Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessiiasynyń ashylýynda sóilegen sózi
***
Qurmetti otyrysqa qatysýshylar!
Qazaqstan Konstitýtsiiasynyń 59-babyna sáikes jetinshi shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessiiasyn ashyq dep jariialaimyn.
Qurmetti depýtattar!
Barshańyzdy sailaýdyń aiaqtalýymen quttyqtaimyn jáne jańa quramdaǵy Májilis depýtattaryna tabys tileimin!
Ótken shaqyrylymnyń depýtattaryna oidaǵydai qyzmet atqarǵany úshin rizashylyǵymdy bildiremin.
Bes jylǵa jýyq ýaqytta Parlament qabyrǵasynda 410 zań qabyldandy.
Depýtattar ózderiniń zańǵa bastamashylyq etý quqyǵyn paidalanyp, 60-qa jýyq zań jobasyn daiyndady.
Bul – osyǵan deiingi bes shaqyrylym depýtattarynyń bastamalaryn qosa alǵannan da kóp.
Jańa depýtattar aldyńǵy áriptesteriniń osy qarqynyn saqtai otyryp, anaǵurlym jemisti jumys isteýi qajet.
Sebebi, bárimizdi zor mindetter men aýqymdy ister kútip tur.
Quramy jańǵyrǵan jańa Májilistiń qyzmetke kirisýi elimiz úshin simvoldyq máni bar eki oqiǵamen tuspa-tus keledi.
Biz qasterli Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyq mereili mejesine qadam bastyq.
Sondai-aq, qazirgi zamanǵy Qazaqstan parlamentarizmi shirek ǵasyrlyq beleske jetti.
Osy tarihi kezeńde senim mandatyna ie bolǵan depýtattar el úmitin aqtap, Otanymyzǵa adal qyzmet etedi dep kámil senemin.
Qadirli qaýym!
Ótken sailaý elimiz úshin damýdyń jańa paraǵyn ashty.
Osy mańyzdy oqiǵa memlekettiligimizdiń tuǵyry berik ekenin taǵy bir márte dáleldedi.
Qazaqstan qoǵamynyń joǵary saiasi mádenietin jáne azamattyq kemeldigin tanytty.
Barlyq óńirdegi daýys berý nátijesi memlekettiń strategiialyq baǵdaryn halqymyz jappai qoldaitynyn baiqatty.
Biz bolashaqqa senimmen bet alý úshin qajetti alǵysharttardy birge jasadyq.
Saiasi ustanymdarymyz ártúrli bolsa da, mindetimiz – bir.
Bárimizdiń ortaq maqsatymyz – Qazaqstandy qýatty elge ainaldyrý.
Májilis pen barlyq deńgeidegi máslihattardyń kóppartiialy jańa quramy qoǵamdaǵy saiasi básekeniń arta túskenin kórsetti.
Elbasy jetekshilik etetin «Nur Otan» partiiasy óziniń kóshbasshylyǵyn taǵy bir márte dáleldedi.
Halyqtyń belgili bir bóliginiń múddesin kózdeitin basqa da partiialar senim mandatyna ie boldy.
El-jurtymyz egemendigimizdiń tórtinshi onjyldyǵyna qadam basar tusta buryn bolmaǵan jańa syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyr.
Biz ǵana emes, kúlli dúnie júzi múlde jańa dáýirge bet burdy.
Órkeniettiń damý joly men álemdik qurylymnyń túp negizi túbegeili ózgeriske ushyraýda.
Aldymyzda synaqtar men syn-qaterler az bolmaidy.
Degenmen, barlyǵymyzdyń eń basty mindetimiz – pandemiianyń saldaryn eńserý.
HHI ǵasyrdyń jiyrma birinshi jyly barsha adamzat úshin betburys kezeńine ainalmaq.
Bul jyl aldaǵy onjyldyqtyń basty baǵdaryn aiqyndaidy.
Mundai kúrdeli jaǵdaida ýaqyttan utylýǵa jáne bir sátke de bosańsýǵa bolmaidy.
Jyldyń basynda sailaý ótkizý arqyly qiyndyqtarmen kúresip qana qoimai, jańǵyrýǵa jol ashyp, jańa serpinge ie boldyq.
