipqojanyń jaýaby bul sózge naqty núkte qoidy.
«Eger men synyp qalatyn bolsam, Sanjar, onda alǵashqy aidyń ózinde-aq synyp qalar edim. Úshinshi kúni seniń advokatyńnan nege bas tartqanymdy óziń oilan. Ol meni emes, seni qorǵady. Óziń ýáde bergenińe qaramastan, meniń advokatymnyń aqysyn tólemegeniń sońǵy tamshy boldy. Seniń úsh advokatyń boldy, bireýin maǵan berseń bolatyn edi, biraq sen bas tarttyń. Eger sen meniń advokatymnyń aqysyn sońyna deiin tóleimin dep ýádeńde turǵanda, men de óziń aitqandai, sen úshin sońyna deiin otyrar edim», – dedi Núsipqoja.
