Sharaǵa 200-den astam jekemenshik balabaqshalardyń basshylary qatysty.
Oblys ortalyǵynda «Balalyq shaqqa investitsiia» mektepke deiingi bilim berýdegi investorlardyń I oblystyq forýmy boldy. Shara Qazaqstan mektepke deiingi bilim uiymdary qaýymdastyǵynyń filialy jáne Almaty oblysynyń Kásipkerler palatasynyń uiymdastyrýymen, oblys ákimdigi jáne Isker áielder keńesiniń qoldaýymen ótti.Forýmǵa 200-den astam jekemenshik balabaqshalardyń basshylary qatysty. Onda memlekettik-jekemenshik áriptestiktiń qorytyndysy shyǵarylyp, mektepke deiingi saladaǵy eń ózekti máseleler kóterildi jáne aldaǵy tendentsiialar men damý baǵyttary aityldy.
Forým moderatory Almaty oblysy Kásipkerler palatasynyń direktory Nariman Ábilshaiyqov mektepke deiingi bilim memleket pen jeke sektor arasyndaǵy áriptestiktiń eń tanymal jáne suranystaǵy salasy ekenin atap ótti.
«Búgingi tańda 1022 mektepke deiingi uiymdardyń ishinde 185-i - memlekettik, 425-i jekemenshik jáne 412-si mektep janyndaǵy shaǵyn ortalyqtar. Balabaqshalarda 70 myńnan astam búldirshin qamtylǵan, bul jalpy qamtý deńgeiiniń 95%-i. Aita ketý kerek, memlekettik qoldaý sharalary men qolaily biznes ahýal jekemenshik balabaqshalardyń sandyq jáne sapalyq ósýine serpin berdi», - dedi Nariman Ábilshaiyqov.
Sessiia barysynda «Atameken» QR UKP Áleýmettik sala jáne áleýmettik seriktestik komitetiniń tóraǵasy Talǵat Doskenov memlekettik jáne jekemenshik balabaqshalar birdei básekelestik ortada emes ekenine nazar aýdardy.
«Memlekettik jáne jekemenshik bilim berý uiymdarynyń quqyqtary birdei. Alaida túsiniksiz sebepter boiynsha ol uiymdarǵa degen kózqaras pen qarym-qatynas eki túrli. Mysaly, memlekettik balabaqshalar tárbishilerine oqytý júrgizilgenimen, ekemenshik balabaqshalar úshin bundai múmkindik joq. Qarap otyrsaq, kásipkerlerden túsken salyqqa memleket tarapy tek memlekettik uiymdarǵa ǵana qarjy jumsaýda. Bul ádiletti me? Sonymen birge, jekemenshik jáne memlekettik uiymdar teń básekelesitik ortada emes. Ulttyq kásipkerler palatasy bul jaǵdaiǵa saraptama ótkizip, jekemenshik balabaqshalar úshin birdei básekelestik orta qurýy tiis», - dedi spiker.
Talǵat Doskenovtiń sózinshe, bmektepke deiingi bilim biznesi budan da tartymdy etip, bólinetin memlekettik qarjylandyrýdy kóbeitý kerek. Sebebi kóptegen jekemenshik balabaqshalar men shaǵyn ortalyqtar shyǵyndaryn ótei almaidy.
«UKP, ákimdik, qaýymdastyqtar osy jaǵdaidy nazarǵa alýy kerek. Mysaly Tynyq muhity, Taiaý Shyǵys elderinde memleket jekemenshik uiymdardyń shyǵyndaryn 50%-ke deiin qamtidy. Sonymen qatar, memlekettik baqylaýdy azaityp, qoǵamdyq baqylaýdy kúsheitýimiz mańyzdy. Baqylaý ata-analar, balabaqshalar menedjerleri, ózin-ózi retteitin uiymdar tarapynan bolýy qajet», - dedi «Atameken» QR UKP Áleýmettik sala jáne áleýmettik seriktestik komitetiniń tóraǵasy.
Búginde Almaty oblysynda balabaqshalardyń 70%-i jekemenshik bolyp tabylady.
Qazaqstan mektepke deiingi bilim uiymdary qaýymdastyǵynyń prezidenti Leila Kúlenova jekemenshik sektordyń memlekettik bilim berý júiesiniń balamasyna ainalǵanyna nazar aýdardy. Alaida bul salada pedagogikalyq mamandar tapshy.