Osy qarqyndy saqtap, baǵdarymyzdan jańylmaý óte mańyzdy.
Sondyqtan Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵynda keshendi reformalar júrgiziletin bolady.
Barlyq kúsh-jigerimizdi tiimdi memleket pen ádiletti qoǵam qurýǵa jumyldyrýymyz kerek.
Basty basymdyq – halyqtyń turmys sapasyn jaqsartyp, ál-aýqatyn arttyrý.
Jurt jasandy jetistikterdi emes, kózben kórip, qolmen ustaityn naqty nátijeni kútedi.
Halyq ekonomikalyq jáne áleýmettik baǵdarlamalardyń jemisti bolǵanyn qalaidy.
Biz osy maqsattaǵy aýqymdy jumystarǵa barlyq belsendi azamattardy tartamyz.
Olardyń árqaisysy el taǵdyryna áser etetin sheshimderdi qabyldaýǵa ózderi tikelei qatysatynyn bilgeni jón.
Ortaq iske úles qosyp jatqanyn sezinýi mańyzdy.
Men usynǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń máni osynda.
Biz ulttyń jasampazdyq áleýetin paidalanǵan jaǵdaida ǵana alǵa basyp, tabysqa jete alamyz.
Reformalardy sapaly zańdar arqyly júrgizý – uzaq merzimdi jetistikke jetýdiń basty sharty.
Men jańarǵan depýtattyq korpýs ózine júktelgen bul mindetterdi abyroimen atqarady dep senemin.
Qurmetti depýtattar!
Bizdiń strategiialyq baǵdarymyz – aiqyn.
Maqsatymyz – ozyq damyǵan elderdiń qataryna qosylý.
Damyǵan el degenimiz – eń aldymen, deni saý, bilimdi jáne baqýatty jurt.
Sondyqtan, memlekettiń basty mindeti – azamattarymyzdyń tolyqqandy damýyna, ál-aýqatynyń artýyna jáne jaily turmysyna jaǵdai jasaý.
Biz 2025 jylǵa qarai árbir azamat úshin tiimdi institýtsionaldyq jáne infraqurylymdyq orta qalyptastyramyz.
Elimizdiń uzaq merzimdi damýy Sabaqtastyq, Ádildik jáne Órleý qaǵidattaryna negizdeledi.
Kózdegen maqsatqa jetý úshin barlyq salalarda dáiekti ózgerister jasaimyz.
Ol úshin mynadai basymdyqtarǵa mán berýimiz qajet.
BIRINShI. Biz quqyqtyq memleketti damytý jáne azamattardyń bilik organdaryna senimin nyǵaitý úshin bar kúsh-jigerimizdi jumsaýymyz kerek.
Bul – óte ózekti mindet.
Soǵan orai, Memlekettik basqarýdyń jańa modelin engizý airyqsha mańyzdy.
Osy baǵyttaǵy reformalar júieni baiyppen ortalyqsyzdandyrýdy, memlekettik apparatty jańǵyrtýdy, kvazimemlekettik sektordy ońtailandyrýdy jáne barlyq úderisti tsifrlandyrýdy qamtidy.
Sol arqyly memlekettik apparat barynsha yqsham, ashyq ári tiimdi, al, sheshim qabyldaý úderisi ikemdi jáne aiqyn bolady.
Azamattardyń quqyqtary laiyqty qorǵalmasa, áleýmettik-ekonomikalyq turǵydan damý múmkin emes. Bul – aksioma, aqiqat.
Osy oraida, sot júiesiniń táýelsizdigin nyǵaita túsý úshin reformany sońyna deiin jetkizýimiz kerek.
Memleket tarapynan qolǵa alynǵan sharalarǵa jáne Joǵarǵy sot tóraǵasynyń tikelei ózi kúsh salyp jatqanyna qaramastan, sot korpýsynyń sapasyna qatysty áli de túitkilder bar.
Sot júiesi jabyq korporatsiia bolmaýǵa tiis.
Sondyqtan, sot korpýsyn edáýir jańartyp, oǵan túrli quqyq salalarynyń mamandaryn tartý kerek.
