شاراعا 200-دەن استام جەكەمەنشٸك بالاباقشالاردىڭ باسشىلارى قاتىستى.
وبلىس ورتالىعىندا «بالالىق شاققا ينۆەستيتسييا» مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋدەگٸ ينۆەستورلاردىڭ ٸ وبلىستىق فورۋمى بولدى. شارا قازاقستان مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم ۇيىمدارى قاۋىمداستىعىنىڭ فيليالى جەنە الماتى وبلىسىنىڭ كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن, وبلىس ەكٸمدٸگٸ جەنە ٸسكەر ەيەلدەر كەڭەسٸنٸڭ قولداۋىمەن ٶتتٸ.فورۋمعا 200-دەن استام جەكەمەنشٸك بالاباقشالاردىڭ باسشىلارى قاتىستى. وندا مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸكتٸڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, مەكتەپكە دەيٸنگٸ سالاداعى ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ جەنە الداعى تەندەنتسييالار مەن دامۋ باعىتتارى ايتىلدى.
فورۋم مودەراتورى الماتى وبلىسى كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ناريمان ەبٸلشايىقوۆ مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم مەملەكەت پەن جەكە سەكتور اراسىنداعى ەرٸپتەستٸكتٸڭ ەڭ تانىمال جەنە سۇرانىستاعى سالاسى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا 1022 مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمداردىڭ ٸشٸندە 185-ٸ - مەملەكەتتٸك, 425-ٸ جەكەمەنشٸك جەنە 412-سٸ مەكتەپ جانىنداعى شاعىن ورتالىقتار. بالاباقشالاردا 70 مىڭنان استام بٷلدٸرشٸن قامتىلعان, بۇل جالپى قامتۋ دەڭگەيٸنٸڭ 95%-ٸ. ايتا كەتۋ كەرەك, مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى مەن قولايلى بيزنەس احۋال جەكەمەنشٸك بالاباقشالاردىڭ ساندىق جەنە ساپالىق ٶسۋٸنە سەرپٸن بەردٸ», - دەدٸ ناريمان ەبٸلشايىقوۆ.
سەسسييا بارىسىندا «اتامەكەن» قر ۇكپ ەلەۋمەتتٸك سالا جەنە ەلەۋمەتتٸك سەرٸكتەستٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى تالعات دوسكەنوۆ مەملەكەتتٸك جەنە جەكەمەنشٸك بالاباقشالار بٸردەي بەسەكەلەستٸك ورتادا ەمەس ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
«مەملەكەتتٸك جەنە جەكەمەنشٸك بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ قۇقىقتارى بٸردەي. الايدا تٷسٸنٸكسٸز سەبەپتەر بويىنشا ول ۇيىمدارعا دەگەن كٶزقاراس پەن قارىم-قاتىناس ەكٸ تٷرلٸ. مىسالى, مەملەكەتتٸك بالاباقشالار تەربيشٸلەرٸنە وقىتۋ جٷرگٸزٸلگەنٸمەن, ەكەمەنشٸك بالاباقشالار ٷشٸن بۇنداي مٷمكٸندٸك جوق. قاراپ وتىرساق, كەسٸپكەرلەردەن تٷسكەن سالىققا مەملەكەت تاراپى تەك مەملەكەتتٸك ۇيىمدارعا عانا قارجى جۇمساۋدا. بۇل ەدٸلەتتٸ مە? سونىمەن بٸرگە, جەكەمەنشٸك جەنە مەملەكەتتٸك ۇيىمدار تەڭ بەسەكەلەسٸتٸك ورتادا ەمەس. ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسى بۇل جاعدايعا ساراپتاما ٶتكٸزٸپ, جەكەمەنشٸك بالاباقشالار ٷشٸن بٸردەي بەسەكەلەستٸك ورتا قۇرۋى تيٸس», - دەدٸ سپيكەر.
