Kórneki foto: egemen.kz
Este joq eski zamandardan saýda-sattyq pen qolónerdiń ortalyǵyna ainalǵan Taraz qalasy 2022 jyly Dúniejúzilik qolónershiler qalalarynyń tizimine engen-di. Maqsat – tizimdegi qalalardyń qataryn kóbeitý emes, oblystyń týristik imidjin kóterý, halqymyzdyń mádenieti men ónerin pash etetin qundylyqtarymyzdyń qadirine jetip, kózdiń qarashyǵyndai saqtap júrgen qolónershilerdi qoldaý.Sodan beri Taraz qalasynda týrizmniń ajyramas bóligi sanalatyn qolónerdi damytýǵa airyqsha kóńil bólinip, oǵan deiin de atqarylyp kelgen jumystar tipten jandana tústi.
Cózimiz dáleldi bolýy úshin, ótkizilgen is-sharalardyń aýqymdylaryna toqtalar bolsaq, ótken jyly Taraz qalasynda Shveitsariia, Bolgariia, Tájikstan, Resei Federatsiiasy, Qyrǵyz Respýblikasy, Ózbekstan, Mońǵoliia, Úndistan sekildi shet memleketterden kelgen 200-den astam sheberdiń tájiribe almasyp, týyndylaryn jergilikti jurttyń nazaryna usynýǵa múmkindik bergen «Taraz – qolónershiler qalasy» atty III halyqaralyq kórme ótti. Tarazdyq qolóner jáne qoldanbaly óner ortalyǵynyń sheberleri Ózbekstan Respýblikasynyń Qoqan qalasynda uiymdastyrylǵan Halyqaralyq halyqtyq qoldanbaly shyǵarmashylyq festivaline qatysyp qaitty. Jýyrda ǵana Indoneziia memleketinde ótken «INACRAFT-2025» halyqaralyq kórmesinde jambyldyq qolóner sheberleri kózdiń jaýyn alatyn týyndylaryn kópshilik nazaryna usynyp ǵana qoimai, tól mádenietimizdiń damýyna da zor úles qosty. Jambyldyq delegatsiiany bastap barǵan Taraz qalasy ákiminiń orynbasary Gúldana Jaýynbekovanyń aitýynsha, tórt kúnge jalǵasqan halyqaralyq kórmege Orta Aziia, Ońtústik Aziia elderiniń jáne Dúniejúzilik qolónershiler tizimine engen qalalardyń qolónershileri qatysypty. Sonymen qatar biyl Taraz qalasyndaǵy «Dostastyq jármeńkesin» ótkizý josparlanyp otyr eken.

Foto: kaztag.kz
«Búkilálemdik IýNESKO-nyń shyǵarmashylyq (kreativtik) qalalar jelisine Taraz qalasyn qosý úshin jumystar júrgizilýde. Jobanyń sharttaryna sáikes Taraz qalasy ákimdigi tarapynan qolóner salasyna qatysty aqparattar jinaqtalyp, tiisti qujattar usynyldy. Biyl qalamyzdyń týristik tartymdylyǵyn arttyrý jáne álemge tanytý úshin Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Taraz qalasynda «Dostastyq jármeńkesin» ótkizý josparlanýda. Is-shara jalpy eki baǵytty qamtymaq. Naqty aitqanda, jármeńke aýylsharýashylyǵy jáne qolóner salasy boiynsha ótedi. Aitýly is-sharaǵa 15 memleketten týrister keledi dep kútilýde. Qazirgi tańda daiyndyq jumystary júrgizilýde», – deidi Taraz qalasy ákimdigi kásipkerlik, ónerkásip jáne týrizm bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Nurbol Ákek.
Al Jambyl oblysy ákimdigi kásipkerlik jáne indýstrialdy-innovatsiialyq damytý basqarmasynyń «Taraz – Týrizm» týristik-aqparattyq ortalyǵy «Ishki jáne kirmeli týrizmdi damytý» bóliminiń basshysy Madina Ábish qolónershilerdi halyqaralyq deńgeige shyǵarý, tanymal sheberler men qolóner álemine endi qadam basqan jastardy qoldaýǵa erekshe nazar aidarylyp otyrǵanyn jetkizdi.