Úmitkerlerdi iriktegen kezde olardyń kásibi tájiribesimen qatar, jeke qasietterin de eskergen abzal.
Bul jumys buqaralyq aqparat quraldarynda ashyq kórsetilýge tiis.
Sondai-aq, sot qyzmeti týraly aqparat qoǵam úshin neǵurlym qoljetimdi bolǵany jón.
Quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyn da barynsha ózgertý qajet.
Bul másele jóninde Joldaýymda naqty aittym.
Biz azamattarmen ózara qarym-qatynastyń servistik modelin engizemiz.
Qoǵamdyq qaýipsizdik jańa tsifrlyq tehnologiialardy qoldaný arqyly qamtamasyz etiledi.
Parlament zań ústemdigi, adal báseke jáne jeke menshikti qorǵaý qaǵidattarynyń quqyqtyq negizin nyǵaita túsýi kerek.
Sonda bul qaǵidattar múltiksiz oryndalatyn bolady.
Búginde birqatar zańnamalyq usynystar boiynsha jumys istelip jatyr.
Degenmen, áli de kóptegen tyń bastama kóterip, zańdar qabyldaý qajet.
VTOROE. Kliýchevym instrýmentom sozdaniia silnogo i inkliýzivnogo obshestva iavliaetsia effektivnaia sotsialnaia politika.
Nesmotria na znachitelnyi progress po mnogim pokazateliam Indeksa chelovecheskogo razvitiia, Kazahstan vse je otstaet ot vedýshih stran po etomý pokazateliý.
Vysokoe kachestvo chelovecheskogo kapitala – osnova dolgosrochnoi konkýrentosposobnosti vseh gosýdarstv, vkliýchaia Kazahstan.
Mir dvijetsia v storoný «ekonomiki znanii», eto realnost.
Segodnia pokolenie Nezavisimosti po chislennosti ýje sostavliaet poloviný vseh grajdan nashei strany.
Nyneshnie deti i molodej býdýt opredeliat rynok trýda Kazahstana k 2050 godý. Imenno ot ih konkýrentosposobnosti zavisit blagopolýchie strany v býdýshem.
Vajno ponimat, chto statýs «molodoi natsii» daet nam dolgosrochnye preimýshestva.
No nýjno pravilno vospolzovatsia etimi preimýshestvami, provodit posledovatelnýiý rabotý po razvitiiý chelovecheskogo kapitala. Investitsii v molodyh liýdei, bezýslovno, mnogokratno okýpiatsia i prinesýt blago vsemý nashemý gosýdarstvý.
V poslednee vremia my prodvinýlis v reformirovanii sfery obrazovaniia.
Vmeste s tem predstoit reshit riad nakopivshihsia problem.
Nastoiatelnaia zadacha – sokratit razryv v kachestve obrazovaniia mejdý razlichnymi sotsialnymi grýppami i regionami.
Na dannom etape razvitiia trebýetsia novaia politika po pereobýcheniiý i postoiannomý sovershenstvovaniiý navykov rabotnikov.
V etih tseliah predstoit razrabotat i realizovat spetsialnyi natsionalnyi proekt.
Osoboe znachenie imeet modernizatsiia otechestvennogo zdravoohraneniia. V ýsloviiah pandemii aktýalnost etoi problemy stala ochevidnoi.
Sistema zdravoohraneniia doljna orientirovatsia na patsientov, stavit vo glavý ýgla ih interesy, zdorove i jizn.
Perehod k takoi modeli vozmojen za schet personifikatsii, vnedreniia tsifrovyh instrýmentov, rasshireniia dostýpa liýdei k kvalifitsirovannoi vrachebnoi pomoshi.
V etoi sviazi osobýiý rol igraet razvitie preventivnoi meditsiny, osnovannoi na profilaktike i rannei diagnostike zabolevanii.
Zdorovyi obraz jizni grajdan – bazovoe ýslovie formirovaniia zdorovoi natsii.
Poetomý sledýet ýdelit osoboe vnimanie massovomý i detskomý sportý, o chem ia ýje skazal v Poslanii. Hochý povtorit – eto prioritetnaia zadacha, imeiýshaia strategicheskoe znachenie.
