فوتو: جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
بٷگٸن ۇلىستىڭ ۇلى كٷنٸندە تالدىقورعان قالاسىندا ۇلى ابايدىڭ ەسكەرتكٸشٸ اشىلدى. اقىننىڭ مٷسٸنٸ بيكەن ريموۆا اتىنداعى دراما تەاتردىڭ الدىنا قويىلدى, - دەپ حابارلايدى جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
سالتاناتتى شاراعا وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ بٸرقاتار دەپۋتاتى, اباي وبلىسىنان ارنايى ٶكٸلدەر, سول قاتاردا قۇنانباي قاجىنىڭ تٸكەلەي ۇرپاعى - حۋسمان ۆەرليشەۆ, سول سيياقتى ٶنەر مايتالماندارى, ٶڭٸردەگٸ ارداگەرلەر, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, قالا تۇرعىندارى قاتىستى.
ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋ سالتاناتى مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ «اباي» قويىلىمىنىڭ ٷزٸندٸسٸمەن باستالدى. قويىلىمدا ب.ريموۆا اتىنداعى دراما تەاترىنىڭ ەرٸستەرٸمەن بٸرگە باستى رٶلدە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, بەلگٸلٸ اكتەر بولات ەبدٸلمانوۆ ٶنەر كٶرسەتتٸ.
كەيٸن ەسكەرتكٸش رەسمي تٷردە اشىلىپ, الدىنا گٷل شوقتارى قويىلدى.
وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ جەتٸسۋلىقتاردى ايتۋلى تاريحي جاڭالىقپەن قۇتتىقتاپ, اباي ەسكەرتكٸشٸ اشىلۋىنىڭ ناۋرىز مەرەكەسٸمەن تۇسپا-تۇس كەلۋٸندە ٷلكەن سيمۆولدىق مەن بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىسقا كەلگەن ساپارىندا جەتٸسۋ جەرٸندە اباي ەسكەرتكٸشٸن ورناتۋدىڭ ورىندىلىعىنا نازار اۋدارىپ, وسى ٸسكە قوزعاۋ جاساعانىن ەسكە سالدى.
- قالالىق قوعامدىق كەڭەستٸڭ شەشٸمٸمەن ەسكەرتكٸشتٸڭ بيكەن ريموۆا اتىنداعى دراما تەاترىنىڭ الدىنا قويىلۋى ٶنەر ورداسىنىڭ رۋحىن ودان سايىن بيٸكتەتە تٷستٸ. ابايدىڭ سٶزٸمەن ايتساق, «مال جۇتايدى, ٶنەر جۇتامايدى». بۇل - رۋحانيياتتىڭ عۇمىرى مەڭگٸلٸك ەكەنٸنٸڭ ايقىن ايعاعى. وسى يگٸ شارانىڭ ناۋرىز مەرەكەسٸمەن تۇسپا-تۇس كەلۋٸندە ٷلكەن مەن بار. ناۋرىز تٸرشٸلٸكتٸڭ نەرٸ, بارشا يگٸلٸكتٸڭ قاينار كٶزٸ بولسا, اباي – قازاق حالقىنا رۋحاني سەرپٸلٸس ەكەلٸپ, ۇلتتىق سانانىڭ جاڭعىرۋىنا جولباسشى بولدى. سوندىقتان وسى ەكٸ قاستەرلٸ قۇندىلىعىمىزدىڭ بٸر-بٸرٸمەن استاسۋى, قۋانىشتاردىڭ قاتار كەلۋٸ زاڭدى, - دەدٸ يساباەۆ.
