توقاەۆ: اباي ٶلەڭدەرٸ مەن قارا سٶزدەرٸ – ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ايناسى

توقاەۆ: اباي ٶلەڭدەرٸ مەن قارا سٶزدەرٸ – ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ايناسى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ۇلى اقىن اباي ۇلدارىمەن» ەسكەرتكٸشٸنٸڭ اشىلۋ رەسٸمٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سەمەي قالاسىنا جۇمىس ساپارى «ۇلى اقىن اباي ۇلدارىمەن» ەسكەرتكٸشٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىمەن باستالدى. اتالعان كومپوزيتسييا دانىشپان اباي قۇنانبايۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي اشىلدى. ەسكەرتكٸشتە اباي ۇلدارى اقىلبايمەن جەنە تۋراعۇلمەن بٸرگە بەينەلەنگەن. كومپوزيتسييا يدەياسى پورترەتتٸك ۇقساستىقتى عانا كٶزدەمەگەن. اۆتور ۇلدارىنىڭ ۇلى ەكەسٸنە دەگەن ەرەكشە ماحابباتى مەن شەكسٸز ماقتانىش سەزٸمٸن بەينەلەۋدٸ ماقسات ەتكەن.

مەملەكەت باسشىسى جۇرتشىلىقتى اباي قۇنانبايۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ, حاكٸمدٸ بٸرتۇتاس ۇلت بولىپ ۇلىقتاۋ – بٸزدٸڭ پەرزەنتتٸك پارىزىمىز ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– ۇلى اباي – بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ ماقتانىشى عانا ەمەس, ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ كەمەڭگەر. ول – قازاقتىڭ جان-دٷنيەسٸنٸڭ تۇڭعيىعىنا بويلاعان دارا تۇلعا. ونىڭ ٶلەڭدەرٸ مەن قارا سٶزدەرٸ – ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ايناسى. اباي جاڭا ەدەبيەتٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸن قالاعان اقىن رەتٸندە ەل تاريحىندا ايرىقشا ٸز قالدىردى. ونىڭ ەڭبەكتەرٸ بٸر عاسىردان استام ۋاقىت ٶتسە دە ٶزەكتٸلٸگٸن جوعالتقان ەمەس. ەلٸ كٷنگە دەيٸن بارشامىزعا رۋحاني ازىق بولىپ كەلەدٸ. اقىننىڭ عيبراتتى عۇمىرى مەن مول مۇراسى – حالقىمىزدىڭ جەنە جاھان جۇرتىنىڭ اسىل قازىناسى. ابايدىڭ ٶسيەتٸ – ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ اينىماس تەمٸرقازىعى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.  

پرەزيدەنت دامۋدى تەجەيتٸن بەس دۇشپاننان ارىلىپ, ەلدٸك مٷددە جولىندا ەڭبەك ەتسەك قانا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتاتىنىمىزدى ايتا كەلٸپ, اباي اماناتىنا ادال بولۋىمىز كەرەك دەدٸ. «جاۋاپتى مەملەكەت – جاۋاپتى قوعام – جاۋاپتى ادام» جٷيەسٸنٸڭ بەرٸك ورنىعۋى اقىن ايتقان اسىل قاسيەتتەرگە بايلانىستى ەكەنٸنە توقتالدى.