Po moemý porýcheniiý Pravitelstvo peresmotrelo podhody k finansirovaniiý massovogo i detskogo sporta, on býdet obespechen znachitelno bolshimi resýrsami dlia razvitiia.
Eta zadacha doljna byt na kontrole depýtatov Parlamenta.
Depýtaty Parlamenta i maslihatov doljny derjat i drýgie ýpomianýtye mnoi voprosy na postoiannom kontrole v tsentre i na mestah.
Nam takje predstoit perezagrýzit politiký po sotsialnomý obespecheniiý.
Prioritetom gosýdarstva doljna byt podderjka naibolee ýiazvimyh grajdan.
Pri etom nýjno ýsilit adresnost gosýdarstvennoi pomoshi i sootvetstvýiýshie trebovaniia pri ee polýchenii.
Razrabatyvaemyi Sotsialnyi kodeks dast kompleksnyi otvet na aktýalnye voprosy etoi vajnoi sfery.
Eshe odin kliýchevoi element sotsialnoi infrastrýktýry – otechestvennaia pensionnaia sistema.
Ona doljna byt spravedlivoi, ýstoichivoi, otvechat interesam liýdei.
My zapýstili ochen vajnýiý, mojno skazat, ýnikalnýiý reformý – vozmojnost chastichnogo iziatiia i ispolzovaniia pensionnyh aktivov.
Krome togo, neobhodimo predostavit grajdanam vozmojnost ýpravliat svoimi nakopleniiami cherez razlichnye instrýmenty.
Pravitelstvo i Natsionalnyi bank razrabatyvaiýt Kontseptsiiý dalneishego razvitiia pensionnoi sistemy. Ochevidno, chto ee prakticheskaia realizatsiia potrebýet kachestvennogo zakonodatelnogo obespecheniia.
V tselom, ojidaiý ot novyh chlenov Parlamenta aktivnoi raboty po sovershenstvovaniiý sotsialnoi politiki.
TRETE. Obespechit blagopolýchie grajdan nevozmojno bez postýpatelnogo rosta natsionalnoi ekonomiki.
Pravitelstvo doljno prodoljit kontrtsiklichnýiý makroekonomicheskýiý politiký, napravlennýiý na podderjký ekonomicheskoi aktivnosti.
V ramkah sovershenstvovaniia fiskalnoi politiki predstoit provesti reviziiý Nalogovogo kodeksa s tochki zreniia ego ýprosheniia, stimýlirovaniia delovoi aktivnosti i konkýrentsii.
Neobhodimo sfokýsirovat vnimanie na podderjke malogo i srednego biznesa.
Eshe odna zadacha – sozdanie blagopriiatnyh ýslovii dlia vedeniia biznesa.
Trebýetsia razrabotat mehanizmy podderjki predprinimatelstva, osnovannye na printsipialno novoi regýliatornoi politike.
Ia ýje dal porýchenie pereiti na regýlirovanie s «chistogo lista», kotoroe znachitelno snizit izderjki po otkrytiiý i vedeniiý biznesa. Sootvetstvýiýshii Ýkaz mnoi podpisan v kontse 2020 goda.
V sootvetstvii s nim Pravitelstvom gotovitsia vajnyi zakonoproekt, kotoryi býdet vnesen v Majilis v iiýne 2021 goda.
Proshý depýtatov vsestoronne rassmotret dannyi zakonoproekt s ýchetom pojelanii predprinimatelei i obshestvennyh interesov.
Dalee. Nam nýjno ýmenshit rol gosýdarstva, kak sobstvennika i regýliatora. Sledýet prodoljit i zavershit nachatýiý ranee programmý privatizatsii, peresmotret missiiý, rol i fýnktsii kvazigosýdarstvennogo sektora.
Ýchityvaia dinamichnýiý transformatsiiý rynka trýda, neobhodimo stimýlirovat peretok rabochei sily iz nizkoprodýktivnyh v bolee proizvoditelnye sektora ekonomiki.
Dlia etogo trebýetsia zavershit pervichnýiý indýstrializatsiiý strany.