وبلىس ەكٸمٸ قوعامنىڭ قاي تاقىبىرىن بولسىن ٶز شىعارماشىلىعىندا كەڭٸنەن قامتىعان قايراتكەر اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸ مەن قارا سٶزدەرٸنٸڭ ماڭىزى ەلٸ كٷنگە ٶزەكتٸ ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
- حالىقتىڭ مٷددەسٸنەن, كٶپتٸڭ ماقسات-مۇراتىنان تۋىنداعان سول تاقىرىپتار ەلٸ كٷنگە ٶزەكتٸلٸگٸن جويعان جوق. قايتا ونداعى ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتار, مورال فيلوسوفيياسى, تولىق ادام ٸلٸمٸ جىل ٶتكەن سايىن جاڭعىرىپ, زامان وزعان سايىن جاڭا قىرلارى اشىلا تٷسۋدە. قازاقستاننىڭ جاڭا دەۋٸرٸن جاساپ, ەدٸلەتتٸ قوعام قۇرۋ بارىسىندا بٸز تاعى دا ابايعا جٷگٸنەمٸز. اقىن ايتقان ىستىق قايرات, نۇرلى اقىل, جىلى جٷرەك ەرقايسىمىزعا اسا قاجەت ەكەنٸن ۇعىنامىز. وسى ٷش اسىل قاسيەتتٸڭ ادامدى العا جەتەلەيتٸنٸن, اقيقاتقا باستايتىنىن تٷيسٸنەمٸز. اباي قازاقپەن بٸرگە جاسايدى. ونىڭ شىعارمالارى بٷگٸنگٸ قوعامعا عانا ەمەس, كەلەشەك ۇرپاققا دا رۋحاني نەر بەرٸپ, تەرەڭ تاعىلىمىن تانىتاتىنى انىق, - دەدٸ بەيبٸت يساباەۆ.
ول ەسكەرتكٸشتٸڭ يدەياسىن ۇسىنعان اۆتورلاردىڭ بٸرٸ, بەلگٸلٸ سەۋلەتشٸ مارقۇم اقمىرزا رٷستەمبەكوۆتٸ تەرەڭ ريزاشىلىقپەن ەسكە الىپ, شاراعا ارنايى قاتىسىپ وتىرعان مٷسٸنشٸ مەيٸرلان ەزماعانبەتوۆكە كٶپشٸلٸكتٸڭ اتىنان العىسىن بٸلدٸردٸ.
مۇنان سوڭ پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى نۇرتٶرە جٷسٸپ جەتٸسۋلىقتارعا ٸزگٸ تٸلەگٸن ارناپ, ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتادى:
- بٷگٸن جەتٸسۋدىڭ تٶرٸندە ٷلكەن تاريحي وقيعاعا كۋە بولىپ وتىرمىز. اباي «بٸرٸڭدٸ قازاق بٸرٸڭ دوس كٶرمەسەڭ, ٸستٸڭ بەرٸ بوس», - دەپ بەكەر ايتقان جوق. بۇل سٶز وسى 21-عاسىردىڭ يىعىندا تۇرعان بٸزدٸڭ ەرقايسىمىزدىڭ سانامىزدا جاتتالىپ تۇرۋى كەرەك. ابايدىڭ جولى – ەدٸلەتتٸڭ جولى, ار-نامىستىڭ جولى, اقيقاتتىڭ جولى, قاناعاتتىڭ جولى, بەرەكە-بٸرلٸكتٸڭ جولى. ابايدىڭ جولىنان اينىماي, ابايدىڭ اماناتىنا ادال بولايىق, - دەدٸ دەپۋتات ٶز سٶزٸندە.
قۇنانباي قاجىنىڭ ۇرپاعى حۋسمان ۆەرليشەۆ اباي وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ جەنە اقىننىڭ تۋعان ٶلكەسٸنٸڭ ىستىق سەلەمٸن جەتكٸزٸپ, باتاسىن بەردٸ. بۇدان ەرٸ مەرەكە اباي ەندەرٸمەن جالعاستى.
جالپى ەسكەرتكٸشتٸڭ تۇعىرى گرانيت پەن مراموردان دايىندالعان, مٷسٸنٸ قولادان قۇيىلعان. تۇعىرى – 5,3 م, مٷسٸنٸ – 3,6 م. ەسكەرتكٸشتٸڭ سەۋلەتشٸسٸ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتٸ قۇرىلىسشىسى, ۇزاق جىل سەۋلەتشٸلەر وداعىن باسقارعان سەۋلەتشٸ اقمىرزا رٷستەمبەكوۆ. مٷسٸنشٸسٸ – مەيٸرلان ەزماعانبەتوۆ. ول بۇعان دەيٸن تالدىقورعانداعى سٷيٸنباي ارونۇلىنىڭ, عالي ورمانوۆتىڭ, نۇرعيسا تٸلەنديەۆتٸڭ ەسكەرتكٸشتەرٸن, «ايالى الاقان» كومپوزيتسيياسىن جاساعان.
