Tarihy tereń Tasbóget

Tarihy tereń Tasbóget

Astananyń 20, Qyzylordanyń 200 jyldyq mereitoilary respýblika deńgeiinde toilanýda. Osyndai tarihi kezeńde Qyzylordanyń irgesine qonys tepken Tasbóget kentiniń qurylǵanyna da 70 jyl toldy.

Syrdariia ózenine salynǵan sý tospasynan bastalǵan kent tarihy týrasynda el ishinde ańyzǵa bergisiz áńgimeler áli kúnge deiin aitylady. 1940 jylǵy 16 sáýirde alyp qurylystyń bastalýyna negiz qalanyp, ony salýǵa oblys pen aýdandardan 17 myńǵa jýyq adam qatysqan edi. Soǵys jyldary keiinge shegerilgen qurylys 1945 jylǵy 8 sáýirde qurylys qaita jandandy. Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Prezidiýmy 1948 jylǵy 16 naýryzda qurylys salýǵa qatysyp jatqan jumysshylardyń irge tepken mekeninde Tasbóget poselkelik keńesin qurý týraly jarlyq qabyldady.

Qyzylordanyń qos ǵasyrlyq mereitoiymen sabaqtas kelgen Tasbóget kentiniń 70 jyldyǵy túrli merekelik tartýmen bastaldy. Birtýar azamattar shyqqan kieli kenttiń mereitoiyna arnalǵan ártúrli formattaǵy is-sharalar toidyń kórkin qyzdyrdy.

Qala turǵyndaryna qos birdei tartý jasalyp, QR Mádeniet qairatkeri Tilegen Bekarystanovtyń sózine jazylǵan, talantty kompozitor Sábit Ulyqpannyń «Tasbóget – kieli meken» atty jańa ánniń tusaýy kesildi. Otanshyldyq sezimdi oiatatyn rýhty án barsha halyqtyń júreginen oryn aldy. Saltanatty sharaǵa taǵy bir aitýly syilyq – tarihty qaita paraqtaýǵa jol ashqan «Turan tórindegi Tasbóget» atty jańa kitap ta oqyrmaǵa jol tartty.

Kitapta 70 jyldyq tarih belesine shyqqan Tasbógettiń eski tarihy, ondaǵy atpal azamattardyń eńbegi, kent ishindegi jasalǵan igilikti ister baiandalǵan. Almatynyń «Arýna» baspasynan jaryq kórgen kitap kent ákimi Pakýadin Shamuratov pen zertteýshi Qabdesh Shaǵyrovtyń birlesýimen qurastyrylyp shyqqan. Mereitoiǵa arnaiylap jazylǵan án, tarihty túgendegen kitap Tasbóget turǵyndaryna qýanysh syilady.

Shara aimaqtyq aqyndar aitysymen jalǵasyn tapty. Elimizge tanymal 10 aqyn qatysqan aitysqa halyq kóp jinaldy. Jurttyń kópten beri aitys siiaqty qazaqqa rýh beretin halyqtyq ónerdi saǵynyp, shólirkegeni baiqalyp turdy. Respýblikanyń ár aimaǵynan synǵa túsken aqyndarǵa Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Dúisenbek Aiashuly, «Shabyt» festivaliniń júldegeri Nazgúl Berdiqoja jáne Qazaqstan Jýrnalister odaǵynyń múshesi Muhamedjan Nurhanov qazylyq etti. Aimaqtyq aqyndar aitysy kent ákimi Pahýatdin Shamuratovtyń quttyqtaýymen ashyldy. Ol aitystyń tárbielik máni bar tarihi óner túri ekenine toqtalyp, kent turǵyndaryn mereitoimen quttyqtady.