تالعات دوسكەنوۆتٸڭ سٶزٸنشە, بمەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بيزنەسٸ بۇدان دا تارتىمدى ەتٸپ, بٶلٸنەتٸن مەملەكەتتٸك قارجىلاندىرۋدى كٶبەيتۋ كەرەك. سەبەبٸ كٶپتەگەن جەكەمەنشٸك بالاباقشالار مەن شاعىن ورتالىقتار شىعىندارىن ٶتەي المايدى.
«ۇكپ, ەكٸمدٸك, قاۋىمداستىقتار وسى جاعدايدى نازارعا الۋى كەرەك. مىسالى تىنىق مۇحيتى, تاياۋ شىعىس ەلدەرٸندە مەملەكەت جەكەمەنشٸك ۇيىمداردىڭ شىعىندارىن 50%-كە دەيٸن قامتيدى. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى ازايتىپ, قوعامدىق باقىلاۋدى كٷشەيتۋٸمٸز ماڭىزدى. باقىلاۋ اتا-انالار, بالاباقشالار مەنەدجەرلەرٸ, ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن ۇيىمدار تاراپىنان بولۋى قاجەت», - دەدٸ «اتامەكەن» قر ۇكپ ەلەۋمەتتٸك سالا جەنە ەلەۋمەتتٸك سەرٸكتەستٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى.
بٷگٸندە الماتى وبلىسىندا بالاباقشالاردىڭ 70%-ٸ جەكەمەنشٸك بولىپ تابىلادى.
قازاقستان مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم ۇيىمدارى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ لەيلا كٷلەنوۆا جەكەمەنشٸك سەكتوردىڭ مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ بالاماسىنا اينالعانىنا نازار اۋداردى. الايدا بۇل سالادا پەداگوگيكالىق ماماندار تاپشى.
«ستاتيستيكا بويىنشا مەكتەپكە دەيٸنگٸ سالاداعى تٷلەكتەردٸڭ تەك 20%-ٸ عانا ٶز ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل باعىتتا دۋالدٸ وقىتۋدى دامىتۋ كەرەك. ستۋدەنت ۋاقىتىنىڭ كٶپشٸلٸگٸن تەجٸريبەدە ٶتكٸزٸپ, بولاشاق جۇمىسىن جٸتٸ بٸلۋٸ كەرەك», - دەپ اتاپ ٶتتٸ سپيكەر.
كٷلەنوۆا كەسٸپكەرلەر ٶزدەرٸنٸڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋىن جالعاستىرۋى كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
«كەسٸپكەرلەردٸڭ باستامالارىن قولداۋ ماقساتىندا 2012 جىلى قازاقستاننىڭ مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمدارىنىڭ قاۋىمداستىعىن قۇردىق. بۇل اسسوتسياتسييا قۇرامىندا 800-دەن استام كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸ بار جەنە وسى بٸلٸم سالاسى ٶكٸلدەرٸنٸڭ مٷددەلەرٸن قورعاپ كەلەدٸ. سوندىقتان بٸز كەسٸپكەرلەردٸ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, زاڭ شىعارۋشىلىق جۇمىسقا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرامىز»,- دەيدٸ لەيلا كٷلەنوۆا.
قازاقستاننىڭ مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمدارىنىڭ قاۋىمداستىعى «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىمەن بٸرلەسە ٷكٸمەت پەن پارلامەنتتە بيزنەستٸڭ زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاپ, جٷيەلٸ مەسەلەلەردٸ كٶتەرٸپ كەلەدٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە سانيتارلىق-ەپيدەميلوگييالىق تالاپتارعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ, جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا ەرەجەسٸ قابىلداندى.
