ەكٸجاقتى شاعىن جەنە كەڭەيتٸلگەن كەلٸسسٶزدەر قورىتىندىسى بويىنشا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن الەكساندر لۋكاشەنكو بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن بٸرلەسكەن باسپاسٶز مەسليحاتىن ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
جۋرناليستەر الدىندا سٶيلەگەن مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن بەلارۋس اراسىنداعى تابىستى ەرٸ تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزٸن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن الەكساندر لۋكاشەنكو قالاعانىن اتاپ ٶتٸپ, بەلارۋس كٶشباسشىسىنىڭ بۇل ساپارى ەكٸ ەل اراسىنداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸڭ جالعاسى سانالاتىنىن ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ الەكساندر لۋكاشەنكونىڭ تمد كەڭٸستٸگٸندەگٸ ەڭ تەجٸريبەلٸ ساياساتكەرلەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸنە توقتالىپ, سوڭعى جارتى جىلدىڭ ٸشٸندە ونىمەن ٷشٸنشٸ رەت رەسمي كەزدەسٸپ وتىرعانىن جەنە بۇل ەكٸ تاراپتىڭ دا ىنتىماقتاستىقتى ٶزارا تەرەڭدەتۋگە جەنە دامىتۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن كٶرسەتەتٸنٸنە نازار اۋداردى.
مەملەكەت باسشىسى تاراپتاردىڭ ەكٸجاقتى كەلٸسسٶزدەر قورىتىندىسى بويىنشا ىنتىماقتاستىقتىڭ بٸرقاتار ماڭىزدى باعىتتارىنا, ەڭ الدىمەن, ساۋدا-ەكونوميكا سالاسىنا قاتىستى ورتاق پٸكٸرگە كەلگەنٸن ايتتى.
– بىلتىر ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸ شامامەن 800 ميلليون دوللار بولدى. بۇل – جاقسى ٷردٸس, بٸراق جەتكٸلٸكتٸ ەمەس. سوندىقتان بۇل جۇمىس كەلەشەكتە دە جالعاسىن تابادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ تاۋار اينالىمىن جەنە جەتكٸزٸلەتٸن تاۋارلار سانىن ۇلعايتۋ ٷشٸن ەكٸ ەل ٷكٸمەتتەرٸ اراسىندا ارنايى ۇزاقمەرزٸمدٸ جوسپاردى ەزٸرلەۋ جٶنٸندە ۋاعدالاستىققا قول جەتكٸزٸلگەنٸن حابارلادى جەنە ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن پايدالانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بريفينگكە قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن قازاقستان مەن بەلارۋس اراسىنداعى ٶزارا ٶنەركەسٸپتٸك ٸس-قيمىلداردى كٷشەيتۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە اۋداردى.
– قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا بەلارۋس كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 340-قا جۋىق كەسٸپورىن جۇمىس ٸستەيدٸ. 8 بٸرلەسكەن كەسٸپورىن ٸرٸ ٶنەركەسٸپ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋمەن اينالىسادى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
مەملەكەتتەردٸڭ گەوگرافييالىق ەرەكشەلٸكتەرٸنە توقتالعان قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكٸ ەلدٸڭ ٶزارا قارىم-قاتىناستارىندا ماڭىزدى رٶل اتقاراتىن كٶلٸك-ترانزيتتٸك ٸس-قيمىلدارى جٶنٸندە ايتتى.
– ەگەر قازاقستان ازيياعا اشىلعان قاقپا بولسا, بەلارۋس - ەۋروپاعا سالىنعان كٶپٸر. سوندىقتان ەلدەرٸمٸزدٸڭ «بٸر بەلدەۋ, بٸر جول» جاھاندىق باستاماسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ بولۋى بەكەر ەمەس. ونىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىمىزعا تىڭ سەرپٸن بەرەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸرٸككەن كٶلٸك-لوگيستيكالىق كومپانييانىڭ جۇمىسىن وڭ باعالادى. قازاقستان مەن بەلارۋس بۇل كەسٸپورىننىڭ اكتسيونەرلەرٸ سانالادى. پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, كومپانييانىڭ سوڭعى ٷش جىل ٸشٸندەگٸ قىزمەتٸنٸڭ نەتيجەسٸندە قازاقستان مەن بەلارۋس ارقىلى قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتى بويىنشا كونتەينەرلٸك تەمٸر جول تاسىمالى شامامەن 6,5 ەسەگە ارتقان.