«Qazirgi tańda oblysta barlyǵy 200-ge jýyq qolóner sheberi bar. Qolónershilik baǵyt boiynsha ulttyq kiim úlgileri, kádesyilar men ulttyq aspaptar, at ábzelderi, aǵash jáne zergerlik buiymdar, kiiz basý, jalpy toqyma óneri, kishigirim toqyma oiynshyqtary jáne taǵy da basqa ártúrli qolóner buiymdary jasalady.
Taraz qalasy Dúniejúzilik qolónershiler qalalarynyń tizimine engeli «Sheber shańyraq» múgedekter qoǵamdyq birlestigi, «Óshpes mura» oblystyq qolónershiler assotsiatsiiasy, «Jambyl oblysy qolónershiler odaǵy» qoǵamdyq birlestigi, «Qoloner Taraz» qoǵamdyq birlestigi jáne «Ala'ns Qoloner» múgedekter qoǵamdyq birlestigi ashylyp, búginde alǵa qoiǵan maqsattaryna sai jumystar atqarýda.
Qolónershiler qaýymdastyǵyna Taraz qalasy ákimdigi jáne «Taraz – Týrizm» týristik-aqparattyq ortalyǵynyń qoldaýymen Tóle bi №18/1 mekenjaiynda ornalasqan «Týrizm jáne qolóner ortalyǵy» ǵimaratynan qyzmettik kabinetter berildi. Sonymen qatar, kiiz ónimderin jasaý úshin qajetti shikizatpen qamtamasyz etý isi «Miras» jeke kásipkerligi arqyly júzege asyrylýda» – deidi Madina Ábish.
«Kóp nárse tek sóz júzinde qalady»
Biraq, osy aitylǵandarǵa qarap «bári jaqsy eken, jambyldyq qolónershilerdiń qaǵanaǵy qarq, saǵanaǵy sarq bolyp júr» dep oilap qalýǵa taǵy bolmaidy. Atqarylǵan jumysty joqqa shyǵara almaimyz. Alaida qolónershilerdiń arqasyna aiazdai batyp júrgen máseleler de az emes. Máselen qolónershiler ortalyǵyn ashý týraly talai jyldan beri aityla-aityla aqjem, jazyla-jazyla jaýyr bolǵanymen, másele áli de ózekti kúiinde qalyp otyr.

Foto: youtube -Taraz gorod remeslennikov
«Taraz – qolónershiler qalasy» dep maqtanamyz. Onda nege áli kúnge deiin qolónershiler ortalyǵy joq. «Ortalyq ashaiyq» dep talai jerge hat jazyldy, talai tabaldyryqty tozdyrdyq. Amal ne, tyńdaityn qulaq joq. Barlyǵy ýáde berýmen shektelip, arqamyzdan qaǵyp shyǵaryp salady.
Qolónershilerdiń jan-jaqta tarydai shashylyp, árkimniń óz bilgenimen, qalaǵanymen ainalysyp júrgeni alańdatady. Eger bir ortalyq ashylyp, barlyq qolónershiler sheberhanada qoian-qoltyq jumys istep, bir-birimen tájiribe almasyp, apta, ai saiyn jeke kórmesin ótkizip jatsa, qandai keremet?! Ókinishke qarai, bizde kóp nárse tek sóz júzinde qalady», – dep ashyndy Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi, músinshi, sýretshi Qazym Amanqosov.
Al Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi, sýretshi Rahat Saparalieva qolónershiler qalalarynyń tizimine endik eken dep arqany keńge salmai, qolónerdi damytýdyń barlyq múmkindigin qarastyrý kerek ekenin jetkizdi. Osy rette sýretshi mektepterde, joǵary oqý oryndarynda qolóner úiirmesin ashý týraly usynysymen bólisti.
Tyńdar qulaq bolsa, qolónershilerdiń basqa da usynys, talap-tilegi kóp. Bizden de bir usynys bolsyn, biyl Jambyl oblysynyń ákimi Erbol Qarashókeevtiń bastamasymen «Áýlieata – kitap oqityn óńir» jobasy bastaldy. Múmkin kelesi jyldy «Qolónerdi qoldaý jyly» dep jariialap, jetimniń kúiin keship júrgen qolónershilerge kóńil bólgen durys shyǵar. Áitpese, «Qazaqstandaǵy alǵashqy Dúniejúzilik qolónershiler qalasy» degen dardai aty bar aimaqtaǵy qolónershilerdiń máseleleri sheshilýdiń ornyna, qordalanǵan ústine qordalanyp jatyr.