Sot Statidiń Qazaqstanǵa qarsy azamattyq isin toqtatty

Sot Statidiń Qazaqstanǵa qarsy azamattyq isin toqtatty

Qazaqstannyń Ádilet ministrligi Anatol Stati, Gabriel Stati, Ascom S.A. jáne Terra Raf Trans Traiding Ltd. kompaniialaryna («Stati») qarsy sot talqylaýynda mańyzdy jeńiske jetti, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Ádilet ministrliginiń resmi saityna silteme jasap.

Liýksembýrg Okrýgtik soty 2017 jyly Statidiń aldyn ala tyiym salýdy bekitý týraly ótinishin qabyldamai tastady. Sot Qazaqstannyń paidasyna sheshim shyǵardy jáne Liýksembýrg quqyq qorǵaý organdary alaiaqtyqqa qatysty tolyǵymen tergeý júrgizgenge deiin isti toqtata turýǵa sheshim qabyldady. 

Liýksembýrgte Statige qatysty qylmystyq tergeýler bastalyp, qazirgi ýaqytta jalǵasýda. Statidiń alaiaqtyǵyna bailanysty dáleldemelerdi, onyń ishinde Qazaqstan usynǵan túrli saraptamalyq qorytyndylardy qarap, sot «boljamdy alaiaqtyq gaz óńdeý zaýytyn salý barysynda keltirilgen zalal somasyna áser etýi múmkin ekenin joqqa shyǵarýǵa bolmaidy» degen qorytyndyǵa keldi. Sondai-aq, ol Qazaqstannyń alaiaqtyq týraly isi men Qazaqstanǵa qarsy tórelik sheshimine sáikes, Statidiń azamattyq talap-aryzdary arasynda jetkilikti bailanys bar dep qaýly etti.

Sot Svea Apelliatsiialyq sotynyń sýdiasy Patrik Sholdstromnyń, professor Kristof Shroierdiń, professor Djordj Bermannyń, Praisýoterhaýs Kýperstiń jáne AQSh-tyń burynǵy prokýrory Stefan Kassellanyń saraptamalyq qorytyndylaryn tikelei atap ótti. Barlyq ekspertter tórelik sheshimdi alýda Stati júieli túrde alaiaqtyqpen ainalysty jáne ony májbúrlep oryndaýǵa tyrysý arqyly alaiaqtyqty jalǵastyryp keledi degen qorytyndyǵa keldi. 

Atap aitqanda, Stati qatty júginetin Shvetsiia sottaryna qatysty shved sýdiasy jáne shved quqyǵy boiynsha sarapshy Sholdstrom mynadai tujyrymǵa keldi «... Stati shved zańnamasyna sáikes qylmystyq alaiaqtyqqa teń keletin is-áreketter men jasyrýlar arqyly tórelik sheshimge qol jetkizgendigi týraly senimdi dálelder bar».

2020 jylǵy naýryzda Qazaqstannyń Ádilet ministrligi Stati tórelik sheshimdi oryndaýǵa tyrysatyn negizgi iýrisdiktsiiada, iaǵni Liýksembýrgte 2019 jylǵy mamyrda Respýblika qylmystyq shaǵym bergendigi týraly aqparatty jariia etkendigi týraly esterińizge sala keteiik. Bul shaǵym gaz óńdeý zaýytynyń qurylys qunyn alaiaqtyq jolmen kóterý jáne jalǵan qujatty paidalaný týraly birneshe aiyptaýlarǵa qatysty. Qylmystyq shaǵymda Statidiń tórelik sheshimdi oryndaý áreketteri alaiaqtyqqa teńestiriledi dep aitylǵan, óitkeni Stati:

I. qujattardy qoldan jasaýmen, qujattardy qoldan jasaýǵa talpynýmen jáne olardy paidalanýǵa tyrysýmen ainalysty (Liýksembýrg Qylmystyq kodeksiniń 196 jáne 197-baptaryn buza otyryp);

II. alaiaqtyq arqyly sot sheshimin aldy nemese alýǵa tyrysty (Liýksembýrg Qylmystyq kodeksiniń 496-babyn buza otyryp);

III. aqshany jylystatýǵa qatysty nemese aqshany jylystatýǵa oqtaldy (Liýksembýrg Qylmystyq kodeksiniń 506-babyn buza otyryp).

Stati tarapy Angliianyń Joǵarǵy Sotynyń prima facie sheshimniń alaiaqtyq jolmen alynǵandyǵy týraly sheshimine bailanysty aǵylshyn sot protsesinen bas tartqannan keiin 2017 jyldan bastap Liýksembýrgte arbitrajdyq sheshimdi oryndaýǵa umtylýda. 2017 jyldyń tamyzynda Stati Liýksembýrg Uly Gertsogtiginde tórelik sheshim oryndalýyna múmkindik bar degen sot sheshimine qol jetkizdi. Bul sot sheshimi Liýksembýrg apelliatsiialyq sotynyń 2019 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy sheshimimen rastaldy. Qazaqstan Liýksembýrg kassatsiialyq sotyna shaǵym túsirdi, onyń sheshimi aqpan aiynda shyǵady dep kútilýde.

Liýksembýrg kassatsiialyq sotynda qandai nátije bolatynyna qaramastan, Liýksembýrg aýdandyq sotynyń 2021 jylǵy 8 qańtardaǵy sheshimi, Stati taraptary qylmystyq protsestiń nátijesi shyqqanǵa deiin Liýksembýrgtegi Qazaqstannyń qandai-da bir aktivterine qatysty sheshimdi oryndai almaityndyǵyn bildiredi.