Qasym-Jomart Toqaev pen Rejep Taiip Erdoǵan eki el arasyndaǵy qarym-qatynastardy «keńeitilgen strategiialyq seriktestik» deńgeiine kóterý týraly sheshim qabyldady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Túrkiia Prezidentiniń rezidentsiiasynda resmi delegatsiia músheleriniń qatysýymen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Prezident Rejep Taiip Erdoǵan kelissóz ótkizdi.
Taraptar Qazaqstan men Túrkiia arasyndaǵy strategiialyq seriktestikti odan ary damytýdyń perspektivalaryn jan-jaqty talqylady. Saýda-ekonomikalyq, investitsiialyq jáne mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy nyǵaitýǵa erekshe kóńil bólindi.
Sonymen qatar memleketter basshylary ǵalamdyq jáne aimaqtyq ózekti máselelerdi qarastyryp, halyqaralyq qurylymdardaǵy ózara yntymaqtastyqty talqylady.
Qasym-Jomart Toqaev túrik elinde kórsetilgen qurmet pen qonaqjailyǵy úshin Rejep Taiip Erdoǵanǵa rizashylyǵyn bildirdi. Sonymen qatar baýyrlas túrik jerine aiaq basqanda árdaiym óz úiimizge kelgendei sezinetindigimizdi, Qazaqstan atajurt bolsa, Anadoly ekinshi otanymyz dep biletindigimizdi jetkizdi.
– Búginde Túrkiia saiasi, áleýmettik-ekonomikalyq jáne mádeni-gýmanitarlyq damýda orasan tabystarǵa qol jetkizdi. Óńirlik jáne jahandyq mańyzy zor máselelerdi sheshýdegi belsendiligi men tabandylyǵy arqyly álemdik sahnada laiyqty orynǵa ie boldy. Osy tusta, qadirli Rejep myrza, qýatty Túrkiia eliniń armanyn arqalaǵan saiasatker retinde eńbegińizdiń árdaiym jemisti bolýyna tilektespin. Túrkiia – Qazaqstannyń Eýraziia qurlyǵyndaǵy eń mańyzdy ári senimdi seriktesteriniń biri. Elderimiz arasyndaǵy ortaq tarih pen rýhani muraǵa negizdelgen qarym-qatynastarymyz búginde óristep, strategiialyq seriktestik deńgeiinde ilgerilep keledi. Qazaq halqynyń «Bailyqtan artyq dostyq bar, dostyqtan artyq bailyq joq» degen ulaǵatty sózderi Sizdiń shynaiy dosymyz, tilektes baýyrymyz ekenińizdi aishyqtaidy, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezidenti eki el arasyndaǵy diplomatiialyq qatynastarǵa 30 jyl tolǵanyn atap ótip, qazirgi tańda Túrkiia Qazaqstannyń jetekshi saýda seriktesteriniń birine ainalǵanyn aitty.
Qasym-Jomart Toqaev myzǵymas dostyqqa, tatý baýyrlastyq pen strategiialyq yqpaldastyqqa negizdelgen Qazaqstan men Túrkiia arasyndaǵy kópjaqty bailanystardyń qarqyndy damyp kele jatqanyna arnaiy toqtaldy.
– Túrkiia – Qazaqstannyń negizgi 5 saýda seriktesiniń biri. Alys-berisimiz jyldan jylǵa artyp keledi. Mysaly, 2021 jyly 5 milliard dollarǵa jetken. Osy qarqyndy azaitpai, saýda-sattyqty 10 milliard dollarǵa jetkizýimiz kerek. Budan bólek, Túrkiia Qazaqstannyń eń iri 10 investorynyń qatarynda. Ekonomikamyzǵa 4 milliard dollardan astam investitsiia quidy. Qazaqstannyń Túrkiiaǵa salǵan kapitaly – 1 milliard dollardan astam. Sońǵy eki jylda Qazaqstanda 16 investitsiialyq joba júzege asyryldy.
Qazir 10 jańa joba pysyqtalyp jatyr. Qazaqstanda jasyl ekonomika, IT-tehnologiia, ǵarysh, óndiris siiaqty salalar tolyq igerilmegen. Sizderdi osy salalarda birlese jumys isteýge shaqyramyn.
Biz túrik investorlarynyń barlyq bastamasyn qoldaýǵa jáne olarǵa qolaily jaǵdai jasaýǵa daiynbyz. Men erteń Túrkiianyń iri investorlarymen kezdesetin boldym. Onda investitsiialyq yntymaqtastyqty damytýdyń joldaryn talqylaimyz. Kezdesýdiń qorytyndysy boiynsha birqatar kommertsiialyq kelisim-sharttarǵa qol qoiylady. Olardyń jalpy somasy 1 milliard dollar bolmaq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Túrkiia Prezidenti eki el arasyndaǵy qarym-qatynasty jańa deńgeige kóterýge ázir ekenin atap ótip, Qazaqstanda júrgizilip jatqan reformalardy qoldaitynyn aitty.
