Foto: Aqorda
Prezident Qasym-Jomart Toqaev elimizdegi jasandy intellektti (AI) damytý jáne retteý maqsatynda eki birdei mańyzdy zańǵa qol qoidy. Olar — «Jasandy intellekt týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń Zańy jáne «Jasandy intellekt jáne tsifrlandyrý máseleleri boiynsha keibir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań. Eki qujat ta AI salasyn damytýmen qatar, onyń qaýipsizdigi men jaýapkershiligin kúsheitýdi kózdeidi, dep habarlaidy Ult.kz.
AI endi resmi túrde “aqparattandyrý nysany” retinde tanyldy
Jańa zań jasandy intellekt júielerin aqparattandyrý nysany retinde anyqtap, ony adamnyń belgili bir mindetterin avtomattandyrýǵa arnalǵan quralǵa teńeidi. Iaǵni, AI — endi zań deńgeiinde qoǵam ómiriniń bir bóligi.
Bul ózgeris jasandy intellekt júielerin qoldanatyn menshik ieleri men paidalanýshylarǵa jaýapkershilik júkteidi. Olar:
-
júieniń qaýipsizdigi men senimdiligin qamtamasyz etýge;
-
táýekelderdi basqarýǵa;
-
tehnikalyq qoldaý men turaqtylyqty saqtaýǵa mindetti.
AI qyzmetine qatysty negizgi qaǵidattar bekitildi
Zańda jasandy intellekt júieleri myna qaǵidattar negizinde jumys isteýi tiis ekeni jazylǵan:
-
zańdylyq jáne ádilettilik
-
teńdik jáne ashyqtyq
-
túsiniktilik
-
adam igiligine basymdyq berý
-
derekterdi qorǵaý jáne qupiialylyq
-
qaýipsizdik pen qorǵanys
Bul qaǵidattar álemdik úzdik tájiribelerge sáikes keledi jáne AI-men jasalatyn protsesterdiń qoǵamǵa ziiansyz bolýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Qaýipti AI júielerine tyiym salynady
Qazaqstan aýmaǵynda keibir múmkindikterge ie jasandy intellekt túrlerin ázirleýge jáne qoldanýǵa tyiym salynady. Atap aitqanda:
-
adamdy ruqsatsyz tanýǵa arnalǵan júieler;
-
adamdardyń minez-qulqyna yqpal etetin manipýliatsiialyq algoritmder;
-
jeke derekterdi zańsyz jinaýǵa nemese zańnamany ainalyp ótýge arnalǵan tehnologiialar;
-
basqa da qoǵamǵa nemese azamattardyń quqyqtaryna qaýip tóndiretin AI júieleri.
Bul norma azamattardyń quqyǵyn qorǵaýǵa jáne quqyqtyq tártipti kúsheitýge baǵyttalǵan.
AI arqyly jasalǵan taýarlar endi mindetti túrde tańbalanady
Zań boiynsha jasandy intellekt kómegimen jasalǵan ónimder, qyzmetter jáne jumystar arnaiy belgilenýi tiis. Bul tutynýshynyń aqparattandyrylýyn qamtamasyz etedi jáne AI qoldanylǵanyn ashyq kórsetýdi talap etedi.
Ulttyq jasandy intellekt platformasy qurylady
Eń mańyzdy jańalyqtardyń biri — Qazaqstan ulttyq AI platformasyn qurady.
Platforma shekteýli merzim ishinde:
-
AI modelderin ázirleý,
-
oqytý,
-
testileý
jumystaryn júrgizýge arnalǵan biryńǵai ortalyqqa ainalady. Bul qazaqstandyq IT salasynyń damýyna serpin berip, otandyq AI ónimderiniń paida bolýyna jol ashady.
Ekinshi zań: tsifrlyq aktivter, derekterdi qorǵaý jáne aqparattyq qaýipsizdik kúsheitildi
Prezident qol qoiǵan ekinshi zań birinshi zańdaǵy normalardy qoldanystaǵy quqyqtyq aktilermen sáikestendiredi jáne basqa da mańyzdy jańalyqtardy qamtidy.
Tsifrlyq aktivterdiń ainalymy keńeidi
Endi qamtamasyz etilmegen tsifrlyq aktivterdiń ainalymy Qazaqstannyń búkil aýmaǵynda ruqsat etiledi. Buǵan deiin bul tek AHQO aýmaǵynda ǵana múmkin bolǵan.
Jeke derekterdi qorǵaý talaptary kúsheitildi
Jeke derekterdi óńdeýge beriletin kelisimniń merzimi:
-
tek derekterdi jinaý maqsatyna jetý úshin qajetti ýaqytpen shekteledi.
Tulǵa nemese onyń zańdy ókili kelisimdi kez kelgen ýaqytta qaitaryp ala alady. Bul azamattardyń jeke bas quqyǵyn qorǵaýdy kúsheitedi.
Saýda salasynda jańa talaptar engizildi
Bólshek saýda sýbektileri endi:
-
taýarlardy tańbalaý,
-
baqylaý-kassa mashinalary arqyly operatsiialardy tolyq esepke alý
mindetin oryndaidy.
Aqparattyq qaýipsizdik kúsheitildi
Kiberqaýipsizdikke qatysty qosymsha talaptar engizildi. Bul memlekettik júielerdiń, biznes nysandarynyń jáne azamattyq infraqurylymnyń qaýipsizdigin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Qazaqstan AI-dy zańnamalyq deńgeide rettegen alǵashqy elderdiń biri
Bul eki zańnyń qabyldanýy Qazaqstandy jasandy intellektti zańdy túrde rettegen alǵashqy memleketterdiń qataryna shyǵarady.
Sarapshylardyń pikirinshe, jańa quqyqtyq baza:
-
innovatsiialardy damytýǵa,
-
ekonomikanyń tsifrlanýyna,
-
otandyq IT injenerlerdiń múmkindigin keńeitýge,
-
qaýipsiz AI infraqurylymyn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Zańdardyń tolyq mátini jaqyn kúnderi baspasózde jariialanady.
