Foto: Akorda.kz
Shaǵyn jáne keńeitilgen quramda ótken ekijaqty kelissózderdiń qorytyndysy boiynsha Qasym-Jomart Toqaev pen Frank-Valter Shtainmaier buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken málimdeme jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqorda resmi saityna silteme jasap.
Memleket basshysy óz sózinde shaqyrýyn qabyl alyp, Qazaqstanǵa arnaiy saparmen kelgeni úshin Germaniia Prezidenti Frank-Valter Shtainmaierge rizashylyǵyn bildirdi. Sondai-aq búgingi kelissózderde ekijaqty bailanystardy nyǵaitý joldary talqylanyp, ózekti halyqaralyq máseleler jóninde pikir almasqanyn atap ótti.
– Biyl Qazaqstan men Germaniia arasynda diplomatiialyq qatynas ornaǵanyna 31 jyl toldy. Osy ýaqyt ishinde joǵary deńgeidegi saiasi dialog qalyptasty. Ózara tiimdi saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq yntymaqtastyq qarqyndy damýda. Mádeni-gýmanitarlyq bailanystardyń aiasy keńeidi. Seriktestikti jandandyrý úshin áleýetimiz mol ekenin atap ótkim keledi. Atap aitqanda, Mańǵystaýdaǵy jasyl sýtegin óndirýge arnalǵan birlesken jobanyń mańyzy zor. Nemistiń ozyq tehnologiiasy men tájiribesi negizinde kásibi mamandar daiyndaý qajet. Osy rette Aqtaýda Qazaq-nemis injiniring institýty ashylady. Bul jobalar eki eldiń stýdentteri men mamandary arasynda tájiribe almasýǵa jol ashady. Ekonomikany, óndiris salasyn bilikti kadrlarmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident eki eldiń qarym-qatynasyn nyǵaitýda mádeni-gýmanitarlyq bailanys salasy mańyzdy ról atqaratynyn atap ótti.
– Elimizde nemis ultynyń 226 myń ókili ómir súredi. Olar Qazaqstandy órkendetýge eleýli úles qosyp keledi. Germaniiada 1 millionnan astam burynǵy otandastarymyz turady. Bul – halyqtarymyz arasyndaǵy dostyqty nyǵaita túsetin «altyn kópir». Biz osy saladaǵy yqpaldastyqty tereńdetýge niettimiz, – dedi Memleket basshysy.
Memleket basshysynyń aitýynsha, Qazaqstan – Germaniianyń Ortalyq Aziiadaǵy negizgi ekonomikalyq áriptesi. Germaniianyń Ortalyq Aziia elderimen alys-berisiniń 83 paiyzy bizdiń elge tiesili. Byltyr ekijaqty saýda-sattyq shamamen 10 milliard dollar boldy. Qazaqstan Germaniianyń basty 50 ekonomikalyq seriktesiniń qataryna kiredi. Sondai-aq osy eldi munaimen qamtamasyz etip otyrǵan negizgi tórt memlekettiń biri sanalady.
Budan bólek, Prezident «Tehnologiialardy shikizatqa almastyrý» formýlasyna negizdelgen qatynas eki tarap úshin de nátijeli bolady dep sanaitynyn málimdedi.
– Qazaqstan Germaniia ekonomikasyn energiiamen jáne qajetti shikizatpen turaqty qamtamasyz ete alady. Bul qazirgi kúrdeli geosaiasi jáne geoekonomikalyq kezeńde asa mańyzdy. Germaniia tarapynyń ótinishi boiynsha Shvedt qalasyndaǵy munai óńdeý zaýytyna Qazaqstan munaiyn jóneltý – sonyń naqty mysaly. Josparlanǵan sharalardy tiimdi júzege asyrý úshin Shtainmaier myrzamen talqylanǵan birneshe máseleni sheshý qajet. Sonyń biri – kólik-logistika bailanysyn kúsheitý. Búginde «Orta dáliz» dep atalatyn Transkaspii halyqaralyq kólik baǵytynyń mańyzy artyp keledi. Biz muny kezdesý barysynda erekshe atap óttik. Orta dálizdiń negizgi bóligi Mańǵystaý oblysy arqyly ótedi. Shtainmaier myrza Batys elderi basshylarynyń ishinde osy óńirge birinshi bolyp barǵaly otyr. Biz kólik-logistika infraqurylymyn damytý qajettigine basa nazar aýdardyq. Bul salanyń keleshegi zor. Qazir Eýropa Odaǵynda «Global Gateway» strategiiasy júzege asyrylyp jatyr. Sonyń aiasynda qolǵa alynǵan bastamalarǵa Qazaqstan jobalaryn engizý máselesin talqyladyq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident baspasóz málimdemesinde halyqaralyq kún tártibine qatysty oi-pikirin bildirdi.
– Álemdegi túrli saiasi, ekonomikalyq shielenister elimizdi alańdatyp otyr. Árine, barlyq túitkil halyqtardyń, bolashaq urpaqtyń igiligi úshin beibit jolmen sheshilýge tiis. Ózderińizge málim, buǵan deiin Qazaqstan daýlasqan taraptardy bitimge shaqyrdy. Olarǵa kelissóz júrgizý úshin beitarap alań usyndy. Elimiz daýlardy diplomatiialyq jolmen sheshý isine belsene atsalysýǵa daiyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Óz kezeginde Germaniianyń Federaldy Prezidenti Frank-Valter Shtainmaier Qazaqstanǵa memlekettik saparmen kelýge shaqyrǵany jáne qurmet kórsetkeni úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aitty.
– Siz Germaniia men Qazaqstan arasyndaǵy uzaqmerzimdi qarym-qatynas jóninde aittyńyz. Shyn máninde, bizdiń bailanystarymyz berik. Byltyr eki eldiń arasynda diplomatiialyq qarym-qatynas ornaǵanyna 30 jyl toldy. Osy ýaqyt aralyǵynda yntymaqtastyǵymyz nyǵaia tústi. Buǵan Qazaqstanda ómir súretin nemis diasporasy jáne Germaniia Federativti Respýblikasyna Qazaqstannan kóship kelgen bir millionǵa jýyq nemister úles qosty. Olar elderimiz arasyndaǵy qarym-qatynasty jandandyrdy. Osy sapar arqyly eki el arasyndaǵy jan-jaqty bailanystarǵa qatysty ustanymdarymyz ortaq ekenin jetkizgim keledi. Ózińiz atap ótkendei, qazirgi kúrdeli halyqaralyq jaǵdaida Qazaqstanmen jáne Ortalyq Aziia elderimen seriktestikti keńeitip, qarym-qatynasymyzdy nyǵaitýdy kózdep otyrmyz, – dedi Frank-Valter Shtainmaier.
Germaniia Prezidenti óz sózinde eki el arasyndaǵy saýda-ekonomikalyq, investitsiialyq jáne mádeni-gýmanitarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqtyń múmkindikterine keńirek toqtaldy.
