Ekijaqty shaǵyn jáne keńeitilgen kelissózder qorytyndysy boiynsha Qasym-Jomart Toqaev pen Aleksandr Lýkashenko Buqaralyq aqparat quraldary ókilderi úshin birlesken baspasóz máslihatyn ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Jýrnalister aldynda sóilegen Memleket basshysy Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy tabysty ári tiimdi yntymaqtastyqtyń negizin Elbasy Nursultan Nazarbaev pen Aleksandr Lýkashenko qalaǵanyn atap ótip, Belarýs kóshbasshysynyń bul sapary eki el arasyndaǵy strategiialyq seriktestiktiń jalǵasy sanalatynyn aitty.
Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Lýkashenkonyń TMD keńistigindegi eń tájiribeli saiasatkerlerdiń biri ekenine toqtalyp, sońǵy jarty jyldyń ishinde onymen úshinshi ret resmi kezdesip otyrǵanyn jáne bul eki taraptyń da yntymaqtastyqty ózara tereńdetýge jáne damytýǵa degen umtylysyn kórsetetinine nazar aýdardy.
Memleket basshysy taraptardyń ekijaqty kelissózder qorytyndysy boiynsha yntymaqtastyqtyń birqatar mańyzdy baǵyttaryna, eń aldymen, saýda-ekonomika salasyna qatysty ortaq pikirge kelgenin aitty.
– Byltyr ózara saýda kólemi shamamen 800 million dollar boldy. Bul – jaqsy úrdis, biraq jetkilikti emes. Sondyqtan bul jumys keleshekte de jalǵasyn tabady dep úmittenemiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidenti taýar ainalymyn jáne jetkiziletin taýarlar sanyn ulǵaitý úshin eki el Úkimetteri arasynda Arnaiy uzaqmerzimdi jospardy ázirleý jóninde ýaǵdalastyqqa qol jetkizilgenin habarlady jáne Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń múmkindikterin paidalanýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
Qasym-Jomart Toqaev brifingke qatysýshylardyń nazaryn Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy ózara ónerkásiptik is-qimyldardy kúsheitý týraly kelisimge aýdardy.
– Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda Belarýs kapitalynyń qatysýymen 340-qa jýyq kásiporyn jumys isteidi. 8 birlesken kásiporyn iri ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵy tehnikasyn shyǵarýmen ainalysady, – dedi Memleket basshysy.
Memleketterdiń geografiialyq erekshelikterine toqtalǵan Qasym-Jomart Toqaev eki eldiń ózara qarym-qatynastarynda mańyzdy ról atqaratyn kólik-tranzittik is-qimyldary jóninde aitty.
– Eger Qazaqstan Aziiaǵa ashylǵan qaqpa bolsa, Belarýs - Eýropaǵa salynǵan kópir. Sondyqtan elderimizdiń «Bir beldeý, bir jol» jahandyq bastamasynyń bir bóligi bolýy beker emes. Onyń júzege asyrylýy saýda-ekonomikalyq bailanystarymyzǵa tyń serpin beredi, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Birikken kólik-logistikalyq kompaniianyń jumysyn oń baǵalady. Qazaqstan men Belarýs bul kásiporynnyń aktsionerleri sanalady. Prezidenttiń aitýynsha, kompaniianyń sońǵy úsh jyl ishindegi qyzmetiniń nátijesinde Qazaqstan men Belarýs arqyly Qytai – Eýropa – Qytai baǵyty boiynsha konteinerlik temir jol tasymaly shamamen 6,5 esege artqan.
Memleket basshysy Nazarbaev Ýniversitetiniń, «Astana Hub» halyqaralyq IT-startaptar tehnoparkiniń, Minskidegi joǵary tehnologiialar parkiniń tabysty qyzmetin úlgi ete otyryp, IT salasyndaǵy ózara yntymaqtastyqtyń áleýetin atap ótti. Sondai-aq qarjy salasyna qatysty «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy aiasynda yqpaldastyq ornatýdy usyndy.
Qazaqstan Prezidenti eki memlekettiń óńirler arasyndaǵy ekonomikalyq bailanystardy damytýǵa nietti ekenin málimdedi.
– Bul úshin Óńiraralyq yntymaqtastyq forýmyn ótkizýdiń perspektivalaryn qarastyrý máselesi usynyldy. Búginde Qazaqstan men Belarýs mundai tájiribeni ózge memlekettermen yqpaldastyqta júzege asyryp otyrǵandyqtan, óńirler deńgeiinde de yntymaqtastyǵymyz tabysty bolady dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy eki el arasyndaǵy mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy, ǵylym jáne bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytý mańyzdy dep sanaitynyn aitty.
Prezident kelissózder barysynda Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 75 jyldyǵyn atap ótý máselesi de kóterilgenin atap ótti.
– Sol surapyl jyldary barlyq keńes halqy siiaqty qazaq-belarýs halyqtary da nemis basqynshylaryna tize qosyp qarsy shyqty. Basqynshylar áskeriniń alǵashqy soqqysyn qabyldaǵan Belarýs eń aýyr shyǵynǵa ushyrady. Biz ákelerimizdiń eren erligin umytýǵa haqymyz joq. Qaza tapqan jaýyngerlerdiń rýhyna taǵzym etýge mindettimiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Prezident kelissózder barysynda óńirlik jáne jahandyq kún tártibindegi ózekti máseleler jóninde pikir almasqanyn aitty.
– Búginde Qazaqstan men Belarýstiń álemdegi ahýaldyń damýyna qatysty kózqarastary ortaq jáne ony birdei baǵalaidy. Sondai-aq eki el BUU, TMD, UQShU, ShYU, EQYU jáne Eýraziialyq ekonomikalyq odaq siiaqty túrli halyqaralyq qurylymdar aiasynda konstrýktivti yntymaqtastyq ornatqan. Belarýs eli Dúniejúzilik saýda uiymyna kirgen kezde bizdiń kórsetken qoldaýymyz ózara tiimdi is-qimyldardyń dáleli bolyp sanalady, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Sóz sońynda Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Lýkashenkonyń sapary ózara senim men túsinistik rýhynda ótkenin aityp, qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar men qabyldanǵan sheshimder eki el halyqtarynyń igiligine qyzmet etetine senim bildirdi.
