Foto: Jetisý oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Búgin Ulystyń Uly kúninde Taldyqorǵan qalasynda Uly Abaidyń eskertkishi ashyldy. Aqynnyń músini Biken Rimova atyndaǵy drama teatrdyń aldyna qoiyldy, - dep habarlaidy Jetisý oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti.
Saltanatty sharaǵa oblys ákimi Beibit Isabaev, Parlament Senatynyń birqatar depýtaty, Abai oblysynan arnaiy ókilder, sol qatarda Qunanbai qajynyń tikelei urpaǵy - Hýsman Verlishev, sol siiaqty óner maitalmandary, óńirdegi ardagerler, ziialy qaýym ókilderi, qala turǵyndary qatysty.
Eskertkishtiń ashylý saltanaty Muhtar Áýezovtiń «Abai» qoiylymynyń úzindisimen bastaldy. Qoiylymda B.Rimova atyndaǵy drama teatrynyń áristerimen birge basty rólde Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri, belgili akter Bolat Ábdilmanov óner kórsetti.
Keiin eskertkish resmi túrde ashylyp, aldyna gúl shoqtary qoiyldy.
Oblys ákimi Beibit Isabaev jetisýlyqtardy aitýly tarihi jańalyqpen quttyqtap, Abai eskertkishi ashylýynyń Naýryz merekesimen tuspa-tus kelýinde úlken simvoldyq mán bar ekenin atap ótti. Sondai-aq Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev oblysqa kelgen saparynda Jetisý jerinde Abai eskertkishin ornatýdyń oryndylyǵyna nazar aýdaryp, osy iske qozǵaý jasaǵanyn eske saldy.
- Qalalyq qoǵamdyq keńestiń sheshimimen eskertkishtiń Biken Rimova atyndaǵy drama teatrynyń aldyna qoiylýy óner ordasynyń rýhyn odan saiyn biiktete tústi. Abaidyń sózimen aitsaq, «Mal jutaidy, óner jutamaidy». Bul - rýhaniiattyń ǵumyry máńgilik ekeniniń aiqyn aiǵaǵy. Osy igi sharanyń Naýryz merekesimen tuspa-tus kelýinde úlken mán bar. Naýryz tirshiliktiń nári, barsha igiliktiń qainar kózi bolsa, Abai – qazaq halqyna rýhani serpilis ákelip, ulttyq sananyń jańǵyrýyna jolbasshy boldy. Sondyqtan osy eki qasterli qundylyǵymyzdyń bir-birimen astasýy, qýanyshtardyń qatar kelýi zańdy, - dedi Isabaev.
Oblys ákimi qoǵamnyń qai taqybyryn bolsyn óz shyǵarmashylyǵynda keńinen qamtyǵan qairatker aqynnyń óleńderi men qara sózderiniń mańyzy áli kúnge ózekti ekenin tilge tiek etti.
- Halyqtyń múddesinen, kóptiń maqsat-muratynan týyndaǵan sol taqyryptar áli kúnge ózektiligin joiǵan joq. Qaita ondaǵy adamgershilik qundylyqtar, moral filosofiiasy, tolyq adam ilimi jyl ótken saiyn jańǵyryp, zaman ozǵan saiyn jańa qyrlary ashyla túsýde. Qazaqstannyń jańa dáýirin jasap, ádiletti qoǵam qurý barysynda biz taǵy da Abaiǵa júginemiz. Aqyn aitqan ystyq qairat, nurly aqyl, jyly júrek árqaisymyzǵa asa qajet ekenin uǵynamyz. Osy úsh asyl qasiettiń adamdy alǵa jeteleitinin, aqiqatqa bastaitynyn túisinemiz. Abai qazaqpen birge jasaidy. Onyń shyǵarmalary búgingi qoǵamǵa ǵana emes, keleshek urpaqqa da rýhani nár berip, tereń taǵylymyn tanytatyny anyq, - dedi Beibit Isabaev.
Ol eskertkishtiń ideiasyn usynǵan avtorlardyń biri, belgili sáýletshi marqum Aqmyrza Rústembekovti tereń rizashylyqpen eske alyp, sharaǵa arnaiy qatysyp otyrǵan músinshi Meiirlan Ázmaǵanbetovke kópshiliktiń atynan alǵysyn bildirdi.
Munan soń Parlament Senatynyń depýtaty Nurtóre Júsip jetisýlyqtarǵa izgi tilegin arnap, eskertkishtiń ashylýymen quttyqtady:
- Búgin Jetisýdyń tórinde úlken tarihi oqiǵaǵa kýá bolyp otyrmyz. Abai «Birińdi qazaq biriń dos kórmeseń, istiń bári bos», - dep beker aitqan joq. Bul sóz osy 21-ǵasyrdyń iyǵynda turǵan bizdiń árqaisymyzdyń sanamyzda jattalyp turýy kerek. Abaidyń joly – ádilettiń joly, ar-namystyń joly, aqiqattyń joly, qanaǵattyń joly, bereke-birliktiń joly. Abaidyń jolynan ainymai, Abaidyń amanatyna adal bolaiyq, - dedi depýtat óz sózinde.
Qunanbai qajynyń urpaǵy Hýsman Verlishev Abai oblysy ákiminiń jáne aqynnyń týǵan ólkesiniń ystyq sálemin jetkizip, batasyn berdi. Budan ári mereke Abai ánderimen jalǵasty.
Jalpy eskertkishtiń tuǵyry granit pen mramordan daiyndalǵan, músini qoladan quiylǵan. Tuǵyry – 5,3 m, músini – 3,6 m. Eskertkishtiń sáýletshisi – Qazaqstan Respýblikasynyń qurmetti qurylysshysy, uzaq jyl Sáýletshiler odaǵyn basqarǵan sáýletshi Aqmyrza Rústembekov. Músinshisi – Meiirlan Ázmaǵanbetov. Ol buǵan deiin Taldyqorǵandaǵy Súiinbai Aronulynyń, Ǵali Ormanovtyń, Nurǵisa Tilendievtiń eskertkishterin, «Aialy alaqan» kompozitsiiasyn jasaǵan.