Kak ia govoril ranee, promyshlennost nashei strany doljna byt gibkoi i adaptivnoi k tekýshim izmeneniiam.
Poetomý osobýiý aktýalnost priobretaet priniatie zakona
«O promyshlennoi politike».
On ne doljen byt ramochnym. V nem sledýet predýsmotret konkretnye mery, deistvennye mehanizmy podderjki i stimýlirovaniia otechestvennogo biznesa.
Mnogie iz depýtatov nyneshnego sozyva imeiýt znachitelnyi prakticheskii opyt. Polagaiý, chto on býdet v polnoi mere zadeistvovan pri razrabotke etogo zakonoproekta.
V tselom, sistemnye preobrazovaniia býdýt prodoljeny.
My ih podrobno obsýdim na blijaishem zasedanii Vysshego soveta po reformam 29 ianvaria. Býdýt priniaty resheniia po kliýchevym napravleniiam.
Planirýetsia odobrit printsipialno novýiý Sistemý gosýdarstvennogo planirovaniia, aktýalizirovannyi Natsionalnyi plan razvitiia strany do 2025 goda, a takje novýiý kontseptsiiý gosýdarstvennogo ýpravleniia.
Ýchityvaia masshtabnost i vajnost prinimaemyh dokýmentov, potrebýetsia razrabotka sootvetstvýiýshei zakonodatelnoi bazy dlia ih realizatsii.
V sootvetstvii s moim porýcheniem Pravitelstvý predstoit do kontsa pervogo polýgodiia obespechit transformatsiiý gosprogramm v Natsionalnye proekty.
Osobo hotel by otmetit, chto v ramkah dannoi raboty neobhodimo vstroit v programmnye dokýmenty initsiativy, vyskazannye v predvybornoi platforme «Nur Otan».
Predlojennye partiei mery i podhody doljny byt priniaty v rabotý i realizovany.
Konstrýktivnye predlojeniia iz programm drýgih partii, proshedshih v Parlament, takje býdýt vnimatelno izýcheny Pravitelstvom.
TÓRTINShI. Aýmaq pen keńistik turǵysynan elimizdiń teńgerimdi damýy.
Bul rette barlyq óńirlerdi birtutas ekonomikalyq keńistik arqyly bailanystyratyn asa mańyzdy salalardy damytýǵa basa nazar aýdaramyz.
Atap aitqanda – kóliktik, energetikalyq jáne tsifrlyq infraqurylymdar.
Biz basqarylatyn ýrbanizatsiiany eskerip, damý oshaqtaryn júieli ilgeriletýge kúsh salamyz.
Óńirlerdi, qalalardy, aýdandar men aýyldardy ózara bailanystyratyn infraqurylymdy jaqsartýǵa basymdyq beriledi.
Jańa standarttarǵa sáikes 3500-den astam aýyldy jańǵyrtamyz.
Ainalasyndaǵy eldi-mekenderdiń tiregi sanalatyn árbir aýylǵa baratyn joldar men respýblikalyq mańyzy bar kúre joldar 100 paiyz jóndeledi.
Jergilikti ózin-ózi basqarýdy ári qarai jetildirý úshin biýdjettik rásimderdi jeńildetip, ókildi jáne atqarýshy organdardyń derbestigin arttyrý mańyzdy.
Osy oraida men máslihat depýtattaryna myna máseleni basa aitqym keledi.
Sizderdiń belsendi ustanymdaryńyz sailaýshylardyń múddesin qorǵaityn sapaly ári salmaqty sheshimder qabyldaýǵa yqpal etýi kerek.
Qolǵa alynǵan ózgeristerdiń jedel jáne tabysty júzege asýy jergilikti jerdegi jumystyń tiimdiligine tikelei bailanysty.
BESINShI. Qazaqstandaǵy reformalardyń basty baǵytynyń biri – saiasi jańǵyrý.
Osy jańǵyrýdyń negizgi qaǵidaty – barlyq ózgeristerdi jalpyulttyq dialog pen mámilege súienip, evoliýtsiialyq jolmen jasaý.
Byltyrǵy saiasi reformalardyń birinshi bóligi partiialarǵa jańa múmkindikter usynyp, elimizdiń demokratiialyq damýyna serpin berdi.