مەملەكەت باسشىسى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ, «Astana Hub» حالىقارالىق IT-ستارتاپتار تەحنوپاركٸنٸڭ, مينسكٸدەگٸ جوعارى تەحنولوگييالار پاركٸنٸڭ تابىستى قىزمەتٸن ٷلگٸ ەتە وتىرىپ, IT سالاسىنداعى ٶزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ ەلەۋەتٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق قارجى سالاسىنا قاتىستى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى اياسىندا ىقپالداستىق ورناتۋدى ۇسىندى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ ەكٸ مەملەكەتتٸڭ ٶڭٸرلەر اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋعا نيەتتٸ ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
– بۇل ٷشٸن ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىن ٶتكٸزۋدٸڭ پەرسپەكتيۆالارىن قاراستىرۋ مەسەلەسٸ ۇسىنىلدى. بٷگٸندە قازاقستان مەن بەلارۋس مۇنداي تەجٸريبەنٸ ٶزگە مەملەكەتتەرمەن ىقپالداستىقتا جٷزەگە اسىرىپ وتىرعاندىقتان, ٶڭٸرلەر دەڭگەيٸندە دە ىنتىماقتاستىعىمىز تابىستى بولادى دەپ سەنەمٸن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ەكٸ ەل اراسىنداعى مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى, عىلىم جەنە بٸلٸم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ دامىتۋ ماڭىزدى دەپ سانايتىنىن ايتتى.
پرەزيدەنت كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭٸستٸڭ 75 جىلدىعىن اتاپ ٶتۋ مەسەلەسٸ دە كٶتەرٸلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– سول سۇراپىل جىلدارى بارلىق كەڭەس حالقى سيياقتى قازاق-بەلارۋس حالىقتارى دا نەمٸس باسقىنشىلارىنا تٸزە قوسىپ قارسى شىقتى. باسقىنشىلار ەسكەرٸنٸڭ العاشقى سوققىسىن قابىلداعان بەلارۋس ەڭ اۋىر شىعىنعا ۇشىرادى. بٸز ەكەلەرٸمٸزدٸڭ ەرەن ەرلٸگٸن ۇمىتۋعا حاقىمىز جوق. قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردٸڭ رۋحىنا تاعزىم ەتۋگە مٸندەتتٸمٸز, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ٶڭٸرلٸك جەنە جاھاندىق كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەر جٶنٸندە پٸكٸر الماسقانىن ايتتى.
– بٷگٸندە قازاقستان مەن بەلارۋستٸڭ ەلەمدەگٸ احۋالدىڭ دامۋىنا قاتىستى كٶزقاراستارى ورتاق جەنە ونى بٸردەي باعالايدى. سونداي-اق ەكٸ ەل بۇۇ, تمد, ۇقشۇ, شىۇ, ەقىۇ جەنە ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق سيياقتى تٷرلٸ حالىقارالىق قۇرىلىمدار اياسىندا كونسترۋكتيۆتٸ ىنتىماقتاستىق ورناتقان. بەلارۋس ەلٸ دٷنيەجٷزٸلٸك ساۋدا ۇيىمىنا كٸرگەن كەزدە بٸزدٸڭ كٶرسەتكەن قولداۋىمىز ٶزارا تيٸمدٸ ٸس-قيمىلداردىڭ دەلەلٸ بولىپ سانالادى, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
سٶز سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ الەكساندر لۋكاشەنكونىڭ ساپارى ٶزارا سەنٸم مەن تٷسٸنٸستٸك رۋحىندا ٶتكەنٸن ايتىپ, قول جەتكٸزٸلگەن ۋاعدالاستىقتار مەن قابىلدانعان شەشٸمدەر ەكٸ ەل حالىقتارىنىڭ يگٸلٸگٸنە قىزمەت ەتەتٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
