Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl máseleleri jóninde keńes ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Memleket basshysy elimizde jemqorlyqtyń dendep ketkenine alańdaýshylyq bildirip, bunyń qoǵamǵa qaýipti dert ekenin aitty.
– Jyl saiyn Qazaqstanda ortasha eseppen 2 myńnan astam sybailas jemqorlyqqa qatysty qylmystyq is tirkeledi. Myńnan asa adam jaýapqa tartylady. Bul – batpandap kirip, mysqaldap shyǵatyn kesel. Osy aýrýdy qazir shuǵyl túrde emdemesek, erteń kesh bolýy múmkin, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Qasym-Jomart Toqaev jemqorlyqtyń ulttyq qaýipsizdik pen memlekettiń bolashaǵyna nuqsan keltiretinin aitty. Sondyqtan, onyń tamyryna balta shaýyp, túbegeili joiý qajet. Bul dertpen bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵaryp, birlesip kúresýge shaqyrdy. Memlekette oǵan qajettiniń bári bar ekenin atap ótti.
– Birinshiden, bizde jemqorlyqqa qarsy kúreste qarý bola alatyn myqty memlekettik institýttar bar. Memlekettik apparat jumys isteý tásilin ózgertip, jemqorlyqtyń jolyn kesýi kerek. Ekinshiden, jemqorlyqpen kúres halyqtyń tabandy suranysyna ie. Ákimshilik saýalnama júrgizedi, ózim de el aralap júremin. Sonda baiqaǵanym, bizdiń qoǵam jemqorlyqpen ymyrasyz kúresýge daiyn. Úshinshiden, bizdiń eldi damytýǵa jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan josparlarymyz jemqorlyqty túbegeili joiǵan jaǵdaida ǵana júzege aspaq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy sońǵy úsh jylda 900-den astam adamnyń jemqorlyqpen ustalǵanyn, memlekettik baǵdarlamalardyń sapaly oryndalýyna osyndai oqiǵalardyń kedergi keltiretinin jetkizdi.
– Biz ekonomikany jańǵyrtýǵa, aýqymdy áleýmettik baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa qazynadan qyrýar qarjy bólemiz. Alaida, jemqorlyqtyń saldarynan memlekettik baǵdarlamalar sapasyz oryndalýda. Bul halyqty áleýmettik qorǵaý, aýyz sýmen qamtamasyz etý máseleleriniń ýaqtyly sheshilmegenin kórsetedi. Jergilikti joldardyń sapasyzdyǵy men biznestiń damýyna jemqorlyqtyń kesirinen týyndaǵan problemalar kedergi keltiredi. Azamattar biýdjettiń árbir teńgesiniń maqsatty jumsalatynyna kóz jetkizýi kerek, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Qasym-Jomart Toqaev biliktiń jemqorlyqqa qarsy is-qimyl josparynyń jeti negizgi sharasyn atap ótti.
– Birinshi – azamattardyń quqyǵyn qorǵaý. Men Konstitýtsiiaǵa sáikes ultyna, dinine, múlik jaǵdaiyna qaramastan barlyq azamattar teń degen erejeni basshylyqqa alamyn. Eshkim de zańnan biik emes. Qol astyndaǵy qyzmetkerlerdiń jemqorlyqqa qatysy bolsa, ortalyqta da, óńirlerde de birinshi basshylar tikelei jaýap beredi. Sondyqtan, keshendi aldyn alý sharalaryn qolǵa alý qajet, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev ekinshi shara retinde memleket pen azamattyq qoǵam institýttarynyń konstrýktivti áriptestigin atap, jemqorlyqpen kúreste kúshtik sharalar azdyq etetin aitty.
– Qoǵamda jemqorlyqqa múldem tózbeýshilik qalyptasýy shart. Barlyq memlekettik organdar osy baǵytta jumys isteýi kerek. Ádilet ministrligine kópshiliktiń jemqorlyqqa qatysty quqyqtyq saýatyn arttyrý jumystaryn kúsheitýdi tapsyramyn. Bilim jáne ǵylym ministrligi de balalardy erte jastan jemqorlyqqa qarsy mádeniet negizderine baýlýdy qol alǵany jón, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Úshinshi – qoǵamdyq baqylaýdy kúsheitý.
– Parlamenttiń, qoǵamdyq jáne úkimettik emes uiymdardyń, buqaralyq aqparat quraldarynyń belsendi qatysýy negizinde memlekettik sheshimderdiń ádildigin qamtamasyz etý kerek. Jer ýchaskelerin berý, balabaqshadan kezek alý siiaqty máselelerdiń bári de qoǵamdyq baqylaý negizinde júzege asýy shart. Bizde mundai jumystar úshin quqyqtyq mehanizmder bar. Árbir memlekettik organda qoǵamdyq keńes jumys isteidi. Alaida, is júzinde olardyń jumysy kóńil kónshitpei otyr. Azamattyq qoǵammen jumys isteý tásilderin túbegeili ózgertý qajet. Memlekettik apparattyń jumysyn azamattardyń talabyna sai baǵyttaý kerek, – dedi Memleket basshysy.
