Toqaev: Abai óleńderi men qara sózderi – ulttyq bolmysymyzdyń ainasy

Toqaev: Abai óleńderi men qara sózderi – ulttyq bolmysymyzdyń ainasy

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Uly aqyn Abai uldarymen» eskertkishiniń ashylý rásimine qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.

Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń Semei qalasyna jumys sapary «Uly aqyn Abai uldarymen» eskertkishiniń ashylý saltanatymen bastaldy. Atalǵan kompozitsiia danyshpan Abai Qunanbaiulynyń 175 jyldyq mereitoiyna orai ashyldy. Eskertkishte Abai uldary Aqylbaimen jáne Týraǵulmen birge beinelengen. Kompozitsiia ideiasy portrettik uqsastyqty ǵana kózdemegen. Avtor uldarynyń uly ákesine degen erekshe mahabbaty men sheksiz maqtanysh sezimin beineleýdi maqsat etken.

Memleket basshysy jurtshylyqty Abai Qunanbaiulynyń 175 jyldyq mereitoiymen quttyqtap, hakimdi birtutas ult bolyp ulyqtaý – bizdiń perzenttik paryzymyz ekenin atap ótti.

– Uly Abai – bizdiń elimizdiń maqtanyshy ǵana emes, álemdik deńgeidegi kemeńger. Ol – qazaqtyń jan-dúniesiniń tuńǵiyǵyna boilaǵan dara tulǵa. Onyń óleńderi men qara sózderi – ulttyq bolmysymyzdyń ainasy. Abai jańa ádebietimizdiń negizin qalaǵan aqyn retinde el tarihynda airyqsha iz qaldyrdy. Onyń eńbekteri bir ǵasyrdan astam ýaqyt ótse de ózektiligin joǵaltqan emes. Áli kúnge deiin barshamyzǵa rýhani azyq bolyp keledi. Aqynnyń ǵibratty ǵumyry men mol murasy – halqymyzdyń jáne jahan jurtynyń asyl qazynasy. Abaidyń ósieti – óskeleń urpaqtyń ainymas temirqazyǵy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.  

Prezident damýdy tejeitin bes dushpannan arylyp, eldik múdde jolynda eńbek etsek qana qoǵamdyq sanany jańǵyrtatynymyzdy aita kelip, Abai amanatyna adal bolýymyz kerek dedi. «Jaýapty memleket – jaýapty qoǵam – jaýapty adam» júiesiniń berik ornyǵýy aqyn aitqan asyl qasietterge bailanysty ekenine toqtaldy.

– Ol úshin búgingi býyn Abai murasynan nár alyp, rýhani kemeldenýi qajet. Myna eńseli eskertkish jas urpaqqa taǵylymdy oi salýǵa tiis. Abai jáne onyń sózi men isin jalǵaǵan parasatty perzentteri Aqylbai men Týraǵul – elge úlgi bolǵan tulǵalar. Munda urpaq sabaqtastyǵy, áke men balanyń syilastyǵy beinelengen. Bul – Qunanbai qajy áýletiniń tektiligin tanytatyn týyndy. Abai shańyraǵynyń taǵylymy – ult ulaǵatynyń kórinisi. Jalpy tálim-tárbie ult sapasyn qalyptastyratyn basty faktordyń biri bolýy kerek! – dedi Memleket basshysy.

Prezident biyl Abaidyń 175 jyldyq mereitoiyn atap ótýge erekshe mán berilgenin, memlekettik jáne halyqaralyq deńgeide aýqymdy is-sharalar ótkenin, aqyn murasyn nasihattaýǵa, ulaǵatty sózin jas urpaqtyń sanasyna sińirýge den qoiylǵanyn aitty.

– Biz mereitoi kezinde ysyrapshyldyq pen dańǵazalyqqa  jol bergen joqpyz. Abai aitqan «maqtanshaqtyq», «beker mal shashpaqty» tyiýdyń bir joly osy dep sanaimyn. Uly oishyldyń murasy – elimizdiń odan ári ósip-órkendeýine jol ashatyn baǵa jetpes qundylyq. Abaidyń asqaq rýhy uly murattarǵa jetelei bersin! – dep túiindedi sózin Qasym-Jomart Toqaev.

Eskertkishtiń ashylý saltanatynan keiin Prezident Abaidyń «Jidebai-Bórli» memlekettik tarihi-mádeni jáne ádebi-memorialdy qoryq-murajaiyn aralap kórdi. Murajai 1940 jyly aqynnyń týǵanyna 95 jyl tolýyna orai ashylǵan. Bul Qazaqstan tarihynda tuńǵysh ádebi-memorialdy murajai sanalady.

Oishyldyń 175 jyldyq mereitoiyna orai mýzei zaldary qaita jóndelip, ǵimarattyń qasbeti men aýmaǵy jańartylǵan. Búgin Memleket basshysy saltanatty túrde ashqan «Uly aqyn Abai uldarymen» eskertkishi de osy murajai aýmaǵynda ornalasqan. Prezidentke murajaidaǵy jańa ekspozitsiialar usynyldy. Aita keteiik, endi mýzeige kelýshiler eksponattardy kórip qana qoimai, zamanaýi qural-jabdyqtardyń kómegimen Abai ómir súrgen zamannyń rýhyn sezinip, ulttyq aspaptardyń únin tyńdai alady. Qasym-Jomart Toqaev mýltimediialyq zaldyń jumysyna oń baǵa berdi.

Sonymen qatar Qazaqstan Prezidentine «Aqynnyń balalyq shaǵy», «Aqynnyń qalyptasýy», «Aqynnyń shyǵarmashylyǵy», «Abaidyń poeziialyq mektebi», «Otbasy», «Qara sózder» zaldaryndaǵy jádigerler tanystyrylyp, uly oishyldyń ómiri men shyǵarmashylyǵy jaiynda jan-jaqty málimet berildi.