Foto: Akorda.kz
Ekijaqty kelissózder aiaqtalǵannan keiin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Resei Federatsiiasynyń Prezidenti Vladimir Pýtin buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken málimdeme jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Qazaqstan Prezidenti HHI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly sharttyń 10 jyldyǵy qarsańynda ótip jatqan Resei Prezidentiniń resmi saparynyń mán-mańyzy airyqsha ekenin atap ótti.
– Resei – Qazaqstannyń strategiialyq seriktesi jáne odaqtasy. Ortaq tarihqa, berik dostyqqa, ózara qurmet pen senimniń myzǵymas qundylyqtaryna súiene otyryp, biz kóptegen sala boiynsha ózara múddeni júzege asyrýdyń aiqyn dáleli sanalatyn memleketaralyq qatynasty jolǵa qoidyq. Osy múmkindikti paidalana otyryp, Qazaqstan Reseimen aradaǵy jan-jaqty yntymaqtastyqty odan ári nyǵaitýdy kózdeitin strategiialyq baǵytqa beiildi ekenin rastaǵym keledi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysynyń aitýynsha, kelissózder barysynda saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq yqpaldastyqqa erekshe mán berildi.
– Resei Qazaqstannyń iri saýda-ekonomikalyq seriktesi mártebesin senimdi túrde saqtap keledi. Sońǵy úsh jylda elderimiz arasyndaǵy ózara saýda kólemi 30 paiyzdan astam ósti. Byltyr taýar ainalymy, Qazaqstan statistikasy boiynsha, 27 milliard dollardy qurady. Bul – rekordtyq kórsetkish. Biyl da oń dinamika saqtalyp otyr. Segiz aidyń qorytyndysy boiynsha saýda-sattyq kólemi 17 milliard dollarǵa jetti. Jalpy, ózara taýar ainalymyn odan ári arttyrý úshin zor múmkindik bar. Osy oraida eki eldiń isker toptary arasyndaǵy bailanystardyń aitarlyqtai jandanǵany baiqalady. Reseilik kompaniialar Qazaqstan ekonomikasyndaǵy jetekshi investorlardyń bestigine kiredi. Olar jalpy 20 milliard dollardan astam investitsiia saldy. Osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ǵana Qazaqstan ekonomikasyna tartylǵan reseilik investitsiia kólemi bir milliard dollardan asty. Bul ótken jylǵy deńgeiden 20 paiyzǵa kóp. Óz kezeginde Qazaqstannyń Reseige salǵan investitsiiasynyń kólemi 6 milliard dollarǵa jetti. Bul ekijaqty protsess ekeni qýantady, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar kelissózder barysynda ózara tiimdi óndiristik kooperatsiianyń perspektivalary egjei-tegjeili qarastyryldy. Prezidenttiń aitýynsha, búginde birlesken jobalar pýly 143-ke deiin kóbeiip, jalpy investitsiia kólemi 33 milliard dollardan asty. Eki eldiń úkimetterine jobalardy sapaly iske asyrý úshin júieli jumys júrgizý tapsyryldy.
Budan bólek, eki el basshylary energetika salasyndaǵy yntymaqtastyq máselesin jáne iri munai-gaz jobalarynyń júzege asyrylý barysyn talqylady. Qasym-Jomart Toqaev ońtústik baǵyttarǵa Resei gazyn jetkizý jobasyn odan ári damytý, Qazaqstan arqyly Qytaiǵa tasymaldanatyn Resei munaiynyń tranzit kólemin ulǵaitý, sondai-aq Kaspii qubyr konsortsiýmynyń (KQK) turaqty jumysyn qamtamasyz etý mańyzdy ekenin atap ótti.
Kelissózder barysynda kólik-tranzit salasyna erekshe nazar aýdaryldy. Prezidentter eki eldiń aýmaǵy arqyly ótetin kólik dálizderin úilesimdi damytý isine kúsh salýǵa ýaǵdalasty.
Eki el basshylary buǵan deiin óziniń tiimdiligin kórsetken jyl saiynǵy óńiraralyq forým ótkizýdi jalǵastyrý qajet ekenine toqtaldy. XIX Óńiraralyq yntymaqtastyq forýmynyń negizgi taqyryby aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa arnaldy. Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha eki eldiń agroónerkásip salasyndaǵy taýar ainalymy 24 paiyzǵa artyp, 3,6 milliard dollarǵa jetti. Forým aiasynda Qazaqstan men Reseidiń aimaqtary men kásipkerleri arasynda kóptegen kelisimge qol qoiyldy. Sonymen qatar ózara tiimdi jobalardy júzege asyrý jóninde naqty bastamalar kóterildi.
Qasym-Jomart Toqaev kelissózder barysynda densaýlyq saqtaý, energetika, aýyl sharýashylyǵy, sport jáne basqa da salalardaǵy seriktestikti nyǵaitýǵa baǵyttalǵan birqatar mańyzdy qujatqa qol qoiylǵanyn jetkizdi. Memleket basshysynyń aitýynsha, atalǵan ýaǵdalastyqtardyń tolyqqandy júzege asyrylýy Qazaqstan men Resei azamattarynyń turmys sapasyn jaqsartýǵa oń septigin tigizedi.