Ótken sailaý saiasi básekeni arttyrýǵa oń yqpal etti.
Májilis pen máslihattarǵa bilikti, abyroily adamdar keldi.
Buǵan partiialyq tizimde áielder men jastar úshin 30 paiyzdyq kvota belgileý arqyly qol jetkizdik.
Máslihat sailaýyna proportsionaldy júieni engizý partiialardyń óńirlerdegi belsendiligin arttyrdy.
Sondai-aq, azamattardy jergilikti jerdegi saiasi úderiske barynsha tartýǵa jaǵdai jasady.
Parlamenttik oppozitsiia institýty shaǵyn saiasi kúshterdiń rólin aitarlyqtai kúsheitedi.
Osylaisha, elimizdegi kóppartiialyqty damytýǵa jáne parlamentarizmdi nyǵaitýǵa edáýir serpin berdik.
Taǵy bir mańyzdy qadam – aýyl ákimderin sailaý.
Biyl jekelegen aýyldyq okrýgterde sailaý ótedi.
Biz jergilikti ózin-ózi basqarý júiesin eń tómennen bastap nyǵaitýdy kózdep otyrmyz.
Bul – óte mańyzdy másele.
Sondyqtan, aldaǵy ýaqytta aýyl ákimderin sailaǵannan keiin aýdan ákimderin sailaýǵa kóshýge bolady.
Alaida, munymen de shektelip qalmaýymyz kerek.
Saiasi júieni ornyqtyryp, sheshim qabyldaý úderisine azamattardyń yqpal etýin kúsheite túsý úshin tyń serpin qajet.
Bul baǵytta reformalardyń ekinshi bóligin ázirleý barysynda aýqymdy jumystar jasaldy.
Onda barlyq partiialardyń, sonyń ishinde keshe Parlamentke ótpei qalǵan saiasi kúshterdiń de usynystary eskerildi jáne bolashaqta da nazarymyzda bolady.
Ulttyq keńes músheleriniń jáne basqa da bedeldi sarapshylar men belsendi azamattardyń ideialary, bastamalary qamtylyp otyr.
Biz osy jolǵy sailaý naýqany karantin shekteýlerine qaramastan qanshalyqty qyzý ótkenine kýá boldyq.
Keibir partiialardyń Májilis pen máslihattarǵa ótýine sál ǵana daýys jetpei qaldy.
Olardyń árqaisysynda belgili bir salany jetik meńgergen, bilimdi, bilikti azamattar da bar.
Solar Parlamenttiń biik minberinen aitylýǵa tiis kóptegen ózekti máselelerdi der kezinde ári oryndy kóterip júr.
Osyndai partiialardyń ókilderi Parlamentke ótse, ondaǵy pikirtalasty qyzdyra túser edi, ortaq jumysqa tiimdi bolar edi.
Olar zań shyǵarý jumysynyń sapasyn arttyrýǵa da súbeli úles qosary anyq.
Sondyqtan, saiasi partiialardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5 paiyzǵa tómendetýimiz kerek. Osyndai sheshimdi qabyldaityn ýaqyt keldi, óitkeni atalǵan norma zań júzinde tirkelgen partiialardy aldaǵy sailaýlarǵa qatysýǵa yntalandyrady.
Sondai-aq, eldegi saiasi básekeniń damýyna septigin tigizedi.
Bul bastama memlekettik saiasatty júrgizý úshin halyqtyń pikirin neǵurlym kóbirek qamtyp, eskerip otyrýǵa múmkindik beredi.
Bolashaqta partiia músheleriniń tizimin jáne soǵan qatysty basqa da rásimderdi onlain formatta jasaýǵa bolady.
Osy maqsatta elektrondyq úkimettiń múmkindikterin paidalanǵan abzal.
Parlamenttiń zań shyǵarýmen qatar baqylaý fýnktsiiasy da bar ekenin bilesizder.
Onyń tiimdiligi halyqaralyq tájiribede dáleldengen.
Osy asa mańyzdy quzyretti tiimdi paidalaný qazirgi zamanǵy Qazaqstan parlamentarizminiń institýtsionaldyq negizin edáýir ornyqtyrady.