«Statistika boiynsha mektepke deiingi saladaǵy túlekterdiń tek 20%-i ǵana óz mamandyǵy boiynsha jumys isteidi. Bul baǵytta dýaldi oqytýdy damytý kerek. Stýdent ýaqytynyń kópshiligin tájiribede ótkizip, bolashaq jumysyn jiti bilýi kerek», - dep atap ótti spiker.
Kúlenova kásipkerler ózderiniń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrýyn jalǵastyrýy kerek ekenin aitty.
«Kásipkerlerdiń bastamalaryn qoldaý maqsatynda 2012 jyly Qazaqstannyń mektepke deiingi uiymdarynyń qaýymdastyǵyn qurdyq. Bul assotsiatsiia quramynda 800-den astam kásipkerlik sýbektisi bar jáne osy bilim salasy ókilderiniń múddelerin qorǵap keledi. Sondyqtan biz kásipkerlerdi biliktiligin arttyrýǵa, zań shyǵarýshylyq jumysqa belsene qatysýǵa shaqyramyz»,- deidi Leila Kúlenova.
Qazaqstannyń mektepke deiingi uiymdarynyń qaýymdastyǵy «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasymen birlese Úkimet pen Parlamentte biznestiń zańdy múddelerin qorǵap, júieli máselelerdi kóterip keledi. Sonyń nátijesinde sanitarlyq-epidemilogiialyq talaptarǵa ózgerister engizildi, jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrýdyń jańa erejesi qabyldandy.
Forým aiasynda Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Omar kásipkerlerge aýyldyq jerde kóptep balabaqsha ashýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Almaty oblysynda 2 mln-nan astam adam bar, oblys ortalyǵynda 170 myńǵa jýyq azamat turady. Demek, adamdardyń kópshiligi aýylda turady degen sóz. Sondyqtan biz shaǵyn ortalyqtardy azaityp, balabaqshalardy aýyldarda ashýymyz kerek. Onda joǵary kásibi mamandar qyzmet etip, zamanaýi materialdy-tehnikalyq jabdyqpen qamtamasyz etilýi kerek. Qazir óńirimizde 425 jekemenshik balabaqsha bar. Endi sannan sapaǵa kóshýimiz kerek», - dedi Jaqsylyq Omar.
Reseidiń Kemerovo qalasynda qaiǵyly jaǵdaidyń oryn alýyna bailanysty forýmda nysandardyń qaýipsizdigi men tekserýler ótkizý máselesi talqylandy. Oblystyq Tótenshe jaǵdailar jónindegi departament basshysynyń orynbasary Iýrii Chernyshov balabaqshalar qaýip-qateri joǵary obektilerge jatatynyn, alaida tekserýler josparly túrde ótetin málimdedi.
Forým spikerleri memlekettik organdarǵa aldaǵy ýaqytta nysandardaǵy qaýipsizdik máselesi boiynsha monitoringti Kásipkerler palatasy, qaýymdastyq pen biznes ókilderimen birlese ótkizý týraly usynys bildirdi.
Sessiialar barysynda Almaty oblysynda Memlekettik-jekemenshik áriptestikti damytýdyń óńirlik ortalyǵy direktorynyń orynbasary Qaiyrjan Bermahanov, «Damý»qory filialy direktorynyń orynbasary Rýslan Sámeteev jáne býhgalterlik esep pen mektepke dieingi bilim berý salasy mamandarynyń baiandamalary tyńdaldy.
Kásipkerler forým qatysýshylaryn tabys oqiǵalarymen jigerlendirip otyrdy. «Basqarý negizderiniń mektebi» memlekettik emes mekemesiniń direktory Liýbov Sergeeva men «Erkem-Ai» balabaqshalar jelisi men «Dana» jekemenshik mektebiniń quryltaishysy Kúlánda Batyrbekova balabaqsha biznesiniń qyr-syrymen bólisti. Sonymen qatar, jekemenshik balabaqshalardyń qyzmetine arnalǵan shaǵyn kórme uiymdastyryldy.

Forýmdy qorytyndylai kele, «Atameken» QR UKP Áleýmettik sala jáne áleýmettik seriktestik komitetiniń tóraǵasy Talǵat Doskenov atalmysh sharany jańa deńgeige shyǵaryp, respýblikasy aiasynda adami kapitaldy damytý salasyndaǵy máseleler men damý múmkindikterin talqylaýdy usyndy.
Shara sońynda kópjyldyq eńbegi men kásipkerlikti damytýǵa qosqan úlesi úshin birqatar jekemenshik balabaqshalardyń basshylary alǵys hattarmen marapattaldy.