Prezident mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy odan ári nyǵaitý máselesine arnaiy toqtaldy. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, eki eldiń mádeniet kúnderin uiymdastyrý, óner, bilim jáne ǵylym salalaryndaǵy yntymaqtastyq, ziialy qaýym arasyndaǵy bailanystardy keńeitý, sondai-aq ortaq tarihi murany saqtaý sekildi keshendi jumystar atqarylady. Taraptar Qazaqstan men Resei joǵary oqý oryndarynyń filialdaryn eki elde ashý múmkindikterin qarastyrdy.
Qasym-Jomart Toqaev pen Vladimir Pýtin aimaqtyq jáne jahandyq deńgeidegi ózekti máseleler jóninde pikir almasty. Sondai-aq olar negizgi halyqaralyq uiymdar men integratsiialyq birlestikter sheńberindegi yntymaqtastyq máseleleri boiynsha ózara túsinistik bar ekenin atap ótti.
– Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńeske jáne bizdiń Shanhai yntymaqtastyq uiymyna tóraǵalyǵymyz kezinde qoldaý kórsetkeni úshin Resei tarapyna rizashylyǵymyzdy bildiremiz. Biz óńirdiń qarqyndy damýy eki el halyqtarynyń túpki maqsattaryna sai keledi degen ortaq pikirdi ustanamyz. Qazaqstan halyqaralyq mindettemelerin berik saqtaidy jáne múddeli memlekettermen ózara tiimdi qarym-qatynasty damytýǵa beiildi, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, Vladimir Pýtinmen júrgizilgen kelissózder nátijesi Qazaqstan men Resei arasyndaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq bailanystardy jan-jaqty nyǵaitýǵa eki taraptyń da nietti ekenin rastady.
Óz kezeginde Vladimir Pýtin Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrǵany úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aityp, eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári keńeitýdiń perspektivalaryna toqtaldy.
– Búgingi kelissózder, shyn máninde, iskerlik ári konstrýktivti sipatta ótti jáne óte nátijeli boldy. Biz ekijaqty qatynastar jóninde jan-jaqty pikir almasyp, ministrlikter, vedomstvolar jáne iri kompaniia basshylarynyń Resei-Qazaqstan yqpaldastyǵynyń negizgi baǵyttary týraly baiandamalaryn tyńdadyq. Qol qoiylǵan Birlesken málimdemede jáne qabyldanǵan Qazaqstan men Reseidiń birlesken is-qimyl josparynda jan-jaqty strategiialyq seriktestikti odan ári nyǵaitýdyń asa zor mindetteri aiqyndaldy. Buǵan osy kúnderi qol qoiylǵan úkimetaralyq jáne vedomstvoaralyq qujattar yqpal etedi. Onda saiasat, qaýipsizdik, ekonomika, mádeni-gýmanitarlyq jáne yntymaqtastyqtyń basqa da kóptegen baǵyttary qamtylǵan. Sapar barysyndaǵy birlesken jumysymyzdyń nátijesi Resei men Qazaqstan arasyndaǵy kópjaqty qatynastardy halyqtarymyzdyń igiligi úshin odan ári damytýǵa yqpal etetini sózsiz, – dedi Resei Prezidenti.
Qasym-Jomart Toqaev pen Vladimir Pýtin kelissózderden keiin mynadai qujattarǵa qol qoidy:
1. Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasy arasyndaǵy XXI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly shartqa qol qoiylǵanyna on jyl tolýyna orai Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti men Resei Federatsiiasy Prezidentiniń birlesken málimdemesi;
2. Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasynyń 2024-2026 jyldarǵa arnalǵan birlesken is-qimyl jospary.
Sondai-aq Resei Prezidentiniń Qazaqstanǵa resmi sapary aiasynda kelesi qujattarǵa qol qoiyldy:
1. Qazaqstan Respýblikasynda «Kókshetaý», «Semei» jáne «Óskemen» jylý elektr ortalyqtaryn salý jobalary boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń Energetika ministrligi men Resei Federatsiiasynyń Energetika ministrligi arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
2. Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasy arasyndaǵy 2024-2026 jyldarǵa arnalǵan Dene shynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý jónindegi is-sharalar jospary;
3. Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasy keden qyzmetteri ókilderiniń qatysýymen Qazaqstan Respýblikasy Qarjy ministrliginiń Memlekettik kirister komiteti men Resei Federatsiiasy Federaldyq keden qyzmetiniń 2024-2025 jyldarǵa arnalǵan ózara is-qimyly boiynsha is-sharalardyń birlesken jospary;
4. Qazaqstan Respýblikasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý komiteti men Resei Federatsiiasy Federaldyq eńbek jáne jumyspen qamtý qyzmeti arasyndaǵy eńbek inspektsiiasy máseleleri boiynsha ózara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly memorandým;
5. Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti Is basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń Teleradiokesheni» men «Informatsionnoe telegrafnoe agentstvo Rossii» (ITAR-TASS) Federaldy memlekettik ýnitarlyq kásiporny arasyndaǵy aqparattyq seriktestik týraly kelisim.