فورۋم اياسىندا الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار كەسٸپكەرلەرگە اۋىلدىق جەردە كٶپتەپ بالاباقشا اشۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
«الماتى وبلىسىندا 2 ملن-نان استام ادام بار, وبلىس ورتالىعىندا 170 مىڭعا جۋىق ازامات تۇرادى. دەمەك, ادامداردىڭ كٶپشٸلٸگٸ اۋىلدا تۇرادى دەگەن سٶز. سوندىقتان بٸز شاعىن ورتالىقتاردى ازايتىپ, بالاباقشالاردى اۋىلداردا اشۋىمىز كەرەك. وندا جوعارى كەسٸبي ماماندار قىزمەت ەتٸپ, زاماناۋي ماتەريالدى-تەحنيكالىق جابدىقپەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ كەرەك. قازٸر ٶڭٸرٸمٸزدە 425 جەكەمەنشٸك بالاباقشا بار. ەندٸ ساننان ساپاعا كٶشۋٸمٸز كەرەك», - دەدٸ جاقسىلىق ومار.
رەسەيدٸڭ كەمەروۆو قالاسىندا قايعىلى جاعدايدىڭ ورىن الۋىنا بايلانىستى فورۋمدا نىسانداردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن تەكسەرۋلەر ٶتكٸزۋ مەسەلەسٸ تالقىلاندى. وبلىستىق تٶتەنشە جاعدايلار جٶنٸندەگٸ دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى يۋريي چەرنىشوۆ بالاباقشالار قاۋٸپ-قاتەرٸ جوعارى وبەكتٸلەرگە جاتاتىنىن, الايدا تەكسەرۋلەر جوسپارلى تٷردە ٶتەتٸن مەلٸمدەدٸ.
فورۋم سپيكەرلەرٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا الداعى ۋاقىتتا نىساندارداعى قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ بويىنشا مونيتورينگتٸ كەسٸپكەرلەر پالاتاسى, قاۋىمداستىق پەن بيزنەس ٶكٸلدەرٸمەن بٸرلەسە ٶتكٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس بٸلدٸردٸ.
سەسسييالار بارىسىندا الماتى وبلىسىندا مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸكتٸ دامىتۋدىڭ ٶڭٸرلٸك ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قايىرجان بەرماحانوۆ, «دامۋ»قورى فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان سەمەتەەۆ جەنە بۋحگالتەرلٸك ەسەپ پەن مەكتەپكە ديەٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ سالاسى ماماندارىنىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
كەسٸپكەرلەر فورۋم قاتىسۋشىلارىن تابىس وقيعالارىمەن جٸگەرلەندٸرٸپ وتىردى. «باسقارۋ نەگٸزدەرٸنٸڭ مەكتەبٸ» مەملەكەتتٸك ەمەس مەكەمەسٸنٸڭ ديرەكتورى ليۋبوۆ سەرگەەۆا مەن «ەركەم-اي» بالاباقشالار جەلٸسٸ مەن «دانا» جەكەمەنشٸك مەكتەبٸنٸڭ قۇرىلتايشىسى كٷلەندا باتىربەكوۆا بالاباقشا بيزنەسٸنٸڭ قىر-سىرىمەن بٶلٸستٸ. سونىمەن قاتار, جەكەمەنشٸك بالاباقشالاردىڭ قىزمەتٸنە ارنالعان شاعىن كٶرمە ۇيىمداستىرىلدى.
فورۋمدى قورىتىندىلاي كەلە, «اتامەكەن» قر ۇكپ ەلەۋمەتتٸك سالا جەنە ەلەۋمەتتٸك سەرٸكتەستٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى تالعات دوسكەنوۆ اتالمىش شارانى جاڭا دەڭگەيگە شىعارىپ, رەسپۋبليكاسى اياسىندا ادامي كاپيتالدى دامىتۋ سالاسىنداعى مەسەلەلەر مەن دامۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن تالقىلاۋدى ۇسىندى.
شارا سوڭىندا كٶپجىلدىق ەڭبەگٸ مەن كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن بٸرقاتار جەكەمەنشٸك بالاباقشالاردىڭ باسشىلارى العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى.
