Foto: abai.kz
Táýelsizdik kúni qarsańynda Almatyda jýrnalist, jazýshy Qanat Tileýhannyń saiasatker, qoǵam jáne memleket qairatkeri Serikbolsyn Ábdildin týraly «Tóraǵa Ábdildin» degen derekti film kópshilikke usynyldy, dep habarlaidy Ult.kz.
Foto: Ult.kz
Qazaqstannyń Táýelsizdik jolyndaǵy kúresin baiandap, oǵan kúsh saǵan azamattyń eńbegin kórsetken derekti film saiasatkerdiń aýylynyń ásem kórinisinen, nemeresiniń, zamandastarynyń estilikterimen bastalady. Odan keiin táýelsizdikten bergi oqiǵalardy qamtylyp, sol kezdiń oqiǵalaryn baiandaidy. Derekti film aldymen «Birinshi Tóraǵa» dep atalmaq boldy deidi avtor. Alaida resmi ataýynyń basqala atalýyn bylai túsindirdi:
«Serikbolsyn Ábdildin úkimet basynda da, keiin demokratiialyq kúshter, oppozitsiianyń qatarynda, halyqtyń ortasynda da tóraǵa boldy. Film redaktory Baǵashar Tursynbaiuly gazetterdi aqtaryp otyrǵanda qazaqtyń klassik jazýshysy Ábish Kekilbaev «Qurmetti elbasy, ardaqty tórbasy» dep qaiyrylǵanyn tapty.
Biz alǵash feisbýkke jazǵan kezde negizgi aty «Birinshi Tóraǵa» bolatyn. Keiin osy «birinshi», «tuńǵysh» degen nárseni adamdardyń jarysýy, aldyǵa shyǵýy, ol kisiniń opponentti aitqandai, «birinshi men jasadym» degen siiaqty maǵynamen bailanystyrmaiyq dep sheshtik. Ol kisi táýelsiz Qazaqstannyń negizin qalaýshylardyń biri ekenin qolymyzdan kelgenshe aitqymyz keldi», – dedi film avtory Qanat Tileýhan.
Film avtorynyń sózinshe, Táýelsiz Qazaqstanǵa demokratiialyq qundylyqtardyń, institýttardyń qajet ekenin aitqan Serikbolsyn Ábdildauly bolatyn. Ol memleketti quraityn, memleketti qalyptastyratyn, memlekettiń qurylysshysy bolǵan tulǵa bolǵan.
Foto: Ult.kz
Derekti filmdi tusaýkeserge jinalǵandar jyly qabyldady. Saiasatkerdiń qyzy Gaýhar kózine jas alyp, shyǵarashylyq ujymǵa alǵys bildirdi. Al rejissser, stsenarist Qaldygúl Janybaeva derekti jasaǵan adamnyń kózqarasy unaǵanyn aitty.
«Birinshiden, film qujattarmen óte jaqsy tolyqtyrylǵan. Ekinshiden, Serikbolsyn aǵamyzdyń obrazy, kemeńger saiasatshy, memleket basshysy retindegi tulǵasy tolyq ashylǵan. Bul 90 jyldyǵy qarsańynda biz úshin úlken olja. Mundai kisilerdiń tulǵasy zaman ótken saiyn biiktei beredi. Mundai tulǵalar bizdiń qazirgi qalyptasý dáýirimizde qansha bolsa da artyq emes, – deidi rejisser Qaldygúl Janybaeva.
Atalǵan derekti filmde Ábildinniń saiasattaǵy serikteri, áriptesteri Ǵaziz Aldamjarov, Serik Ábdirahmanov Ǵalym Bainazarov, Ǵalymjan Jaqiianov, qazirgi májilis depýtaty Ermurat Bapi, jýrnalist Asylhan Mamashulynyń estelikteri baiandalady.
«Tóraǵa Ábdildin» derekti filminiń endigi kórsetilimi Astanada qalasynda josparlanyp otyr, odan keiin Youtube jelisine júktelip, kópshilikke usynylmaq.
Foto: Ult.kz
Serikbolsyn Ábdildin 1967 jyldan bastap Qazaq SSR josparlaý komitetinde biraz ýaqyt boiy jumys istedi. Keiinnen aýyl sharýashylyǵy ministrliginde basshylyq qyzmetin atqarsa, keiinnen Qazaq SSR ministrler keńesiniń Máskeýdegi ókili boldy. Al 1990 jyly HII shaqyrylymdaǵy Qazaq SSR Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty, keiin Joǵarǵy Keńes tóraǵasynyń orynbasary, 1991 jyldyń qazanynan 1993 jyly 13 jeltoqsanda Joǵarǵy Keńes taratylǵanǵa deiin onyń tóraǵasy bolǵan.
Serikbolsyn Ábdildin basshylyq etken ýaqytta Joǵarǵy Keńes 1991 jyly 16 jeltoqsanda «Qazaqstannyń memlekettik táýelsizdigi týraly» deklaratsiiany qabyldaǵan. Keiin eldegi saiasatqa qarsy bolyp, oppozitsiiaǵa ketti.
Qazaqstan kommýnistik partiiasy tóraǵasy bolǵan Ábdildin 1999 jyly 10 qańtarda kezekten tys ótken prezident sailaýyna Nazarbaevpen básekeles kandidat retinde qatysty. Sailaýdyń resmi qorytyndysy boiynsha, saiasatker az daýys jinaǵan. Biraq Ábdildin «sailaý nátijesi burmalandy» dep málimdedi.
Saiasatker 2019 jyly 31 jeltoqsanda 83 jasqa qaraǵan shaǵynda qaitys boldy.