– Biz áriptestigimizdi keńeitilgen strategiialyq seriktestik deńgeiine kóterdik. Túrkiia men Qazaqstan – ortaq tarih, til, din jáne mádeni qundylyqtardan qýat alǵan ári myqty bailanys ornatqan baýyrlas memleketter. Biz Túrkiia eli Qazaqstannyń turaqtylyǵy men tynyshtyǵyna erekshe kóńil bólemiz. Sizdiń Jańa Qazaqstandy qurý jolyndaǵy kúsh-jigerińiz ben tabandylyǵyńyzdy qurmetteimin. Osy baǵyttaǵy aýqymdy reformalaryńyzdy qoldaimyn, – dedi Rejep Taiip Erdoǵan.
Kelissóz barysynda óńdeý jáne qaita óńdeý ónerkásibi, qurylys salasyndaǵy jáne agroónerkásip keshenindegi birlesken investitsiialyq jobalardy júzege asyrý, kólik-tranzittik seriktestikti nyǵaitý, Transkaspii halyqaralyq kólik baǵdarynyń áleýetin tolyq paidalaný máseleleri keńinen talqylandy. Tsifrlandyrý jáne ozyq tehnologiialar, týrizm jáne bilim berý salalaryndaǵy ózara yqpaldastyqqa nazar aýdaryldy. Sondai-aq Túrkiia tarapyna irgeli tehnikalyq ýniversitetteriniń filialdaryn Qazaqstanda ashýǵa usynys aityldy.
Sóz sońynda prezidentter kelissóz nátijelerin eki el arasyndaǵy san qyrly qatynastardy keńeitilgen strategiialyq seriktestik deńgeiine kóterýdiń birden-bir múmkindigi retinde atap ótti.
Kelissóz qorytyndysy boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev pen Túrkiia Respýblikasynyń Prezidenti Rejep Taiip Erdoǵan keńeitilgen strategiialyq seriktestik týraly birlesken málimdemege qol qoidy.
Sonymen birge memleketter basshylarynyń qatysýymen resmi delegatsiialardyń músheleri mynadai qujattarǵa qol qoidy:
1. Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministrligi men Túrkiia Respýblikasynyń Prezidenti janyndaǵy memlekettik arhivter basqarmasy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly hattama.
2. Qazaqstan respýblikasy Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrligi men Túrkiia Respýblikasy Prezidentiniń apparaty janyndaǵy kommýnikatsiia basqarmasy arasyndaǵy BAQ salasy boiynsha yntymaqtastyq týraly memorandým.
3. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Túrkiia Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy halyqaralyq quramdastyrylǵan júk tasymaldary týraly kelisim.
4. Qazaqstan Respýblikasy men Túrkiia Respýblikasy arasyndaǵy kórsetiletin qyzmetter saýdasy týraly kelisimge Tehnikalyq tapsyrma.
5. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Túrkiia Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy aqparat almasý isin uiymdastyrý jáne kedendik baqylaý rásimderin ońailatý týraly kelisim.
6. Qazaqstan Respýblikasy Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrliginiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúniesi komiteti men Túrkiia Respýblikasy Aýyl jáne orman sharýashylyǵy ministrliginiń Orman sharýashylyǵy bas basqarmasy arasyndaǵy orman sharýashylyǵy salasy boiynsha ózara yntymaqtastyq týraly memorandým.
7. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Túrkiia Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy ósimdikter karantini jáne olardy qorǵaý salasy boiynsha yntymaqtastyq týraly kelisim.
8. Qazaqstan Respýblikasy Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrligi men Túrkiia Respýblikasy Indýstriia jáne tehnologiia ministrligi arasyndaǵy aqparattyq tehnologiialar salalary boiynsha yntymaqtastyq týraly memorandým.
9. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Túrkiia Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy áskeri barlaý salasy boiynsha yntymaqtastyq týraly hattama.
10. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Túrkiia Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy áskeri arhivter, áskeri tarih, mýzeitaný jáne áskeri jariialanymdar salalary boiynsha yntymaqtastyq týraly hattama.
11. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Túrkiia Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy bilim berý salasy boiynsha yntymaqtastyq týraly kelisim.
12. Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministrligi men Túrkiia Respýblikasy Mádeniet jáne týrizm ministrligi arasyndaǵy kinematografiia salasy boiynsha ózara túsinistik týraly memorandým.
13. Qazaqstan Respýblikasy Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrligi men Túrkiia Respýblikasy Jastar jáne sport ministrligi arasyndaǵy jastar saiasaty salasy boiynsha ózara túsinistik týraly memorandým.
14. Qazaqstan Respýblikasy Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi men Túrkiia Respýblikasy Qorshaǵan orta, ýrbanizatsiia jáne klimattyń ózgerýi ministrligi arasyndaǵy qorshaǵan ortany qorǵaý salasy boiynsha yntymaqtastyq týraly ózara túsinistik memorandýmy.