Tórtinshi shara – biýdjettik saiasattyń ashyqtyǵy.
– Biýdjettik úderistiń kezeńderi iaǵni, qurylýdan bastap júzege asýǵa deiingi aralyqtyń barlyǵy ashyq bolýy kerek. Azamattar qajet etpeitin taýarlar alynyp, ǵimarattar salynyp jatatyn mysaldar az emes. Tiimsiz «imidjdik» jobalar men baǵdarlamalardan bas tartý qajet. Dańǵoilyq pen ysyrapshyldyqqa jol bergen sheneýnikter qatań jazalanýy kerek. Halyqtyń qarjysy tiimsiz jumsalsa, quqyq buzýshylyqqa jol berilse, onyń jazasy aýyr bolady. Memlekettik organdar janyndaǵy uiymdar men ulttyq kompaniialar da qoǵam baqylaýynda ashyq ári túsinikti bolýy kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidenti besinshi kezekte jemqorlyqqa qarsy saiasatta óńirlerdiń rólin kúsheitý qajettigin atap ótti.
– Ákimderge aitarym, jemqorlyqty túbegeili joiý - sizderdiń jumystaryńyzdyń negizgi kórsetkishiniń biri. Oǵan sizder tikelei jaýaptysyzdar. Árbir eldi mekenniń óz biýdjetine qarai tórtinshi deńgeili biýdjet qurýdy aiaqtaý kerek. Meniń Prezident retindegi ustanymym biýdjet shyǵyndaryn josparlaýǵa, ásirese óńirlerde halyq ókilderin qatystyrý kerek. Budan el ekonomikasy damyp, tiisinshe, halyqtyń ál-aýqaty artady, – dedi Memleket basshysy.
Altynshy – memlekettik qyzmet kórsetý isindegi údemeli tsifrlandyrý.
– Memlekettik apparat qyzmet kórsetý barysynda tutynýshylarǵa beiimdelý qajet. Turmystyq jemqorlyqty joiýdyń birden bir kózi – memlekettik qyzmet kórsetýdi elektrondy nusqaǵa kóshirý. Bul jerde sheshimin tappaǵan máseleler bar. Búginde málimetter bazasynyń 33 paiyzy ǵana integratsiialanǵan. Tsifrlyq damý, qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrligi osy jumysty sapaly ári ýaqtyly aiaqtaýy qajet. Elektrondy Úkimetti damytý aiasynda azamattardyń kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi mobildi nusqada alýy úshin jappai oqytý jumystaryn damytý bizdiń basymdyǵymyz sanalady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Jetinshi mindet – memlekettik satyp alý júielerin jetildirip, bizneske ákimshilik qysymdy tómendetý.
– Búginde 25 myń uiym memlekettik satyp alýlardy júzege asyrady. Bul jemqorlyqqa qarsy baqylaýdy qiyndatady. Osyǵan bailanysty, memlekettik satyp alýlardy ortalyqtandyryp, áleýmettik saladaǵy biýdjettik mekeme basshylaryn bul mindetten bosatý kerek. Kolledjder men mektep direktoryna deiin memlekettik satyp alýǵa qatysy bar. Ortalyq memlekettik organdarda saiasi qyzmetshilerdi memlekettik satyp alýlarǵa aralastyrmaityn mehanizmder ázirleýdi tapsyramyn. Sonymen qatar memlekettik fýnktsiialardy básekelestik ortaǵa berý kerek. Bul týraly jii aitylsa da, 5 fýnktsiia ǵana jeke sektorǵa berilgen. Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary Á.Smaiylovqa jáne Ulttyq ekonomika ministrine tiisti jumystardy júrgizýdi tapsyramyn. Onyń nátijelerin maǵan 1 aidyń ishinde baiandańyzdar, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Jiyn sońynda Memleket basshysy jemqorlyq boiynsha qol astyndaǵy qyzmetkerlerdiń qylmystyq áreketteri úshin birinshi basshylardyń jaýapty bolatynyn taǵy bir márte qadap aitty.
– Eger biz jemqorlyqty túbegeili joiýdy mindet etip alsaq, menińshe, memlekettik organ basshylary mundai jaǵdaida otstavkaǵa ketýi kerek. Olardyń otstavkaǵa ketýin qabyldaýdy nemese qabyldamaýdy Memleket basshysy sheshedi. Biraq jumystan bosatý týraly aryz jazýy mindetti shara bolýy kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Úkimet pen Prezident Ákimshiligine osy jiynda kóterilgen máselelerdi sheshý úshin engizilgen usynystar negizinde jumys isteý tapsyryldy.