Bul meniń «Kúshti Prezident – yqpaldy Parlament – jaýapty Úkimet» dep atalatyn saiasi formýlammen úndesip jatyr.
Depýtattar halyqtyń múddesin is júzinde qorǵap, árdaiym tabandylyq tanytýǵa tiis.
ALTYNShY. Azamattyq qoǵam ókilderiniń belsendiligin arttyrý, jastar saiasatyn jetildirý jáne qaiyrymdylyq qyzmetin qoldaý.
Ózderińiz bilesizder, jyl basynda men keibir zańnamalyq aktilerge qoǵamdyq keńester qyzmeti máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly tiisti zańǵa qol qoidym.
Sol arqyly qoǵamdyq keńesterdiń ókilettigin edáýir kúsheittik.
Endi, azamattyq belsendilikti arttyrý jolynda taǵy bir mańyzdy qadam jasalady.
Bul – talqylanyp jatqan «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań.
Biz onlain-petitsiia institýtyn da zań júzinde resimdeýimiz kerek.
Bul bastamalardyń maqsaty – memleket qyzmetiniń tiimdiligin arttyrý, sheshim qabyldaýǵa azamattyq qoǵamdy tartý.
Memlekettik jastar saiasaty salasyndaǵy zańnamany jetildirý – negizgi mindettiń biri.
Úkimet 2020 jyly Jastardy qoldaý jóninde keshendi jospar qabyldady.
«Táýelsizdik urpaqtary» atty ulttyq joba, memlekettik jastar saiasaty jáne volonterlik qyzmet týraly zańdar daiyndalyp jatyr.
Depýtattar «jastardyń áleýmettik qyzmetteri» degen uǵymdy zań júzinde resimdeýi kerek.
Álemdik tájiribege sáikes Qazaqstanda «Jastardyń damý indeksin» engizgen jón.
Jergilikti atqarý organdarynyń jastar saiasatyn júzege asyrýǵa qatysty jumysy sonyń negizinde baǵalanady.
Qaiyrymdylyq qyzmetin júieli qoldaý máselesi de basty basymdyq bolyp otyr.
Bul saladaǵy yntalandyrý sharalary qarapaiym ári naqty bolýy kerek.
Soǵan sáikes qaiyrymdylyq sharalaryna jáne volonterlik jobalarǵa atsalysatyn biznes ókilderi men jeke tulǵalarǵa túrli jeńildikter berilýge tiis.
JETINShI. Bizdiń basty maqsatymyzdyń biri – adam quqyqtaryn tolyq qorǵaý.
Bul rette, azamattardyń tańdaý erkindigin barynsha qamtamasyz etý óte mańyzdy.
Álemdik tájiribede adamnyń qandai da bir sailaýǵa kelispeitinin nemese úmitkerlerdiń bárine qarsy ekenin zańdy túrde bildirý quqyǵy keńinen qalyptasqan.
Shyn máninde, balamaly pikir jáne bárine qarsy daýys berý uǵymy biz úshin de qalypty nárse bolýǵa tiis.
Sondyqtan, barlyq deńgeidegi sailaý biýlletenderine «bárine qarsymyn» degen jazý engizgen jón.
Bul bastama azamattardyń sailaý quqyǵyn qorǵaýǵa jaǵdai jasaidy.
Tańdaýy joqtyǵyn resmi kórsetýdiń ózi tańdaý emes pe?!
Taǵy bir másele – adam quqyǵyn qorǵaý salasy dáiekti túrde jetildirilýge tiis.
Ony institýtsionaldyq jáne uiymdastyrý jaǵynan nyǵaita túsýimiz qajet.
Mysaly, bizde ombýdsmen institýty bar.
Biraq, ol ázirge óziniń áleýetin tolyq kórsete almai otyr.
Sondyqtan, jaqyn arada Ombýdsmen týraly arnaýly zań qabyldaýymyz kerek.
Bul zań atalǵan institýttyń qyzmetin barlyq baǵyttar boiynsha retteidi.
Tiisti mamandar bolmasa jáne uiymdastyrý jumystary jasalmasa, ombýdsmen qyzmetin zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etý qiynǵa soǵady.
