«Taliban» radikaldy islamshyl qozǵalysynyń Aýǵanstan astanasy Kabýlǵa kirip, bilikti qaita qolǵa alǵanyna bes jyl tolǵanyn toilap jatyr, dep habarlaidy ult.kz.
Euronews basylymynyń málimetinshe, Kabýldy qaita basyp alǵanyna bes jyl tolǵan tálipter biligi álemdegi eń qatań rejimderdiń biri retinde synǵa ushyrap otyr.
2021 jylǵy oqiǵalar eldegi jiyrma jylǵa jýyq halyqaralyq áskeri qatysýdyń aiaqtalýyna jol ashqanymen, sodan beri Aýǵanstandaǵy adam quqyqtarynyń jaǵdaiy halyqaralyq qaýymdastyqtyń basty alańdaýshylyqtarynyń birine ainaldy.
Taliban bilikke qaita kelgennen keiin birqatar azamattyq quqyqtar shektelip, ásirese áielder men qyzdardyń jaǵdaiy kúrt qiyndady. IýNESKO málimetinshe, shamamen 2,5 million aýǵan qyzy orta mektep pen joǵary bilim alý múmkindiginen aiyrylǵan.
Áielder úshin qoǵamdyq ómirge qatysýǵa da kóptegen shekteý engizilgen. Olardyń bilim alýyna, sportpen ainalysýyna jáne birqatar salada jumys isteýine tyiym salynǵan. Sonymen qatar áielderdiń qoǵamdyq oryndarǵa shyǵýyna qatysty da qatań talaptar qoiylǵan.
«BUU-Áielder» uiymynyń málimetinshe, aýǵan áielderiniń shamamen jartysy búginde úiinen aiyna bir-eki ret qana shyǵady. Tálipter engizilgen shekteýlerdi ózderiniń shariǵatty túsindirýimen bailanystyrady.
Halyqaralyq deńgeide «Taliban» birqatar Aziia jáne Taiaý Shyǵys elderimen bailanys ornatqan. Qozǵalysty Aýǵanstannyń zańdy úkimeti retinde resmi moiyndaǵan alǵashqy el – Resei.
Táliptermen bailanys ornatý máselesi halyqaralyq qaýymdastyq arasynda pikirtalas týdyryp otyr. Jaqynda Briýsselde Eýropalyq odaq ókilderi men «Taliban» músheleri aýǵan migranttaryn elge qaitarý máselesin talqylaǵan tehnikalyq kezdesý ótkizdi. Bul qadam quqyq qorǵaý uiymdarynyń synyna ushyrady.
BUU-nyń jiyrmadan astam táýelsiz sarapshysy álem elderin «Talibanmen» qarym-qatynasty qalypqa keltirýge asyqpaýǵa shaqyrdy. Sarapshylar kez kelgen diplomatiialyq nemese saiasi qadamdy adam quqyqtary salasyndaǵy, ásirese áielder men qyzdardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa qatysty naqty ári táýelsiz rastalǵan ózgeristermen bailanystyrý qajet ekenin atap ótti.
Osylaisha, Kabýldyń tálipter baqylaýyna qaita ótkenine bes jyl tolǵan tusta Aýǵanstan halyqaralyq oqshaýlaný, adam quqyqtarynyń shektelýi jáne áielderdiń qoǵamdyq ómirden yǵystyrylýy máselelerimen betpe-bet kelip otyr.