– ول ٷشٸن بٷگٸنگٸ بۋىن اباي مۇراسىنان نەر الىپ, رۋحاني كەمەلدەنۋٸ قاجەت. مىنا ەڭسەلٸ ەسكەرتكٸش جاس ۇرپاققا تاعىلىمدى وي سالۋعا تيٸس. اباي جەنە ونىڭ سٶزٸ مەن ٸسٸن جالعاعان پاراساتتى پەرزەنتتەرٸ اقىلباي مەن تۋراعۇل – ەلگە ٷلگٸ بولعان تۇلعالار. مۇندا ۇرپاق ساباقتاستىعى, ەكە مەن بالانىڭ سىيلاستىعى بەينەلەنگەن. بۇل – قۇنانباي قاجى ەۋلەتٸنٸڭ تەكتٸلٸگٸن تانىتاتىن تۋىندى. اباي شاڭىراعىنىڭ تاعىلىمى – ۇلت ۇلاعاتىنىڭ كٶرٸنٸسٸ. جالپى تەلٸم-تەربيە ۇلت ساپاسىن قالىپتاستىراتىن باستى فاكتوردىڭ بٸرٸ بولۋى كەرەك! – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت بيىل ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ٶتۋگە ەرەكشە مەن بەرٸلگەنٸن, مەملەكەتتٸك جەنە حالىقارالىق دەڭگەيدە اۋقىمدى ٸس-شارالار ٶتكەنٸن, اقىن مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا, ۇلاعاتتى سٶزٸن جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا سٸڭٸرۋگە دەن قويىلعانىن ايتتى.

– بٸز مەرەيتوي كەزٸندە ىسىراپشىلدىق پەن داڭعازالىققا  جول بەرگەن جوقپىز. اباي ايتقان «ماقتانشاقتىق», «بەكەر مال شاشپاقتى» تىيۋدىڭ بٸر جولى وسى دەپ سانايمىن. ۇلى ويشىلدىڭ مۇراسى – ەلٸمٸزدٸڭ ودان ەرٸ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە جول اشاتىن باعا جەتپەس قۇندىلىق. ابايدىڭ اسقاق رۋحى ۇلى مۇراتتارعا جەتەلەي بەرسٸن! – دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن قاسىم-جومارت توقاەۆ.

ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋ سالتاناتىنان كەيٸن پرەزيدەنت ابايدىڭ «جيدەباي-بٶرلٸ» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي-مەموريالدى قورىق-مۇراجايىن ارالاپ كٶردٸ. مۇراجاي 1940 جىلى اقىننىڭ تۋعانىنا 95 جىل تولۋىنا وراي اشىلعان. بۇل قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش ەدەبي-مەموريالدى مۇراجاي سانالادى.

ويشىلدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي مۋزەي زالدارى قايتا جٶندەلٸپ, عيماراتتىڭ قاسبەتٸ مەن اۋماعى جاڭارتىلعان. بٷگٸن مەملەكەت باسشىسى سالتاناتتى تٷردە اشقان «ۇلى اقىن اباي ۇلدارىمەن» ەسكەرتكٸشٸ دە وسى مۇراجاي اۋماعىندا ورنالاسقان. پرەزيدەنتكە مۇراجايداعى جاڭا ەكسپوزيتسييالار ۇسىنىلدى. ايتا كەتەيٸك, ەندٸ مۋزەيگە كەلۋشٸلەر ەكسپوناتتاردى كٶرٸپ قانا قويماي, زاماناۋي قۇرال-جابدىقتاردىڭ كٶمەگٸمەن اباي ٶمٸر سٷرگەن زاماننىڭ رۋحىن سەزٸنٸپ, ۇلتتىق اسپاپتاردىڭ ٷنٸن تىڭداي الادى. قاسىم-جومارت توقاەۆ مۋلتيمەدييالىق زالدىڭ جۇمىسىنا وڭ باعا بەردٸ.

سونىمەن قاتار قازاقستان پرەزيدەنتٸنە «اقىننىڭ بالالىق شاعى», «اقىننىڭ قالىپتاسۋى», «اقىننىڭ شىعارماشىلىعى», «ابايدىڭ پوەزييالىق مەكتەبٸ», «وتباسى», «قارا سٶزدەر» زالدارىنداعى جەدٸگەرلەر تانىستىرىلىپ, ۇلى ويشىلدىڭ ٶمٸرٸ مەن شىعارماشىلىعى جايىندا جان-جاقتى مەلٸمەت بەرٸلدٸ.