Adam quqyqtaryna bailanysty negizgi máseleler óńirlerde baiqalyp otyr.
Jergilikti biliktiń ústinen aryz-shaǵymdar kóp túsedi.
Sondyqtan ombýdsmen institýtyn, eń aldymen, aimaqtarda kúsheitý qajet.
Adam quqyǵy jónindegi ýákildiń apparatyn nyǵaitýymyz kerek.
Sonymen qatar, biz bala quqyqtaryn qorǵaý jónindegi aýqymdy máselelerdi sheshýge tiispiz.
Balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, balalar arasyndaǵy sýitsid pen býllingtiń aldyn alý úshin memlekettik baqylaýdy kúsheitip, tiimdi tetikterdi qarastyrǵan jón.
Erekshe kútimge muqtaj balalardyń inkliýzivti damýy máselesin nazardan tys qaldyrmaýymyz kerek.
Bilim berý mekemelerindegi tiisti qyzmetterdiń tiimdiligin arttyrý úshin normativtik baza qalyptastyrý – kezek kúttirmeitin máseleniń biri.
Áleýmettik mańyzy joǵary osyndai máselelerdi sheshý memlekettik organdardyń ǵana mindeti emes.
Oǵan búkil azamattyq qoǵamnyń atsalysýy qajet ekenin bárimiz túsinýge tiispiz.
Qurmetti depýtattar!
Usynylǵan bastamalar – qazir kún tártibinde turǵan uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomikalyq, saiasi reformalardyń bir bóligi ǵana.
Onyń kóptegen baǵyty boiynsha qajetti zań jobalary talqylanyp jatyr.
Depýtattar bul jumysqa belsene qatysyp, Úkimetpen syndarly qarym-qatynas ornatýy qajet dep sanaimyn.
Meniń negizgi ustanymym – qoǵamdaǵy barlyq ózekti máseleler, eń aldymen, Parlamentte talqylanýǵa tiis.
Qoǵam ókilderi men sarapshylar zań jobalaryn daiyndaý isine barynsha atsalysýy kerek.
Azamattardyń narazylyǵyn týǵyzýy múmkin daýly máseleler boiynsha tiimdi keri bailanys ornatý – basty talaptyń biri.
Parlamenttiń aldynda mańyzdy eki mindet tur.
Bul – sapaly zańdar qabyldaý jáne ózekti máselelerdiń sheshimin tabatyn ortalyqqa ainalý.
Jalpy, elimizdiń zańnama júiesin keshendi túrde jetildirý kerek.
Zań normalaryn ázirleý barysynda bireýlerdiń jeke múddesine bola lobbi jasaýdy túp-tamyrymen joiý qajet.
Sizder, eń aldymen, sailaýshylardyń suranysyn basshylyqqa alyp, táýekel men qaterdiń bárin de saralaýǵa tiissizder.
Depýtattar árdaiym qoǵam tynysyn ańǵaryp, tamyryn dóp basa bilgeni jón.
Parlament – el múddesi úshin aianbai qyzmet etetin qainaǵan jumys ortasy.
Halqymyz bizden oń ózgerister kútetinin árdaiym este ustaǵan abzal.
Sondyqtan, sheshim qabyldaý kezinde asqan jaýapkershilik tanytýlaryńyz qajet.
Barlyq josparymyz jemisti júzege asýy úshin bir kisidei jumylyp, eńbek etýimiz kerek.
Biz kez-kelgen qiyndyqty jeńip, biik belesterge birge shyǵamyz!
Ádiletti ári órkendegen Qazaqstandy birge quramyz!
Qasterli qundylyqtarymyzdy kózdiń qarashyǵyndai saqtap, kemel keleshekke birge qadam basamyz!
Barshańyzǵa taǵy da zor tabys tileimin!
Otanymyzdyń jarqyn bolashaǵy Sizderdiń jetistikterińizge tikelei bailanysty.
Búkil halyq Sizderge úlken úmitpen qarap otyr.
Osy úmitti abyroimen aqtaisyzdar dep senemin.
Yqylastaryńyzǵa raqmet!