Eldegi halyqtar dostyǵyn, bereke-birlikti, aimaqtaǵy aýqymdy jumystardy jyrǵa qosqan aqyndardy tasbógettikter qushaq jaia qarsy alyp, qoshemetke bóledi. Jyr dodasynyń qorytyndysynda bas júldeni qyzylordalyq Erjeńis Ábdiev jeńip aldy. Birinshi oryndy Túrkistan oblysynan kelgen Dáýren Aqsaqalov ielendi. Ekinshi oryn júldesi qyzylordalyq Móldir Aitbaiǵa, al úshinshi oryn qaraǵandylyq Botagóz Muhiddinge buiyrdy.

Sondai-aq, kenttiń ortalyq alańynda túrli sporttyq sharalar ótkizildi. Eresekter arasynda kúres túrlerinen saiys ótip, aitýly jarysta oblystyq joǵary sport sheberligi mektebi men Olimpiadalyq rezerv daiarlaý ortalyǵynda tálim alatyn sportshylar baq synady.

Jarys qorytyndysynda 74 kelige deiingi salmaq dárejesinde synǵa túsken Erlan Jaqsybekov jeńimpaz atandy. Al 74 keliden joǵary salmaqta túie balýandar saiysy tartysqa toly boldy. Bul salmaq dárejesinde úshinshi oryn Salamat Jylqybaevqa, ekinshi oryn Bekzat Abdýllaevqa buiyrdy. Dúbirli dodada barlyq qarsylastaryn aiqyn basymdyqpen jeńgen Marat Baimahanov birinshi oryndy ielenip, Tasbóget kenti ákimdiginiń 300 myń teńgelik júldesimen marapattaldy.

Al, mereitoi ortalyq alańdaǵy keshkilik estrada juldyzdarynyń gala-kontsertimen máresine jetti. Qala kúniniń bastaýy bolǵan saltanatty sharada qala ákimi Nurlybek Nálibaev qos mereitoidy qatar toilaýǵa jinalǵan jurtshylyqqa óz quttyqtaý lebizin jetkizdi.

– Týǵan elimizdiń dańqyn asyrý, onyń ótkenin ulyqtaý biz úshin paryz. Búginde eki ǵasyr tolyp otyrǵan qalamyzǵa qarasty aýyldyq okrýgter de keń qanat jaiyp keledi. Sondai eldi mekenniń biri – Tasbóget kenti. Kent qazirgi ýaqytta qalaǵa qarasty eldi mekender arasynda eń irisi, eń ásemi. Ári qalaǵa qarap qaryshtap damyp kele jatqan qutty qonys. 30 myńnan astam halqy bar kenttiń kólemi jyl ótken saiyn shyǵysqa qarai ulǵaiyp keledi. Bul aýmaqta jańa kósheler qalyptasyp, turǵyndar tabiǵi gazben qamtamasyz etildi. Osydan 70 jyl buryn jumysshylar qonysy bolǵan shaǵyn eldi meken qazirgi kúni qalamyzdyń irgeli, kórikti jerleriniń birine ainaldy, – dedi qala ákimi.

Munan soń mereke qarsańynda qalanyń qoǵamdyq-saiasi ómirine belsendi aralasyp, kenttiń kelbettenýine óz úlesin qosyp júrgen birqatar azamattar marapat biiginen kórindi. Atap aitqanda, Sotsialistik Eńbek Eri Amangeldi Ahmetov, oblystyq máslihat hatshysy Naýryzbai Baiqadamov, oblys ákiminiń orynbasary Serik Qojaniiazov, eńbek ardagerleri Sultan Úsenov, Baian Pirjanova jáne Viktor Romanovskii «Tasbóget kentine 70 jyl» merekelik medalimen marapattaldy.

Sondai-aq, №176 orta mektebiniń birinshi sanatty muǵalimi Sáýle Shákimanova, №2 oblystyq balalardy ońaltý ortalyǵynyń pedagogy Gúljahan Tásherova jáne №172 orta mekteptiń muǵalimi Maný Dosmahanovaǵa qala ákiminiń «Alǵys haty» tabystaldy.

Shara sońy gala-kontsertke ulasyp, merekege jinalǵan jurtshylyq «Aziia» toby, Bekzat Moldabergenov, «Turan» toby sekildi estrada juldyzdarynyń ónerin tamashalady.